Thứ "thuốc chuột" từng chữa lành bệnh tim cho tổng thống Mỹ có thể ngăn ngừa cả ung thư

Đức Khương , Theo Pháp luật & Bạn đọc

Loại thuốc này là kết quả của một thảm họa chăn nuôi kỳ lạ và vô tình từ một loại thuốc diệt chuột hiệu quả thành loại thuốc cứu sống được vô số mạng người.

Vào đầu thế kỳ 20, những người nông dân ở miền bắc Hoa Kỳ và Canada đã phải trải qua một cuộc khủng hoảng vì không rõ lý do gì đã khiến cho cho gia súc và đàn cừu của họ mắc một căn bệnh kỳ lạ - máu của chúng không thể đông được, khi thực hiện các tiểu phẫu như thiến, cưa sừng, con vật sẽ bị chảy máu đến chết.

Thứ thuốc chuột từng chữa lành bệnh tim cho tổng thống Mỹ có thể ngăn ngừa cả ung thư - Ảnh 1.

Ngoài ra, ngay cả những chấn thương do va chạm thông thường cũng sẽ dẫn đến chảy máu liên tục mà không có cách nào điều trị. Một số gia súc và cừu thậm chí không có vết thương nhưng chúng vẫn chảy máu qua đường mũi và miệng theo cách không thể giải thích được.

Không ai biết bao nhiêu người nông dân đã phải phá sản trước cảnh tượng khủng khiếp này. Và cùng không ai biết rằng chính thảm họa này đã khai sinh ra hai loại thuốc nổi tiếng thế kỷ: một là loại thuốc diệt chuột có thể diệt được lũ "chuột cống" hiệu quả nhất thời đó, hai là loại thuốc chống đông máu có thể cứu được vô số mạng sống của dân thường và ngay cả tổng thống Mỹ cũng nhờ vào nó mà giữ được mạng sống.

Thứ thuốc chuột từng chữa lành bệnh tim cho tổng thống Mỹ có thể ngăn ngừa cả ung thư - Ảnh 2.

Tuy nhiên, thay vì nói đây là hai loại thuốc, thì đúng hơn chúng là hai công dụng của một loại thuốc. Vì về bản chất, chúng đều là Warfarin.

Khi đó, có người đã tự sát bằng thuốc diệt chuột, nhưng tổng thống Hoa Kỳ đã được cứu sống nhờ thuốc diệt chuột nhờ vào những sự trùng hợp ngẫu nhiên khác. Điều này đã biến loại thuốc này từ "diệt chuột" thành "cứu người" và trở thành "con át chủ bài" trong tay các bác sĩ tim mạch.

Thứ thuốc chuột từng chữa lành bệnh tim cho tổng thống Mỹ có thể ngăn ngừa cả ung thư - Ảnh 3.

Vậy thuốc diệt chuột cứu người như thế nào? Muốn trả lời được câu hỏi này, đầu tiên chúng ta phải tìm hiểu về dịch bệnh của gia súc mới được đề cập ở bên trên.

Vào thời điểm đó, những người chăn nuôi nhận thấy rằng những con gia súc và cừu của họ đã ăn cỏ ngọt bị mốc (loại cỏ này có tên khoa học là Melilotus officinalis). Đây là loại thức ăn thô xanh chất lượng cao được du nhập từ Châu Âu, giàu chất dinh dưỡng và có thể làm tăng hàm lượng nitơ và cải thiện độ phì nhiêu của đất.

Nhưng nhược điểm duy nhất của nó là những bó cỏ ngọt này rất dễ bị nấm mốc trong mùa đông.

Thứ thuốc chuột từng chữa lành bệnh tim cho tổng thống Mỹ có thể ngăn ngừa cả ung thư - Ảnh 4.

Cỏ ngọt.

Ai cũng ngờ rằng, chính những đống cỏ ngọt bị ẩm mốc đã khiến đàn gia súc và đàn cừu của họ mắc bệnh. Vì vậy, căn bệnh lạ này còn được gọi là bệnh cỏ ngọt (Sweet Clover Disease). Nhà nghiên cứu bệnh học thú y Frank Schofield cũng khuyến cáo, không nên cho gia súc ăn các loại cỏ này khi chúng đã bị mốc.

Tuy nhiên, các bác sĩ không thể tìm ra lý do tại sao gia súc và cừu khi ăn cỏ ngọt bị mốc lại không có bất kỳ dấu hiệu nhiễm vi sinh vật nào. Nên bệnh cỏ ngọt vẫn chỉ là giả thuyết và không được nhiều người tin tưởng.

Thứ thuốc chuột từng chữa lành bệnh tim cho tổng thống Mỹ có thể ngăn ngừa cả ung thư - Ảnh 5.

Frank Schofield.

Tình trạng gia súc bị chết vẫn diễn ra liên tục, bởi vậy đã có một nông dân đã mang một xô máu từ con bò bị chết của ông ta và một lượng cỏ ngọt bị mốc (thức ăn của con bò đó) đến gặp Karl Link. phó giáo sư sinh hóa tại Đại học Wisconsin-Madison để kiểm tra.

Nghe những người chăn gia súc già nói về những nỗi niềm cay đắng của mình, Karl Link bắt đầu nảy sinh quan tâm đến căn bệnh kỳ lạ này và quyết tâm tìm ra nguyên nhân dẫn những đến cái chết kỳ dị của đàn gia súc và đàn cừu. Tuy nhiên, đây không phải là một nhiệm vụ dễ dàng, anh ta cần phải phân tích những chất có trong đống cỏ ngọt mốc được mang đến.

Sau 6 năm nỗ lực không ngừng, năm 1940, giáo sư Link đã tìm ra thủ phạm khiến đàn vật nuôi chảy máu. Anh ta đã làm mốc cỏ ngọt và phân lập được một chất có tác dụng chống đông máu - Dicumarol.

Thứ thuốc chuột từng chữa lành bệnh tim cho tổng thống Mỹ có thể ngăn ngừa cả ung thư - Ảnh 6.

Karl Link.

Nó chỉ ra rằng bản thân cỏ ngọt có chứa coumarin tự nhiên. Tuy nhiên, bản thân coumarin không độc và không có tác dụng chống đông máu.

Vấn đề là khi cỏ ngọt bị thối rữa, dưới tác dụng của nấm mốc, hai coumarin đơn chất sẽ kết hợp với nhau và bị oxy hóa thành dicoumarin - nó chính là hung thủ gây ra cái chết của một số lượng lớn gia súc.

Thứ thuốc chuột từng chữa lành bệnh tim cho tổng thống Mỹ có thể ngăn ngừa cả ung thư - Ảnh 7.

Nguyên nhân là do cấu trúc phân tử của dicoumarin tương tự như vitamin K, và nó sẽ có tác dụng đối kháng cạnh tranh. "K" trong vitamin K xuất phát từ tiếng Đức - Koagulation, có nghĩa là "đông máu". Vì là một phần quan trọng của quá trình đông máu nên nó còn được gọi là "vitamin đông máu".

Trong khi đó, dicoumarin sẽ cản trở quá trình tổng hợp vitamin K. do đó, khi dicoumarin vào cơ thể gia súc và cừu, chỉ cần một chấn thương ngoài da cũng sẽ dẫn đến tình trạng chảy máu nguy hiểm.

Thứ thuốc chuột từng chữa lành bệnh tim cho tổng thống Mỹ có thể ngăn ngừa cả ung thư - Ảnh 8.

Vào thời điểm đó, cũng chính nhờ vào nghiên cứu này mà giáo sư Link cũng đã nắm được con đường tổng hợp của dicoumarin và đã xin cấp bằng sáng chế cho nó.

Sau khi có bằng sáng chế, nhóm nghiên cứu của Link đã điều chế hơn 100 chất tương tự với các tác dụng chống đông máu khác nhau. Tuy nhiên, những loại thuốc này đều không sử dụng trên cơ thể người, vì tác dụng của chúng không đủ hoặc độc tính quá mạnh, khó kiểm soát liều lượng đối với con người.

Vài năm sau, giáo sư Link được đưa vào bệnh viện do mắc bệnh lao. Mặc dù công việc nghiên cứu đã ngừng nhưng ngay cả khi nằm trên giường bệnh, Link vẫn không ngừng nghĩ cách đưa dicoumarin vào sử dụng thương mại.

Nhìn thấy lũ chuột hoành hành trong bệnh viện, anh đã nảy ra một ý tưởng táo bạo. Vì dicoumarin có thể làm cho gia súc và cừu chảy máu và chết, tại sao không để nó tiếp tục hoạt động như một chất độc, chẳng hạn như đầu độc chuột.

Các loại thuốc chuột phổ biến trong thời đó đều là các loại xyanua. Ngoài khả năng diệt chuột mạnh mẽ thì những loại thuốc này còn có thể gây ra những hiệu ứng ngộ độc tồi tệ. Một khi con người uống phải những loại thuốc diệt chuột đó, họ sẽ bị ngộ độc nghiêm trọng, thậm chí là mất mạng. Do đó đã có vô số trường hợp tự tử bằng thuốc diệt chuột.

Thứ thuốc chuột từng chữa lành bệnh tim cho tổng thống Mỹ có thể ngăn ngừa cả ung thư - Ảnh 9.

Ngoài ra, mặc dù xyanua có độc tính cao có thể nhanh chóng giết chết chuột nhưng nó cũng có thể khiến chúng cảnh giác. Một khi những con chuột cảnh giác bởi cái chết của đồng loại ngay sau khi chúng ăn thức ăn được tẩm thuốc, chúng sẽ không bao giờ chạm vào những loại thức ăn tương tự nữa. Nhưng dicoumarin hoàn toàn có thể giải quyết vấn đề này.

Thứ thuốc chuột từng chữa lành bệnh tim cho tổng thống Mỹ có thể ngăn ngừa cả ung thư - Ảnh 10.

Để tăng cường độc tính của thuốc diệt chuột, Link bắt đầu sửa đổi cấu trúc đối với dicoumarin sau khi xuất viện. Năm 1948, nhóm của Link đã sản xuất một loại thuốc chống đông máu mạnh hơn và loại thuốc diệt chuột thành công nhất trên thế giới đã ra đời - tỷ lệ kiểm soát loài gặm nhấm có thể đạt hơn 90% trong vòng ba tuần sau khi cho ăn.

Để cảm ơn Quỹ Cựu sinh viên Wisconsin đã tài trợ, Link đã đặt tên cho loại thuốc diệt chuột này là Warfarin. Trong số đó, WARF là chữ cái đầu tiên của Quỹ Nghiên cứu Cựu sinh viên Wisconsin; và arin là hậu tố coumarin.

Thứ thuốc chuột từng chữa lành bệnh tim cho tổng thống Mỹ có thể ngăn ngừa cả ung thư - Ảnh 11.

Năm 1951, một người lính Mỹ tuyệt vọng đã chọn cách nuốt thuốc diệt chuột để tự tử, và anh ta đã chọn loại warfarin bán chạy nhất trên thị trường vào thời gian đó.

Tuy nhiên, sau khi dùng liều lượng lớn warfarin trong nhiều ngày, người lính vẫn không thể "chết" hoàn toàn, anh ta chỉ mất một ít máu và nhanh chóng được đưa đến bệnh viện.

Sau một lần truyền máu đơn giản và uống vitamin K, người lính này đã bình thường trở lại.

Vụ việc này còn khiến mọi người nhận ra rằng loại thuốc diệt chuột này rất an toàn khi sử dụng trên người. Mặc dù có nguy cơ làm mất máu nhưng việc khắc phục lại rất đơn giản.

Thứ thuốc chuột từng chữa lành bệnh tim cho tổng thống Mỹ có thể ngăn ngừa cả ung thư - Ảnh 12.

Ngoài ra, hầu hết các loại thuốc chống đông máu được sử dụng trong lâm sàng thời đó là heparin. Việc sử dụng heparin có nhiều bất tiện và việc kiểm tra chất lượng của nó cũng là một vấn đề nan giải.

Nhưng với dicoumarin thì khác, tiềm năng của nó đến từ đường uống rõ ràng là dễ tiếp cận hơn so với đường tiêm. Sau ba năm thử nghiệm lâm sàng, warfarin cuối cùng đã được chính thức cho phép sử dụng trên người vào năm 1954. Kể từ đó, thuốc chống đông máu đã mở ra một chương mới trong lịch sử.

Thứ thuốc chuột từng chữa lành bệnh tim cho tổng thống Mỹ có thể ngăn ngừa cả ung thư - Ảnh 13.

Công chúng không ngay lập tức chấp nhận thứ dược phẩm mới. Cái chết bi thảm của gia súc và cừu trên đồng cỏ vẫn còn trong ký ức của nhiều người và dicoumarin cũng được dùng làm thuốc diệt chuột nên mọi người đương nhiên cũng ấn tượng rằng "dicoumarin là chất độc", điều đó khiến công chúng khó chấp nhận rằng loại thuốc này có thể cứu sống và chữa lành vết thương. Đây cũng là vấn đề mà giáo sư Link luôn trăn trở.

Đúng lúc mọi người còn nghi ngờ về loại "thuốc chuột" này thì năm 1955, Eisenhower (tổng thống Mỹ thời đó) bị nhồi máu cơ tim, tình trạng nguy kịch đến mức những loại thuốc phổ thông đường thời hoàn toàn không có tác dụng và cuối cùng các bác sĩ đã chọn sử dụng "thuốc chuột" để cứu ông và may mắn thay, cuối cùng tổng thống cũng sống sót qua cơn nguy kịch.

Thứ thuốc chuột từng chữa lành bệnh tim cho tổng thống Mỹ có thể ngăn ngừa cả ung thư - Ảnh 14.

Eisenhower.

Kể từ đó, warfarin dần được mọi người chấp nhận và cứu sống vô số người. Vì tính tiện lợi, ít tác dụng phụ và giá thành rẻ nên loại thuốc này luôn là tiêu chuẩn vàng để ngăn ngừa huyết khối.

Nó được sử dụng rộng rãi trong một số bệnh dễ bị huyết khối, chẳng hạn như rung nhĩ, nhịp tim không đều, thay van tim nhân tạo, tái phát đột quỵ, huyết khối tĩnh mạch sâu và thuyên tắc phổi.

Cho đến nay, warfarin vẫn là thuốc cơ bản cho liệu pháp chống đông máu lâm sàng và là "thuốc át chủ bài" trong tay các bác sĩ tim mạch.

Có một điều thú vị: một nghiên cứu gần đây của Đại học Bergen ở Na Uy thực hiện trên người quá tuổi ngũ tuần, việc sử dụng warfarin có liên quan đáng kể đến việc giảm tỷ lệ mắc bệnh ung thư và warfarin cũng có thể có tiềm năng chống ung thư rộng rãi.

Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng so với những người chưa bao giờ dùng warfarin, việc sử dụng warfarin có thể giảm 16% nguy cơ mắc tất cả các bệnh ung thư.