Nghiên cứu: Một chủng vi khuẩn trên mèo có liên quan đến nguy cơ ung thư não trên người

Thanh Long , Theo Pháp luật & Bạn đọc

Con người có thể nhiễm T. gondii thông qua phân mèo hoặc thịt lợn tái.

Một loại ký sinh trùng phổ biến lây lan qua thịt lợn tái và đôi khi cả những con mèo trong nhà có thể gây tác động xấu đến sức khỏe, xấu hơn rất nhiều những gì chúng ta nghĩ trước đây. Nghiên cứu mới trên tạp chí International Journal of Cancer bây giờ chỉ ra một mối liên hệ giữa nhiễm khuẩn Toxoplasma gondii và sự gia tăng nguy cơ ung thư não.

Trước đây, T. gondii được biết đến với một khả năng "ảo thuật" khi nó có thể thao túng tâm trí vật chủ trung gian, điển hình là trong các thí nghiệm mà các nhà khoa học đã thực hiện với chuột. Những con chuột bị tiêm khuẩn T. gondii đã bị mất trí và trở nên cực kỳ liều lĩnh.

Chúng thản nhiên đi qua những khu vực có dấu vết của mèo, băng qua bãi nước tiểu của chúng mà không hề cảm thấy sự nguy hiểm. Trong thế giới tự nhiên, những con chuột này sẽ bị mèo nuốt chửng. Và T. gondii chỉ chờ có thể, vi khuẩn này sẽ tiếp tục lây nhiễm những con mèo, trèo vào sâu trong hệ tiêu hóa của chúng và ở đó cho tới tuổi trưởng thành.

Khuẩn T. gondii trưởng thành trong ruột mèo, chúng sinh sản cùng nhau trong ngôi nhà mới, tạo ra những thế hệ trứng T. gondii được mèo thải ra ngoài môi trường thông qua phân. Những quả trứng lại đợi chờ một vật chủ mới, để bắt đầu vòng đời "ma thuật" của chúng – một trong số đó có thể là con người.

Nghiên cứu: Một chủng vi khuẩn trên mèo có liên quan đến nguy cơ ung thư não trên người - Ảnh 1.

T. gondii có thế khiến chuột không sợ mèo.

Các nghiên cứu trước đây cho thấy con người có thể nhiễm T. gondii thông qua phân mèo hoặc thịt lợn. Những người có hệ miễn dịch suy yếu hoặc bào thai còn trong bụng mẹ dễ gặp các phản ứng cấp tinh ngay sau khi tiếp xúc với vật mang khuẩn T. gondii.

Tuy nhiên, với hầu hết mọi người, nhiễm khuẩn T. gondii cấp tính không hề gây ra bất kỳ triệu chứng nào. Một số ít thì chỉ phát triển các triệu chứng giống cúm nhẹ trong vài tuần. Các nhà khoa học và bác sĩ vì vậy cho rằng T. gondii là một chủng vi khuẩn khá lành tính, chẳng gây tổn hại gì cho chúng ta.

Cho đến gần đây hơn, một số nghiên cứu bất ngờ phát hiện mối liên hệ giữa việc nhiễm T. gondii và các tác động thần kinh tinh vi xuất hiện trên người, có thể từ những khối u nang tồn tại âm thầm hàng thập kỷ trong cơ thể, bao gồm cả não bộ.

Nhiễm T. gondii mạn tính có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tâm thần phân liệt tăng lên, giảm nhận thức và thay đổi hành vi như khiến con người liều lĩnh và hung hăng hơn. Mới đây nhất, một nghiên cứu công bố trên Tạp chí Ung thư Quốc tế cho biết T. gondii còn có mối liên hệ với một số loại ung thư não.

Các nhà nghiên cứu đã xem xét dữ liệu từ các dự án theo dõi sức khỏe của con người trong thời gian dài, bao gồm cả một nghiên cứu dài hạn về phòng chống ung thư do Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ thực hiện. Họ đặc biệt tập trung vào những người có khối u thần kinh đệm, một dạng ung thư não phổ biến nhất.

Xét nghiệm máu để tìm kháng thể với nhiều loại ký sinh trùng khác nhau, bao gồm cả T. gondii, đã được thực hiện trong nghiên cứu này. Khi các nhà nghiên cứu so sánh những người có u thần kinh đệm với những người không có, họ nhận thấy nhóm mắc u thần kinh đệm có tỷ lệ mang kháng thể T. gondii cao hơn.

Nghiên cứu: Một chủng vi khuẩn trên mèo có liên quan đến nguy cơ ung thư não trên người - Ảnh 2.

T. gondii dưới kính hiển vi

Nhìn chung, sự hiện diện của T. gondii có liên quan đến nguy cơ mắc u thần kinh đệm tăng gấp hai lần. Ở những người có nồng độ kháng thể cao nhất với T. gondii, nguy cơ này tăng lên đến 3 lần. Khoảng 350 người bị u thần kinh đệm, bao gồm cả những người trên 70 tuổi và dưới 40 tuổi, đã được nghiên cứu, và các nguy cơ xuất hiện ở cả 2 nhóm tuổi.

Trước đây, cũng có một số nghiên cứu khác tìm thấy mối liên hệ tương tự giữa khuẩn T. gondii và ung thư não. Tuy nhiên, các tác giả cho biết hiện họ chưa thể kết luận mối liên hệ đó là nhân quả. 

Điều đó rất quan trọng, bởi vì các nhà khoa học có thể biết rõ ràng rằng điều A — trong trường hợp này là nhiễm trùng T. gondii — xảy ra trước điều B — ung thư não. Nhưng họ không chắc A có phải nguyên nhân gây ra B hay không, hay nó chỉ là một điều kiện gián tiếp gây ra B’ và từ B’ mới dẫn tới B.

Hoặc cũng có thể còn có một nguyên nhân A’ đứng trước cả A, gây ra A và gây ra cả B, trong khi A và B không có mối quan hệ nhân quả.

Tác giả nghiên cứu Anna Coghill, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Ung thư Moffitt, cho biết: "Những phát hiện này cho thấy những người tiếp xúc với ký sinh trùng T. gondii cao hơn có nhiều khả năng phát triển bệnh u thần kinh đệm hơn. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nguy cơ tuyệt đối được chẩn đoán mắc u thần kinh đệm vẫn còn thấp và những phát hiện này cần được nhân rộng trong một nhóm cá nhân lớn hơn và đa dạng hơn".

Nghiên cứu: Một chủng vi khuẩn trên mèo có liên quan đến nguy cơ ung thư não trên người - Ảnh 3.

Một khối u ung thư não

 Tính riêng tại Mỹ, mỗi năm có khoảng 24.000 trường hợp ung thư não mới được chẩn đoán mắc mới, chiếm khoảng 1% tổng số các ca bệnh ung thư nói chung. Trong khi đó, ước tính cho biết khoảng 11% người Mỹ sẽ bị nhiễm T. gondii, bắt đầu từ năm 6 tuổi. Đó là một con số khoảng 30 triệu người.

Điều này có nghĩa là ngay cả khi mối liên hệ giữa T. gondii và ung thư não có thật, thì khả năng phát triển khối u thần kinh đệm do nhiễm T. gondii mạn tính cũng là rất thấp ở cấp độ cá nhân. Tương tự như vậy, không phải tất cả những người phát triển u thần kinh đệm đều từng nhiễm T. gondii.

Các nghiên cứu điều tra thêm là rất cần thiết trong trường hợp này. Cho đến lúc có kết quả cuối cùng, bạn vẫn có thể yên tâm chơi với lũ mèo của mình ở nhà.

Tham khảo Gizmodo