Liên tục "nuốt" các studio game mới, Microsoft vươn lên áp đảo cuộc chiến mới của làng game - nơi có cả Sony, Nintendo lẫn Apple và Google

Với Xbox One, Microsoft đã thực sự gục ngã trước Sony và Nintendo. Nhưng đó lại là thất bại có chủ đích, và giờ đây, khi nhìn thấy một cơ hội mới có thể thay đổi toàn bộ ngành công nghiệp game, gã khổng lồ xứ Redmond đã trở lại để đánh bật các đối thủ.

Trong một bước đi có lẽ là gây sốc cho rất nhiều người, Microsoft đã mua lại Zenimax Media với giá 7,5 tỷ USD. Qua bước đi này, Microsoft hiện tại đã sở hữu nhiều dòng game có vai trò quan trọng trong lịch sử ngành công nghiệp game hàng đầu: Elder Scrolls (bao gồm Skyrim), Fallout, Doom, Quake, Wolfenstein...

Trước khi thâu tóm Zenimax, Microsoft thực chất đã liên tục bỏ tiền thâu tóm các studio game trong 3 năm qua. Từ những tên tuổi lớn như Obsidian, Ninja Theory, Double Fine cho đến các studio indie đứng đằng sau Cuphead hay Ori, tất cả giờ đều đã về dưới trướng "Xbox Game Studios".

Sự trở lại đầy bất ngờ

Việc Microsoft bỏ tiền tỷ để liên tục thâu tóm các studio game có thể coi là bất ngờ lớn. Gã khổng lồ xứ Redmond đã "thua trắng" trước Sony và Nintendo trong nhiều năm. Thế hệ Xbox One có rất ít game độc quyền, chất lượng game nhìn chung cũng đi xuống và giá cũng chẳng hề hấp dẫn hơn PlayStation. Theo số liệu được Forbes công bố vào tháng 5 vừa qua, doanh số của Xbox One thậm chí còn không bằng nổi một nửa PlayStation 4. Nintendo Switch tuy ra mắt muộn hơn 4 năm nhưng đến nay đã có doanh số cao hơn Xbox One tới 5 triệu máy.

Liên tục nuốt các studio game mới, Microsoft vươn lên áp đảo cuộc chiến mới của làng game - nơi có cả Sony, Nintendo lẫn Apple và Google - Ảnh 1.

Với Xbox One, Microsoft thực sự đã gục ngã trước Sony trong cuộc chiến game console...

Nhưng ít người nhìn ra được rằng thất bại của Xbox One là một sự đầu hàng có chủ đích của Microsoft. Năm 2014, tức là chỉ một năm sau khi Xbox One ra mắt, Microsoft bổ nhiệm CEO mới Satya Nadella. Không mang tính tranh đấu như Steve Ballmer - người đã khởi đầu Xbox, Nadella đã vực dậy Microsoft bằng cách tập trung vào những lĩnh vực cốt lõi (đám mây) và loại bỏ những mảng kinh doanh không thành công. Nhiệm kỳ CEO của ông chứng kiến thương vụ Nokia bị gạch sổ hoàn toàn, Windows Phone bị khai tử, Windows 10 được phát hành miễn phí... Nhưng cùng lúc, doanh thu, lợi nhuận và giá cổ phiếu Microsoft liên tục tăng mạnh, vượt cả Google và áp sát Apple.

Đáng tiếc rằng gaming cũng thuộc vào nhóm "không thành công". Quý 2/2014, tức quý đầu tiên Nadella nắm quyền, phần cứng (Xbox, Surface) là mảng kinh doanh duy nhất của Microsoft chịu lỗ. Những gì xảy ra sau đó mang đúng bản chất của Microsoft thời đại mới: Xbox và các studio game ngày càng một mờ nhạt hơn thay vì tiếp tục "đốt tiền" để chiếm vị trí dẫn đầu mà không có lợi nhuận. 

Một mục đích mới

Ngay cả trong 3 năm vừa qua với rất nhiều các thương vụ thâu tóm tiền tỷ, Microsoft vẫn tỏ ra khá hờ hững với Xbox. Microsoft chẳng hề có động thái nào để trở lại và thực sự cạnh tranh với Sony PlayStation nữa: suốt nhiều năm qua, tất cả các tựa game "đỉnh" trên Xbox đều có mặt trên Windows. Thậm chí, Microsoft còn sẵn sàng đưa game lên Steam.

Liên tục nuốt các studio game mới, Microsoft vươn lên áp đảo cuộc chiến mới của làng game - nơi có cả Sony, Nintendo lẫn Apple và Google - Ảnh 2.

Sản phẩm gaming quan trọng nhất của Microsoft lúc này không phải là một thiết bị phần cứng hay một tựa game "đỉnh", mà là một GÓI DỊCH VỤ game.

Vừa bỏ tiền ra thâu tóm các studio game, vừa "hờ hững" với Xbox (hay thậm chí là cả Windows), nghịch lý Microsoft chỉ có thể lý giải bằng một mô hình kinh doanh mới. Năm 2017, gã khổng lồ phần mềm bắt đầu thử nghiệm một dịch vụ chơi game có tên Xbox Game Pass, trong đó người dùng trả một khoản phí nhất định (nay là 10 USD) hàng tháng sẽ được truy cập vào toàn bộ thư viện game của Microsoft. Tháng 5/2019, Game Pass đặt chân lên Windows 10. Danh sách game trong dịch vụ này liên tục mở rộng, mới đây lại còn được gộp cả gói EA Play Basic. 

Quan trọng nhất, ngày 15/9, tầm nhìn thực sự của Game Pass được hé lộ: Microsoft công bố sẽ tích hợp thêm dịch vụ chơi game qua đám mây xCloud vào gói Game Pass Ultimate.

Một mô hình kinh doanh mới

Hai hành động trái ngược của Microsoft đều đang mang lại lợi ích cho Game Pass và xCloud. Một mặt, Microsoft liên tục thâu tóm các studio game để xây dựng một bộ thư viện game đồ sộ để rồi cung cấp tới người dùng với giá 10 USD/tháng. Khoản phí này tuy nhỏ so với giá mua game nhưng sẽ đem lại một nguồn thu ổn định cho Microsoft: 120 USD/năm từ mỗi người dùng trả phí. Với 15 triệu người dùng, Microsoft sẽ thu về 6 tỷ USD một năm. Con số này chắc chắn sẽ còn gia tăng nhiều hơn nữa, bởi với mức giá chỉ 10 USD và thư viện game quá đồ sộ, Game Pass thực sự là một món hời.

Liên tục nuốt các studio game mới, Microsoft vươn lên áp đảo cuộc chiến mới của làng game - nơi có cả Sony, Nintendo lẫn Apple và Google - Ảnh 3.

Với Microsoft, Xbox giờ chỉ là công cụ để bán Game Pass.

Mặt khác, Microsoft chẳng cần đầu tư vào Xbox nữa vì xét cho cùng, khi người dùng đã có Game Pass, vai trò của Xbox và PC là ngang nhau - chúng đều chỉ là thiết bị để chạy một kho game đang được "thuê" từ Microsoft. Và với Xcloud, vai trò ấy càng mờ nhạt hơn: tất cả các thiết bị của người dùng đều chỉ là "cái vỏ" cho trải nghiệm chơi game sử dụng sức mạnh tính toán của đám mây.

Đối thủ cạnh tranh lớn nhất của Microsoft thậm chí đã đi trước một bước: dịch vụ PlayStation Now giá 10 USD/tháng cũng cho phép game thủ truy cập vào kho game PS trên nhiều thiết bị (bao gồm Windows). Cũng như Microsoft, Sony thừa hiểu rằng mô hình "thuê bao" hàng tháng sẽ đem lại doanh thu ổn định và lâu dài hơn so với mô hình bán lẻ game trước đây.

Cuộc chiến bao trùm làng hi-tech

Dĩ nhiên, PlayStation Now cũng bao gồm nhiều tựa game độc quyền của Sony. Sau 2 thập kỷ, cuộc chiến độc quyền giữa các thiết bị phần cứng ngày nào giờ sẽ trở thành cuộc chiến độc quyền giữa các dịch vụ online.

Liên tục nuốt các studio game mới, Microsoft vươn lên áp đảo cuộc chiến mới của làng game - nơi có cả Sony, Nintendo lẫn Apple và Google - Ảnh 4.

Cuộc chiến phần cứng ngày trước giờ trở thành cuộc chiến dịch vụ, nơi PS hay Xbox hay PC chỉ là "cái vỏ" cho trải nghiệm game từ đám mây.

Điều đáng ngạc nhiên nhất là ngay cả Apple và Google cũng muốn có phần trong cuộc chiến đang bùng nổ này. Năm 2019, Apple vén màn dịch vụ Arcade, cho phép người dùng iPhone, iPad, Mac và Apple TV được truy cập vào một kho game "casual" với giá chỉ 5 USD/tháng. Google không chỉ có dịch vụ tương tự cho Android (Play Pass) mà còn dám dấn thân vào làng game với Stadia. Cũng như xCloud, Stadia là nền tảng stream game qua đám mây, nhưng cái giá khá đắt đỏ (10 USD) lại không bao gồm sẵn một thư viện game như Microsoft.

Cả Microsoft và Google đều muốn đưa dịch vụ của mình lên App Store của Apple, và đều đang vấp phải sự phản đối quyết liệt từ nhà Táo. Một cuộc hỗn chiến đang mở ra, và ai cũng đều muốn nuốt trọn thú vui có doanh thu cao nhất của loài người - chơi game.

Liên tục nuốt các studio game mới, Microsoft vươn lên áp đảo cuộc chiến mới của làng game - nơi có cả Sony, Nintendo lẫn Apple và Google - Ảnh 5.

Mô hình kinh doanh của toàn bộ ngành game giờ đã bị thay đổi hoàn toàn.

Ai sẽ là kẻ chiến thắng? Ngay lúc này đây, có lẽ Microsoft đang là kẻ nắm lợi thế cao nhất: không có một ông lớn nào vừa có quá khứ lẫy lừng trong ngành game, vừa thừa tiền để tung ra những gói dịch vụ giá hời lại vừa có hạ tầng đám mây số 1 thế giới như Microsoft cả.. Thật trớ trêu, những lợi thế ấy sẽ chẳng thể nào có được nếu 5 năm trước Microsoft không bỗng dưng "hờ hững" với Xbox và chuyển sang tập trung vào đám mây. Giờ đây, khi đã trở thành gã khổng lồ nghìn tỷ, Microsoft mới lại quay trở về để thống trị một giai đoạn hoàn toàn mới của ngành công nghiệp game, nơi mô hình thuê bao sẽ sớm thay thế những chợ game bán lẻ của quá khứ.