Quà 1/6 cho bạn trẻ mê khoa học: 5 thí nghiệm STEM siêu đỉnh cho mùa hè ở nhà tránh dịch

Thanh Long , Theo Pháp luật & Bạn đọc

Chính bạn cũng có thể tìm thấy tuổi thơ và niềm đam mê khám phá của mình khi cùng con làm những thí nghiệm này.

Bạn nghĩ sao nếu mình có thể cùng con tạo ra một bản in hóa thạch của những chú chó sói sống từ 15.000 năm trước? Hay một bản đồ chòm sao ngay trong phòng ngủ, chế tạo những tinh thể kỳ diệu đẹp đẽ và tính tuổi của một cái cây khi đã quên mất nó được trồng từ bao giờ?

Tất cả những thí nghiệm STEM tuyệt vời này đều có thể được thực hiện một cách đơn giản, ngay tại nhà bạn với những công cụ dễ kiếm. Đó có thể là một món quà dành cho con bạn trong dịp 1/6 này. Hoặc bạn cũng có thể biến chúng thành những dự án khoa học cho cả mùa hè cùng con ở nhà tránh dịch:

1. Chế tạo tinh thể

Quà 1/6 cho bạn trẻ mê khoa học: 5 thí nghiệm STEM siêu đỉnh cho mùa hè ở nhà tránh dịch - Ảnh 1.

Bạn có biết, những tinh thể trong tự nhiên đã phải trải qua những quá trình khắc nghiệt thế nào để có được vẻ đẹp của chúng? Bông tuyết thực chất là những giọt nước đã hạ mình xuống dưới 0 độ C. Còn đá quý, thực chất sinh ra từ dòng dung nham magma của núi lửa lên đến hàng nghìn độ.

Nhưng bạn cũng có thể cùng con tự tạo một thí nghiệm với tinh thể ngay tại nhà. Thứ bạn cần chỉ là một cốc nước muối để qua đêm trong mùa hè này. Muối kết tinh khi nước bay hơi và sẽ để lại những tinh thể trắng thuần khiết.

Nhưng còn điều gì thú vị hơn thế? Bạn có thể làm một thí nghiệm để "nuôi" những tinh thể nhiều màu sắc như sau:

Công cụ cần chuẩn bị:

Nồi đun nước

1 cốc nước

½ cốc muối Epsom (MgSO4)

Lọ thủy tinh hoặc cốc thủy tinh lớn

Màu thực phẩm (tùy chọn)

Một sợi dây dày

Bút chì, dao cắt bơ, que kem hoặc bất kỳ que mỏng nào

Hướng dẫn:

Quà 1/6 cho bạn trẻ mê khoa học: 5 thí nghiệm STEM siêu đỉnh cho mùa hè ở nhà tránh dịch - Ảnh 2.

1. Đun sôi nước trong nồi (người lớn có thể hỗ trợ trẻ nếu cần thiết).

2. Khuấy muối Epsom, thêm dần muối vào nồi nước cho đến khi muối bão hòa (không còn tan được nữa). Nồi nước khi đó sẽ có một vài hạt muối dư xoáy xung quanh (nghĩa là bạn đã thêm vào đó nhiều hơn lượng muối mà nước có thể hấp thụ).

3. Đổ dung dịch muối sang bình thủy tinh.

4. Thêm một vài giọt màu thực phẩm nếu bạn muốn tạo tinh thể màu.

5. Buộc một đầu dây quanh sống bút chì và hạ đầu dây còn lại vào bình. Sợi dây phải đủ dài để nó gần như chạm đến đáy.

6. Cân bằng bút chì trên miệng bình.

7. Các tinh thể sẽ bắt đầu hình thành sau một hoặc hai ngày. Và bạn có thể quan sát rõ tiến trình lớn lên của chúng.

2. Làm một mẫu hóa thạch cho thú cưng nhà bạn

Quà 1/6 cho bạn trẻ mê khoa học: 5 thí nghiệm STEM siêu đỉnh cho mùa hè ở nhà tránh dịch - Ảnh 3.

Giống như con người chúng ta đã tiến hóa lên từ động vật linh trưởng, chú chó nhà bạn cũng từng tiến hóa từ những con sói. Chó là loài động vật đầu tiên sống chung với con người. Chúng ta hay gọi đây là quá trình thuần hóa, mô tả cách một loài động vật hoang dã dần trở thành người bạn lông lá đang ngồi cạnh chúng ta trên sofa và xem Netflix. 

Ngày nay, con người đang sống cùng hơn 300 loài chó. Điều thú vị là sau hàng nghìn năm tiến hóa, chân của chó và chân của chó sói vẫn giống nhau đến mức bạn không thể phân biệt được chúng. Vì vậy, tại sao không tái hiện lại một mẫu hóa thạch của dấu chân chó sói cổ xưa với người bạn trong gia đình mình?

Công cụ cần chuẩn bị:

Một tờ báo

Cốc dùng để đo dung tích

4 cốc thạch cao

2 cốc nước lạnh

Hộp hoặc khay nhựa

Muỗng trộn

Chảo nhôm dùng một lần

Một thìa vét bột

Chó, mèo hoặc bất kỳ động vật nào khác

Hướng dẫn:

Quà 1/6 cho bạn trẻ mê khoa học: 5 thí nghiệm STEM siêu đỉnh cho mùa hè ở nhà tránh dịch - Ảnh 4.

1. Trải giấy báo xuống sàn nhà để tránh giây bẩn

2. Hòa thạch cao cùng nước vào một hộp nhựa, rồi dùng thìa khuấy đều cho đến khi hỗn hợp của bạn có độ sệt như bột bánh.

3. Đổ hỗn hợp vào chảo nhôm và dùng thìa trộn đều một lần nữa. Đợi trong khoảng 1 giờ đồng hồ để hỗn hợp đặc lại.

4. Đặt bàn chân chó (hoặc của bất kỳ con vật nào khác) lên hỗn hợp và ấn mạnh xuống khoảng vài cm. Một tư thế dễ dàng để làm điều này là hãy đặt hộp thạch cao trên bàn và để chó gác nhân qua đùi bạn rồi nhấn xuống.

5. Lấy chân của chó ra và rửa sạch cho nó.

6. Đợi thạch cao khô trong 24 giờ, và bạn sẽ có một vật mẫu hóa thạch lưu niệm từ chính bàn chân thú cưng nhà mình.

Lưu ý: Nếu bạn không có bất kỳ động vật nào trong nhà, bạn luôn có thể sử dụng chính bàn chân của mình.

3. Tính tuổi của cây

Quà 1/6 cho bạn trẻ mê khoa học: 5 thí nghiệm STEM siêu đỉnh cho mùa hè ở nhà tránh dịch - Ảnh 5.

Có thể ở trường, bạn đã được học cách tính tuổi của cây thông qua việc đếm số vòng xung quanh thân nó. 

Đó là bởi khi cây to ra, nó ghi lại dấu vết của các mùa trong năm trên các vòng vân gỗ. Vân sáng cho thấy đó là một mùa ấm, mưa nhiều và điều kiện phát triển tốt. Trong khi vân tối cho thấy một mùa đông lạnh và cây gặp khó khăn để lớn lên.

Cây cối phát triển từ trong ra ngoài, nghĩa là phần giữa của cây là phần già nhất và các vòng ngoài là phần mới nhất. Lõi trung tâm, hay còn gọi là tâm gỗ, là phần gỗ chắc nhất của cây mặc dù nó không còn sống.

Trên thực tế, cây cối chính là công cụ hữu ích cho các nhà khoa học nghiên cứu về biến đổi khí hậu. Cây cối thường sống hàng trăm năm và có thể cho chúng ta biết về điều kiện thời tiết từ rất lâu trước khi con người bắt đầu có vệ tinh để dự báo thời tiết.

Công cụ cần chuẩn bị:

Thước dây

Chọn một cái cây

Máy tính

Google hoặc hướng dẫn tính tuổi của cây cối

Hướng dẫn:

Quà 1/6 cho bạn trẻ mê khoa học: 5 thí nghiệm STEM siêu đỉnh cho mùa hè ở nhà tránh dịch - Ảnh 6.

1. Đo chu vi vòng quanh thân cây, ở vị trí cách mặt đất khoảng 1,2-1,5 mét. Nếu số đo bằng cm thì chia cho 2,54 để đổi sang inch. (1 inch = 2,54 cm)

2. Tiếp tục sử dụng máy tính của bạn để chia số đó cho 3,14 (tương đương với số Pi).

3. Nhân con số đó với "hệ số tăng trưởng" của cây (growth factor). "Hệ số tăng trưởng" là ước tính trung bình về sự phát triển của mỗi loài cây theo thời gian. Bạn có thể Google để tìm thấy con số này theo bảng công bố của Hiệp hội Trồng trọt Quốc tế.

4. Kết quả cuối cùng chính là tuổi cây của bạn. Ví dụ: Nếu cây phong bạc của bạn có chu vi thân 20 inch, và bạn chia nó cho 3,14, bạn nhận được 6,369. Nhân nó với hệ số tăng trưởng (3) để được 19.108. Điều đó có nghĩa là cây của bạn đã sống được 19 năm rồi.

4. Lập bản đồ chòm sao

Quà 1/6 cho bạn trẻ mê khoa học: 5 thí nghiệm STEM siêu đỉnh cho mùa hè ở nhà tránh dịch - Ảnh 7.

Sao trên bầu trời đêm từ lâu đã được người cổ đại sử dụng như một công cụ điều hướng khi đi biển, thám hiểm đất liền hoặc các vùng đất hoang sơ chưa khai phá. Thật đáng tiếc, ô nhiễm ánh sáng từ môi trường đô thị ngày nay hiếm khi cho chúng ta nhìn thấy một bầu trời sao như tổ tiên chúng ta từng chiêm ngưỡng.

Khi  nghĩ đến ô nhiễm, chúng ta có xu hướng chỉ nghĩ rằng đó là ô nhiễm không khí, nguồn nước, rác thải mà không biết chính ánh đèn đường cũng đang khiến môi trường sống của chúng ta bị ô nhiễm.

Vì vậy, Globe at Night đã thiết kế một dự án khoa học công dân thú vị mà bạn có thể tham gia bằng cách chụp bầu trời đêm từ nơi bạn sống và chia sẻ nó với mọi người trên toàn cầu. Nó sẽ giúp các nhà khoa học theo dõi tình trạng ô nhiễm ánh sáng ở nơi bạn sống.

Nhưng để tạm chiêm ngưỡng một bầu trời sao ngay trong phòng ngủ của mình, bạn cũng có thể làm một "dự án" khoa học đơn giản như sau.

Công cụ cần chuẩn bị:

Đèn pin

Compa

2 miếng bìa đen

Bút chì

Cây kéo

Băng dính (tùy chọn)

Hình ảnh về các chòm sao (tải xuống từ internet hoặc cắt từ trong sách)

Hướng dẫn:

Quà 1/6 cho bạn trẻ mê khoa học: 5 thí nghiệm STEM siêu đỉnh cho mùa hè ở nhà tránh dịch - Ảnh 8.

1. Đo chu vi ống kính của đèn pin bằng compa. Sau đó vẽ các hình tròn bằng với ống kính lên bìa đen.

2. Cắt một vài vòng tròn cho các chòm sao khác nhau. Chúng phải vừa khít với ống kính và bên trong nắp của đèn pin (nếu đèn pin của bạn không có nắp, bạn có thể dùng băng dính để giữ miếng bìa cố định).

3. Tìm hình ảnh của các chòm sao trên internet hoặc trong một cuốn sách về thiên văn học.

4. Sử dụng bút chì của bạn, đánh dấu các chấm trên vòng tròn trùng với hình ảnh chòm sao bạn muốn tạo ra trong phòng mình.

5. Sử dụng mũi kéo, đục lỗ qua các chấm đánh dấu.

6. Bật đèn pin lên trong phòng tối và chiếu vào tường hoặc trần nhà. Bạn sẽ thấy chòm sao của mình hiện ra.

5. Làm một bữa ăn cho chim

Quà 1/6 cho bạn trẻ mê khoa học: 5 thí nghiệm STEM siêu đỉnh cho mùa hè ở nhà tránh dịch - Ảnh 9.

Chim cần 4 thứ cơ bản để sinh tồn: thức ăn, nước uống, nơi ở và nơi để đẻ trứng. Đối với hầu hết các loài chim, chẳng hạn như chim vàng anh, chim giẻ cùi xanh, chim chích chòe, chim ruồi, cỏ và chim sẻ, chế độ ăn của chúng bao gồm các loại hạt, trái cây và mật hoa.

Bạn có thể tặng cho những chú chim hay ghé thăm vườn nhà mình một bữa ăn thịnh soạn.

Dụng cụ cần chuẩn bị:

Dây

Một quả thông khô

Hạt thức ăn cho cim (có thể mua ở cửa hàng tạp hóa hoặc cửa hàng vật nuôi)

Đĩa

Mật ong

Dao phết bơ (tùy chọn)

Cành cây hoặc một nơi thích hợp để treo bữa ăn của bạn

Hướng dẫn:

Quà 1/6 cho bạn trẻ mê khoa học: 5 thí nghiệm STEM siêu đỉnh cho mùa hè ở nhà tránh dịch - Ảnh 10.

1. Buộc một sợi dây quanh đỉnh của quả thông để bạn có thể treo nó lên. Sau đó, đổ hạt thức ăn cho chim ra đĩa.

3. Đổ mật ong lên quả thông để làm chất dính.

4. Sau khi quả thông của bạn được bao phủ bởi mật ong, hãy lăn nó xung quanh đĩa để dính hạt thức ăn lên. Hãy lăn cho đến khi hạt thức ăn phủ kín. Có thể bạn sẽ cần dùng dao phết bơ để làm đầy các ngóc ngách.

5. Treo quả thông của bạn lên cành cây và di chuyển ra xa một khoảng an toàn để quan sát những chú chim đến dùng bữa.

Tham khảo Nytimes

NỔI BẬT TRANG CHỦ