Phát hiện gây sốc: Virus Ebola có thể tồn tại âm thầm 5-6 năm trong cơ thể bệnh nhân đã khỏi bệnh

Thanh Long , Theo Pháp luật & Bạn đọc

Ebola có thể ẩn mình tồn tại hàng năm trời bên trong cơ thể một số bệnh nhân khỏi bệnh, đặc biệt là ở những vị trí có hoạt động miễn dịch thấp như tinh hoàn hoặc nhãn cầu.

Giữa tháng 2 vừa rồi, trong lúc cả thế giới đang tiếp tục vật lộn với đại dịch COVID-19 thì tại Guinea - một đất nước nhỏ bé nằm ở phía tây Châu Phi - bóng ma Ebola đã ầm thầm quay trở lại.

Nhà chức trách địa phương phát hiện 6 người tham gia một đám tang bị bệnh với các triệu chứng sốt, đau đầu và nhức cơ giống Ebola. 3 người sau đó đã có kết quả xét nghiệm dương tính với virus và 2 người trong số họ đã nhanh chóng tử vong.

Điều đáng nói, đây là lần đầu tiên Ebola xuất hiện trở lại ở Guinea kể từ đại dịch năm 2013-2016. Nguồn lây nhiễm đã không thể được xác định qua truy vết dịch tễ. Điều này kéo nhà di truyền học phải vào cuộc điều tra: 

Khi bạn không thể biết virus đến từ đâu qua lịch sử tiếp xúc, gen của virus là manh mối cuối cùng cho phép truy ngược lại nguồn phát tán của bệnh tật.

Phát hiện gây sốc: Virus Ebola có thể tồn tại âm thầm 5-6 năm trong cơ thể bệnh nhân đã khỏi bệnh - Ảnh 1.

Một cú sốc đã xảy ra ở đây: Kết quả phân tích RNA virus Ebola trong đợt bùng phát mới ở Guinea cho thấy nó chỉ có từ 10-12 đột biến so với chủng virus đã lây nhiễm năm 2016. Điều này khiến các nhà khoa học bối rối bởi với tốc độ đột biến của Ebola, sau 5 năm nó phải tích lũy được ít nhất hơn 110 đột biến mới phải.

Lời giải thích duy nhất là có một nhóm virus đã âm thầm "ngủ đông" bên trong cơ thể của một trong số 6 bệnh nhân này. Chúng kìm hãm tốc độ đột biến và không lây nhiễm, nhưng sau đó tái bùng phát trở lại một cách bất ngờ.

"Đó là một dấu hiệu cho thấy Ebola có thể sẽ trở thành một dịch bệnh tồn tại dai dẳng", các nhà nghiên cứu viết trong báo cáo đăng trên trang Virological. "Cụm dịch bùng phát ở Guinea năm 2021 có thể bắt nguồn từ một người đã quan hệ tình dục với một bệnh nhân Eboal đã khỏi bệnh từ 5 năm trước".

Thực tế này đã được cảnh báo trong một vài năm trở lại đây, khi virus Ebola được biết là vẫn tồn tại bên trong cơ thể một số bệnh nhân khỏi bệnh, đặc biệt là ở những vị trí có hoạt động miễn dịch thấp như tinh hoàn hoặc nhãn cầu. Một nghiên cứu năm 2016 đã báo cáo sự trở lại của virus Ebola trong tinh dịch của một người đã khỏi bệnh hơn 500 ngày.

Nhưng nghiên cứu mới gợi ý khoảng thời gian này có thể kéo dài tới 5 năm đã gây kinh ngạc cho nhiều nhà virus học và chuyên gia y tế công cộng. 

Angela Rasmussen, một nhà virus học tại Đại học Georgetown cho biết: "Điều này khá là sốc. Ebolavirus không phải là herpesvirus —những chủng virus lây nhiễm lâu dài — và nhìn chung, virus RNA trước nay không thích cư trú quanh quẩn bên trong một vật chủ mà không nhân lên một chút nào".

Nó gợi ý một dịch bệnh, thậm chí đại dịch Ebola có thể quay trở lại bất cứ lúc nào, hoặc vào lúc con người không cảnh giác nhất. Điều này cũng khiến bản thân những bệnh nhân đã từng nhiễm Ebola được công nhận khỏi bệnh cảm thấy lo lắng.

Một số người có thể đã từng mắc Ebola ở mức độ nhẹ mà không nhận ra. Đặc biệt, ở nhiều nơi các bệnh nhân nhiễm Ebola đã khỏi bệnh và trở lại cộng đồng vẫn bị phân biệt đối xử và kỳ thị. Nếu nghiên cứu mới chứng minh được khả năng tồn tại kéo dài của virus trong cơ thể họ, điều này có thể còn khuếch đại tất cả những vấn đề đó.

Phát hiện gây sốc: Virus Ebola có thể tồn tại âm thầm 5-6 năm trong cơ thể bệnh nhân đã khỏi bệnh - Ảnh 2.

Nhìn ngược lại đợt bùng phát Ebola năm 2013-2016 ở Tây Phi, hơn 28.000 người đã bị nhiễm virus và hơn 11.000 người đã tử vong. Đây là đợt bùng phát Ebola lớn nhất trong lịch sử nhân loại. Hầu hết các trường hợp mắc và tử vong đều tập trung ở Guinea, Liberia và Sierra Leone.

Dịch bệnh được cho là đã bắt đầu lây từ một cậu bé 18 tháng tuổi nhiễm bệnh từ tháng 12 năm 2013. Virus Ebola bị nghi ngờ đã lây từ dơi sang người.

Trong đợt bùng phát mới vào ngày 14 tháng 2 năm 2021, nhà chức trách Guinea đã xác định được ít nhất 18 người bị nhiễm bệnh và 9 người tử vong do Ebola. Các nỗ lực khoanh vùng dập dịch vẫn đang được thực hiện, đồng thời các nước Châu Phi vẫn đang triển khai việc tiêm chủng Ebola để ngăn chặn sự lây lan trở lại của virus.

Tham khảo Arstechnica, Scienmag

NỔI BẬT TRANG CHỦ