Khi đại dịch qua đi các robot nên ở lại: COVID-19 đang là cơ hội giúp hệ thống y tế đổi mới sáng tạo

Thanh Long , Theo Pháp luật & Bạn đọc

Chúng tôi cần robot để bảo vệ nhân viên, bệnh nhân và những người hộ lý làm công việc dọn dẹp, Kiernan nói.

Christine Kiernan nhiễm COVID-19 vào đúng ngày mà robot Violet tới bệnh viện Tullamore. Vị bác sĩ phẫu thuật chỉnh hình người Ireland nằm bẹp trên giường bệnh: "Tôi sẽ không nói dối, những ngày ấy thật là khủng khiếp".

Bệnh viện Tullamore thì lại đang thiếu người, nhất là nhân lực hộ lý phục vụ đại dịch COVID-19, những người phụ nữ đảm bảo cho mọi phòng bệnh sạch bóng virus. Vì vậy mà một công ty công nghệ đã đưa Violet tới đó - nó là một robot làm sạch tự động bằng tia cực tím.

Kiernan lẽ ra sẽ tiếp nhận và điều khiến thiết bị lạ lẫm này, nhưng cô lại đổ bệnh. "Rất may là tôi đã không mắc COVID-19 với những triệu chứng nghiêm trọng. Tôi chỉ cảm thấy mất sức trong vài tuần. Cạn kiệt năng lượng", Kiernan nói.

Ngay sau khi sức khỏe hồi phục, vị bác sĩ đã phải trở lại tiền tuyến chống dịch. Đó là lần đầu cô ấy hợp tác với một robot.

Khi đại dịch qua đi các robot nên ở lại: COVID-19 đang là cơ hội giúp hệ thống y tế đổi mới sáng tạo - Ảnh 1.

Giống như nhiều nhân viên chăm sóc sức khỏe trên khắp thế giới, công việc của Kiernan trở nên khó khăn hơn gấp bội trong đại dịch COVID-19. Bệnh viện vốn đã là nơi bận rộn, nay lại càng bận rộn hơn với những quy trình phòng dịch mới, làm sao để mặc trang thiết bị bảo hộ và quản lý khử trùng nghiêm ngặt để tránh virus bùng phát trong môi trường y tế.

Một cỗ máy như Violet sẽ giúp giải quyết những vấn đề này và chứng tỏ giá trị của chúng trong thời kỳ khủng hoảng. "Chúng tôi cần nó để bảo vệ nhân viên, bệnh nhân và những người hộ lý làm công việc dọn dẹp", Kiernan nói.

Giống như nhiều bác sĩ khác mà The Verge đã nói chuyện, Kiernan nói rằng khi đại dịch kết thúc, các robot nên ở lại bên họ.

Một cỗ máy dọn sạch và giết chết virus

Violet là một sản phẩm sáng tạo của Akara Robotics, công ty có trụ sở tại Dublin chuyên chế tạo robot cung cấp các giải pháp hỗ trợ viện dưỡng lão. Ngay khi đại dịch xảy ra, Akara Robotics đã bắt tay vào việc tinh chỉnh một cỗ máy mã nguồn mở có tên là TurtleBot để hoạt động như một thiết bị khử trùng di động sử dụng tia cực tím.

Chỉ trong 24 giờ, họ đã tạo ra được một nguyên mẫu hoạt động cho các thử nghiệm ở các bệnh viện như Tullamore. Giống như tất cả các robot làm sạch bằng tia cực tím, Violet về cơ bản là một bóng đèn khổng lồ gắn trên giá bánh xe.

Nó di chuyển xung quanh, phát ra tia cực tím đủ mạnh để phân hủy bất cứ vật chất di truyền nào có bên trong virus. Tia UV được biết là có hiệu quả chống lại nhiều chủng virus corona và các nghiên cứu đã chứng minh nó hoạt động tốt với SARS-CoV-2 đang gây ra đại dịch COVID-19.

Các cỗ máy làm sạch bằng tia UV tự động hóa đã được triển khai không chỉ trong bệnh viện mà còn ở nhiều nơi có mật độ đi lại cao, nơi có nguy cơ lây nhiễm, bao gồm sân bay, khách sạn và ngân hàng thực phẩm.

Khi đại dịch qua đi các robot nên ở lại: COVID-19 đang là cơ hội giúp hệ thống y tế đổi mới sáng tạo - Ảnh 2.

Chỉ vài tháng sau khi đại dịch bùng nổ, doanh số bán ra của những robot như Violet cũng tăng vọt. Xenex, một doanh nghiệp sản xuất robot của Mỹ cho biết lượng máy mà họ bán ra đã tăng 600% so với năm 2019.

"Chúng tôi bắt đầu tăng sản lượng từ tháng 12, đó là thời điểm chúng tôi bắt đầu nghe thấy báo cáo từ đồng nghiệp quốc tế về những gì đang xảy ra ở Trung Quốc", Giám đốc điều hành Xenex Morris Miller nói với The Verge. "Công ty đã tiếp nhận lượng đơn đặt hàng tăng vọt từ các bệnh viện và dịch vụ chăm sóc sức khỏe".

***

Khi được đưa đến Bệnh viện Tullamore, Violet đã giúp các bác sĩ ở đây khử trùng phòng chụp CT, một mắt xích chính trong chuỗi điều trị COVID-19. Là một bệnh viện tương đối nhỏ với quy mô vỏn vẹn 250 giường bệnh, Tullamore chỉ có hai máy chụp CT.

Nhưng chụp cắt lớp phổi là một trong những cách hiệu quả nhất để chẩn đoán COVID-19, phòng chụp CT được coi là những ngã tư không thể bị ách tắc. Chúng phải được làm sạch nhanh chóng và luôn luôn sẵn sàng để sử dụng.

Thông thường, những người hộ lý sẽ phải mất tới một giờ để khử khuẩn cẩn thận phòng chụp CT và làm sạch tất cả các thiết bị, bề mặt có trên đó. Trước đại dịch, công việc này chỉ cần thực hiện mỗi ngày một đến hai lần. Nhưng quy trình chuẩn với COVID-19 đã yêu cầu phòng chụp CT phải được dọn sạch sau mỗi ca chụp.

Công suất phục vụ vì thế đã giảm từ 30 bệnh nhân/ngày xuống chỉ còn 7 lượt, Kiernan nói.

Những con robot Violet tới đã giúp giải quyết vấn đề tắc nghẽn đó. Nó chỉ mất 15 phút để chiếu UV cho cả căn phòng. Một con chip trí tuệ nhân tạo của Intel giúp Violet có thể lập bản đồ và đi tới mọi ngóc ngách trong bệnh viện.

Khi đại dịch qua đi các robot nên ở lại: COVID-19 đang là cơ hội giúp hệ thống y tế đổi mới sáng tạo - Ảnh 3.

Bằng cách cắt giảm thời gian dọn dẹp từ 1 tiếng xuống còn 15 phút, công suất phòng chụp CT ở bệnh viện Tullamore đã tăng gấp 4 lần. Ngoài ra, sức lao động của các hộ lý cũng được tiết kiệm. Họ, các bác sĩ và cả bệnh nhân đều được hưởng lợi khi ít phải tiếp xúc với chất khử trùng hóa học hơn.

Không chỉ phòng chụp CT, một cỗ máy như Violet có thể được sử dụng cho mọi phòng ốc trong bệnh viện, mặc dù Kiernan thừa nhận có một số chi tiết như phía sau tay nắm cửa ánh sáng cực tím chưa chiếu đến được.

Đưa robot lên tiền tuyến

Không có tay và cũng không có não, Violet thực chất chỉ là một bóng đèn gắn trên giá bánh xe và phát ra những tia sáng diệt virus. Nó không phải một cỗ máy có thể chăm sóc người bệnh như một người hộ lý hoặc điều dưỡng thực sự. Nhưng các cỗ máy cũng có lợi thế trong đại dịch, đơn giản vì chúng có khả năng miễn dịch với COVID-19.

Máy móc không ho, hắt hơi hoặc bắt tay, vì vậy chúng không thể chủ động lây lan virus ra môi trường xung quanh bệnh viện. Điều đó có nghĩa là ngoài việc làm sạch bằng tia cực tím robot sẽ giảm thiểu được tiếp xúc giữa người với người – là con đường chính mà COVID-19 lợi dụng để lây lan.

Kể từ khi đại dịch xảy ra, chúng ta đã thấy các robot được sử dụng để giao thực phẩm và thuốc cho những bệnh nhân bị cách ly, vận chuyển các mẫu xét nghiệm để chẩn đoán và đóng vai trò thay cho những lễ tân bệnh viện.

Ví dụ tại Bệnh viện Đại học Antwerp ở Bỉ, robot đã đảm nhận các vị trí trên tuyến đầu chăm sóc sức khỏe. Những bệnh nhân đến bệnh viện nghi ngờ mình bị nhiễm COVID-19 được chào đón bởi một robot có cánh tay mập mạp và thân hình cầu.

Khi đại dịch qua đi các robot nên ở lại: COVID-19 đang là cơ hội giúp hệ thống y tế đổi mới sáng tạo - Ảnh 4.

Robot do công ty Ubtech của Trung Quốc sản xuất, mặc dù nó được lập trình và bán lại bởi công ty Zorabots của Bỉ. Một camera trên đầu cỗ máy sẽ kiểm tra nhiệt độ của từng người đến khám và xác minh họ có đang đeo khẩu trang hay không. Nếu robot lễ tân phát hiện người nào không đeo khẩu trang, nó sẽ yêu cầu họ đi mua một chiếc trước khi cho phép họ vào khám.

Michael Vanmechelen, người quản lý vận hành mẫu robot lễ tân này cho biết các ca nhiễm COVID-19 đã tăng vọt ở Bỉ vào tháng 5. Nhưng ở bệnh viện Đại học Antwerp, robot lễ tân đã thực sự hữu ích khi giúp họ có thể hoạt động bình thường và số lượng nhân viên phải tiếp xúc với bệnh nhân giảm.

Ban đầu, robot của Zorabots có vẻ gây khó dễ cho bệnh nhân tới bệnh viện khi chức năng quét mã QR của nó quá chậm. Nhân viên y tế sau đó lại phải có mặt để giải quyết tình huống đó. Nhưng về sau, một bản nâng cấp phần cứng đã giúp nó thay thế hoàn toàn lễ tân bệnh viện, giúp bảo vệ họ khỏi những tiếp xúc với bệnh nhân COVID-19 tiềm ẩn.

"Kể từ giờ phút này thì nó đang hoạt động hàng ngày", Vanmechelen nói với The Verge. Ông cho biết robot xuất hiện ở cửa bệnh viện có thể thu hút mọi người về phía nó, giúp họ đi theo phương án phân luồng và thực hành các biện pháp phòng ngừa cần thiết.

"Mọi người rất bị thu hút bởi robot. Nó thực sự có một chút ma thuật", Vanmechelen chia sẻ.

***

Những cỗ máy cũng đã mang tới những điều kì diệu ở Bệnh viện Nhi đồng Phoenix, Arizona, nơi các chương trình tương tác từ xa qua robot OhmniLabs đã được sử dụng để giúp những đứa trẻ vui vẻ cách ly trong phòng bệnh của mình vì đại dịch.

Một số bệnh viện khác đang sử dụng robot di động (về cơ bản là một chiếc iPad gắn trên bánh xe) để giúp bác sĩ nhìn thấy bệnh nhân từ xa mà không cần tiếp xúc với họ. Nhưng ở Phoenix, các robot của OhmniLabs đang thực sự giúp các bệnh nhân nhỏ tuổi đi ra ngoài.

Khi đại dịch qua đi các robot nên ở lại: COVID-19 đang là cơ hội giúp hệ thống y tế đổi mới sáng tạo - Ảnh 5.

Sử dụng robot dịch chuyển tức thời, trẻ em có thể thực hiện các chuyến đi ra bên ngoài bệnh viện đến những nơi như trạm cứu hỏa; tham gia vào kênh truyền hình gần bệnh viện, nơi chiếu các chương trình trò chơi trực tiếp và câu đố; chưa kể là tiếp đón những vị khách đến thăm như các thành viên trong gia đình, các ngôi sao thể thao địa phương và thậm chí là một nghệ sĩ biếm họa có thể sử dụng các chương trình dịch chuyển từ xa để phác thảo chân dung và tặng lại những đứa trẻ.

Các bác sĩ tại Bệnh viện Nhi đồng Phoenix nói với The Verge rằng robot của OhmniLabs đã tạo ra sự khác biệt lớn về tâm lý. Khi có một con robot chạy tới bên cạnh giường bệnh, những đứa trẻ sẽ cảm thấy được kết nối hơn là chỉ nhìn qua màn hình Skype trên iPad.

OhmniLabs thực ra đã tài trợ 2 robot cho Bệnh viện Nhi đồng Phoenix từ năm 2018. Nhưng phải đến khi đại dịch COVID-19 xảy ra, giá trị của chúng mới được công nhận.

Khủng hoảng cũng là cơ hội để đổi mới

Mặc dù COVID-19 đang đặt một áp lực lớn chưa từng có lên các bệnh viện và hệ thống chăm sóc sức khỏe trên toàn thế giới, các bác sĩ nói với The Verge rằng mặt tích cực là nó đang tạo ra cơ hội cho các công nghệ robot mới được thử nghiệm.

Bác sĩ Kiernan tại Bệnh viện Tullamore nói với The Verge: "Chúng tôi đang tiến về phía trước bằng một tốc độ đổi mới gấp 5 lần bình thường. Đại dịch đã thực sự tạo điều kiện cho các dự án này. Bộ máy hành chính đã được xóa bỏ".

Nếu không phải đang ở giữa một đại dịch, mọi người sẽ không bao giờ chịu thay đổi. Các phương pháp tiếp cận mới thường bị gạt sang một bên vì nó đơn giản là quá mới mẻ.

COVID-19 đã khiến các bệnh viện trên khắp thế giới phải đổi mới ngay lập tức, áp dụng các biện pháp y tế từ xa. Đối với nhiều người, đó là một tín hiệu lạc quan.

Khi đại dịch qua đi các robot nên ở lại: COVID-19 đang là cơ hội giúp hệ thống y tế đổi mới sáng tạo - Ảnh 6.

Ngoài việc đưa robot Violet vào thử nghiệm, Kiernan cho biết khoa chấn thương chỉnh hình của cô ở Bệnh viện Tullamore cũng có thể giảm tải số lượt bệnh nhân tới khám và trị liệu mỗi ngày nhờ các nền tảng gọi video từ xa.

Ví dụ, các buổi trị liệu cho bệnh nhân sau phẫu thuật tại Tullamore bây giờ có thể được thực hiện qua Zoom. Và Kiernan đã xây dựng một trang web tư vấn tóm tắt cho các bệnh nhân trước khi họ quyết định thay khớp háng và đầu gối.

Nếu những sự kiện này diễn ra bình thường tại bệnh viện, nó có thể khiến một bác sĩ như Kiernan mất cả buổi chiều. Nhưng bây giờ, cô đã rảnh tay vì cùng công việc đó trên môi trường online chỉ mất có vài phút.

Nếu không phải yêu cầu giãn cách được đặt ra trong đại dịch COVID-19, các trang web tư vấn y tế như vậy sẽ phải trải qua muôn trùng các vòng thẩm định và xin cấp phép để được đi vào hoạt động. "Hãy tưởng tượng số lượng người mà bạn phải xin họ chấp thuận", Kiernan nói.

Vanmechelen, nhân viên quản lý vận hành robot tại Bỉ đồng ý và nói thêm rằng nhu cầu giải quyết các vấn đề cụ thể do COVID-19 đặt ra đã bôi trơn quá trình thay đổi quản lý ở bệnh viện. Thay vì chỉ đơn giản là cố gắng "hiện đại hóa" bệnh viện trên mọi mặt, các nhà quản lý đã có thể tập trung vào những thách thức mang tính cá nhân, ông nói.

"Chúng ta gặp một vấn đề cần một giải pháp khẩn cấp. Và đó là một môi trường tốt cho sự đổi mới, ", Vanmechelen nhấn mạnh. "Những thay đổi phải mất ba tháng hoặc thậm chí một năm trước đây thì bây giờ chúng ta chỉ cần một tuần để làm nó. Đó là bởi tất cả mọi người đã tập trung".

Khi đại dịch qua đi các robot nên ở lại: COVID-19 đang là cơ hội giúp hệ thống y tế đổi mới sáng tạo - Ảnh 7.

Có một sự thật rằng các tiến bộ y học thường phát triển mạnh mẽ trong thời kỳ khủng hoảng. Khi đại dịch cúm năm 1918 tàn phá thế giới cách đây một thế kỷ, giết chết ít nhất 50 triệu người tương đương 2,5% dân số toàn cầu, tốc độ và khả năng gây chết người chưa từng có của virus đã thúc đẩy các chính phủ hướng tới cải thiện mô hình bệnh viện và chăm sóc sức khỏe tập trung.

Một căn bệnh lây lan qua nhiều tầng lớp dân chúng đòi hỏi một phản ứng trên cùng một phạm vi, vì vậy các chính phủ cũng bắt đầu triển khai các chương trình bảo hiểm y tế toàn dân, thu thập dữ liệu toàn quốc để dự đoán và theo dõi các đợt bùng phát trong tương lai tốt hơn.

Ngay tại thời điểm hiện tại, thế giới cũng đang phải đối mặt với một đại dịch rất khủng khiếp. Nhưng đứng trên góc nhìn tích cực, chúng ta cũng có cơ hội tương tự để rút ra các bài học cho mình - không chỉ bằng cách chấp nhận sự giúp đỡ của robot mà còn bằng cách tạo ra các dịch vụ y tế thích ứng nói chung.

Các tiến bộ y tế dù chưa giúp ích nhiều trong đại dịch lần này, chắc chắn sẽ giúp chúng ta ứng phó với đại dịch tiếp theo. "Bây giờ chúng ta đang phải đối mặt với COVID-19, vài năm tới có thể là một căn bệnh khác. Tôi nghĩ nhiều sự thay đổi đang diễn ra tại thời điểm này nên được tiếp tục được duy trì", Kiernan nói. Chẳng hạn vài năm tới khi đại dịch qua đi, các robot nên ở lại sát cánh cùng chúng ta trong bệnh viện.

Tham khảo Theverger

NỔI BẬT TRANG CHỦ