Câu chuyện bắt đầu ở Tô Châu, thành phố Giang Nam nổi tiếng thế giới nhờ những khu vườn cổ điển được UNESCO công nhận là di sản. Nguyên lý làm nên giá trị của các khu vườn ấy nằm ở kỹ thuật mượn cảnh, tức là dùng bố cục, mặt nước và tầm nhìn để một mảnh sân vài trăm mét vuông mở ra cảm giác của núi non sông nước. Người Tô Châu dành nhiều thế kỷ để giải một bài toán duy nhất, làm sao để sự chật hẹp không biến thành sự nghèo nàn.

Năm 1998, tại thành phố đó, một người tên Tiền Đông Kỳ mở xưởng sản xuất máy hút bụi với một nhà xưởng, một dây chuyền và mười lăm công nhân. Ông vốn không phải dân sản xuất. Hồ sơ tiểu sử của ông ghi bằng cử nhân vật lý và bằng thạc sĩ triết học tại Đại học Nam Kinh, và cuối thập niên 1980 ông rời công việc giảng viên đại học để ra làm ngoại thương. Xưởng của ông mang tên TEK, và công việc chính trong nhiều năm đầu là gia công máy hút bụi cho các thương hiệu nước ngoài, trong đó có Philips, Panasonic và Electrolux.

Việc gia công diễn ra thuận lợi. Đến năm 2006, doanh thu đạt khoảng 1 tỷ nhân dân tệ và công ty thuộc nhóm nhà gia công máy hút bụi lớn nhất Trung Quốc. Đúng vào lúc mảng gia công đang sinh lợi tốt nhất, Tiền Đông Kỳ quyết định rẽ hướng, với lập luận được ông nhắc lại nhiều lần trên báo chí Trung Quốc rằng việc gá mình vào một mắt xích trong chuỗi sản xuất có thể tạo ra giá trị cho khách hàng nhưng không tạo được năng lực cốt lõi cho chính doanh nghiệp. Từ đó, công ty đi qua ba lần chuyển mình liên tiếp, từ ngoại thương sang chế tạo, từ gia công thuê sang tự nghiên cứu, và từ làm nhãn cho người khác sang dựng thương hiệu của mình.

Khái niệm bạch khoa kỹ nằm trong khẩu hiệu mà Tineco dùng tại thị trường Trung Quốc, đọc đầy đủ là sinh hoạt bạch khoa kỹ, cư gia tiểu xác hạnh, tạm hiểu là công nghệ màu trắng cho đời sống và hạnh phúc nhỏ mà chắc chắn cho căn nhà. Vế đầu được đặt ra để đối lại với hắc khoa kỹ, cụm từ mà giới trẻ Trung Quốc dùng để trầm trồ trước những công nghệ vượt tầm hiểu biết thông thường.

Chọn màu trắng nghĩa là chọn thứ công nghệ không gây choáng. Nguyên tắc đặt ra là giấu toàn bộ phần kỹ thuật xuống dưới, chỉ để lộ ra phần mà người dùng thật sự chạm vào, và đo giá trị của một cải tiến bằng việc nó gỡ được nút thắt nào trong sinh hoạt chứ không bằng việc nó nghe có ấn tượng hay không. Với một ngành hàng mà cách bán phổ biến là đọc to các con số áp suất hút, đây là một lựa chọn đi ngược đám đông.

Nguyên tắc ấy giải thích vì sao sản phẩm làm nên tên tuổi của Tineco lại là một thứ nhìn bề ngoài không có gì để khoe. Tiền Đông Kỳ quan sát thấy máy hút bụi ở Trung Quốc suốt nhiều năm không bùng nổ được như tủ lạnh hay máy giặt, và nguyên nhân nằm ở chỗ nhà Trung Quốc phần lớn dùng sàn cứng, người ta hút bụi xong vẫn phải lau thêm một lượt. Máy hút bụi chỉ giải quyết được nửa công việc, còn nửa còn lại vẫn thuộc về giẻ lau. Máy lau sàn khô ướt sinh ra từ quan sát đó, tức là từ một bất tiện quá đỗi tầm thường mà ai cũng chịu đựng đến mức không còn nhận ra mình đang chịu đựng.

Trước khi có Floor One, Tineco đã có vài thế hệ thất bại. Từ năm 2016, họ bắt đầu ghép thêm chức năng vào máy hút bụi nhưng không mở được thị trường. Trả lời báo chí Trung Quốc về giai đoạn đó, Tiền Đông Kỳ nói ý rằng thế hệ sản phẩm trước thất bại không phải điều quan trọng, điều quan trọng là có biết vì sao nó thất bại và có đủ năng lực để làm lại hay không.

Năm 2019, khi ban lãnh đạo quyết định dồn lực vào máy lau sàn, toàn bộ phân khúc này tại Trung Quốc chỉ có quy mô khoảng 70 triệu nhân dân tệ. Đó là con số nhỏ đến mức khó gọi là một thị trường. Họ vẫn đổ tiền vào và lặp sản phẩm nhiều vòng.

Thị trường phản ứng đúng theo cách mọi thị trường đang lên vẫn phản ứng. Từ chỗ chỉ có bốn đến năm thương hiệu khi Tineco bắt đầu, ngành hàng này hiện có khoảng 300 thương hiệu tham gia.

Người đứng đầu Tineco cho biết câu hỏi mà đội ngũ phải tự đặt ra ở mỗi bước phát triển của ngành là liệu thương hiệu có còn hiểu người dùng hay không, nhu cầu của họ đang thay đổi ra sao, và Tineco có thể đi trước thị trường một bước hay không. Cách ông tóm lại nguyên tắc cạnh tranh nghe khá gọn, rằng thương hiệu không nhất thiết phải làm nhiều hơn đối thủ mà cần hiểu sâu hơn những gì người dùng thực sự quan tâm và làm tốt điều đó.

Ngành máy lau sàn khô ướt tại Việt Nam mới hình thành khoảng sáu năm, và tốc độ của nó đủ để gây bất ngờ cho cả những người trong ngành. Con số đáng chú ý nhất không phải sản lượng mà là giá bán trung bình. Trong một ngành hàng đang mở rộng nhanh, giá trung bình thường bị kéo xuống vì các thương hiệu mới tràn vào cạnh tranh bằng giá. Ở đây thì ngược lại, người Việt Nam mua nhiều hơn và mua đắt hơn cùng lúc.

Theo dữ liệu từ GfK cho giai đoạn tháng 7 năm 2025 đến tháng 6 năm 2026, sản lượng toàn thị trường đạt 53,0 nghìn máy, tăng 131,2% so với cùng kỳ trước đó. Trong cùng giai đoạn, Tineco chiếm 42,4% thị phần sản lượng, tăng từ mức 19,0% của kỳ trước. Ở phân khúc từ 7,99 đến dưới 10,01 triệu đồng, thương hiệu này giữ 53,2% thị phần sản lượng.

Cách ông Leng Ling giải thích hiện tượng nghe khá giống với quan sát mà người sáng lập tập đoàn từng đưa ra ở Trung Quốc hơn mười năm trước. Ông cho rằng thị trường Việt Nam có thể nhảy cóc một số giai đoạn, người tiêu dùng không nhất thiết phải trải nghiệm máy hút bụi trước rồi mới chuyển sang máy lau sàn khô ướt, bởi sàn nhà tại Việt Nam phần lớn là sàn cứng và tương đối phẳng. Cùng một quan sát về sàn cứng, áp dụng hai lần, cách nhau hơn một thập kỷ, ở hai thị trường khác nhau.

Phần thú vị của câu chuyện Việt Nam không nằm ở con số thị phần mà nằm ở chỗ sản phẩm phải sửa lại những gì để vào được nhà người Việt. Theo ông Leng Ling, khí hậu nóng khiến việc vệ sinh nhà cửa ở Việt Nam không dừng ở chuyện làm sạch mà gắn liền với nhu cầu khử khuẩn, và nhu cầu này lớn hơn nhiều so với dự đoán ban đầu của hãng. Một bộ phận người dùng không muốn dùng nhiều hóa chất trong nhà vì lo ngại ảnh hưởng đến trẻ nhỏ và thú cưng, và đó là lý do dòng sản phẩm dùng hơi nước bão hòa ở nhiệt độ cao được đưa vào để làm sạch cùng khử khuẩn mà không phụ thuộc vào hóa chất.

Bếp Việt Nam với tần suất nấu nướng cao tạo ra dầu mỡ và vết bẩn bám chặt trên sàn, dẫn tới cơ chế con lăn đảo chiều được phát triển để xử lý nhóm vết bẩn đó. Với mùa nồm ẩm ở miền Bắc, ông cho biết chỉ tăng lực hút thì không giải quyết được gốc rễ, bởi vấn đề nằm ở mùi hôi do ẩm và ở khả năng luồn lách trong các góc hẹp.

Máy được trang bị chế độ chuyên dụng kết hợp con lăn quay tốc độ cao tạo luồng khí mạnh để hút sạch nước đọng, trả lại mặt sàn khô ráo ngay sau khi lau, để người dùng đi lại được ngay thay vì phải chờ sàn tự khô trong những ngày độ ẩm lên cao.

Vẫn là bài toán của sự chật. Ông cho biết diện tích nhà ở của nhiều người Việt Nam tương đối vừa và nhỏ, chẳng hạn khoảng 50 đến 60 mét vuông, nên người dùng đặc biệt quan tâm đến kích thước gọn và khả năng cất giữ, và điều đó khẳng định lại triết lý sản phẩm mà hãng theo đuổi là hiệu năng tối ưu trong một thiết kế vừa vặn với không gian sống.

Tám năm sau khi bạch khoa kỹ được đặt ra, nguyên tắc ấy đang đối mặt với phép thử khó nhất của nó, bởi trí tuệ nhân tạo hiện là thứ dễ đem ra khoe nhất trong toàn ngành thiết bị gia dụng.

Người đứng đầu Tineco chọn cách phản biện chính ngành hàng của mình. Ông cho rằng một cảm biến phát hiện vết bẩn rồi tự động tăng lực hút chưa chắc đã là trí tuệ nhân tạo, mà có thể chỉ là sự kết hợp giữa cảm biến và phần mềm đã được lập trình sẵn, còn trí tuệ nhân tạo thật sự cần có khả năng học hỏi và tự cải thiện dựa trên hành vi sử dụng. Theo cách đặt vấn đề của ông, nếu có 1.000 người sử dụng thì lý tưởng nhất là tạo ra được 1.000 trải nghiệm được cá nhân hóa khác nhau.

Đây là chỗ mà điều luật màu trắng lộ ra nguyên hình sau tám năm. Ông nói mục tiêu không phải là gắn trí tuệ nhân tạo vào sản phẩm để tuyên bố rằng sản phẩm có trí tuệ nhân tạo, mà phải dùng nó để giải quyết một vấn đề thực tế của người dùng. Nguyên tắc do người sáng lập đặt ra năm 2018 vẫn đang được nhắc lại bởi một người điều hành khác, trong một cuộc chơi công nghệ khác hẳn.

Điều luật ấy cũng buộc hãng phải thừa nhận những gì chưa làm được. Ông Leng Ling cho biết việc xử lý nước bẩn sau khi lau vẫn là vấn đề chưa giải quyết xong, vì người dùng không muốn phải trực tiếp chạm vào nước bẩn hay xử lý cặn bẩn trong bình chứa, và các yêu cầu về nhiệt độ nước cao hơn, máy nhẹ hơn, khả năng xử lý vết bẩn khó hơn vẫn đang được đặt ra. Ông cũng nhận định người tiêu dùng Việt Nam chưa hoàn toàn hiểu rõ máy lau sàn khô ướt là gì và nó giải quyết được vấn đề gì, trong khi tỷ lệ thâm nhập của máy giặt tại Việt Nam đã ở mức hơn 90%.

Trong viên lâm cổ điển Tô Châu, kỹ thuật mượn cảnh chỉ thành công khi người đứng trong vườn không nhận ra rằng có kỹ thuật ở đó. Toàn bộ tính toán về tầm nhìn, tỷ lệ và bố cục phải biến mất khỏi nhận thức của người xem, để họ chỉ còn lại cảm giác rằng khu vườn này rộng hơn diện tích thật của nó.

Bạch khoa kỹ vận hành theo đúng logic ấy, đặt trong một căn hộ 50 mét vuông thay vì một khu vườn. Trên thị trường Việt Nam, nơi giá bán trung bình của ngành hàng vừa tăng 40,1% chỉ trong một năm, người mua đang trả nhiều tiền hơn cho một thiết bị mà phần lớn giá trị của nó nằm ở những thứ họ không nhìn thấy và cũng không cần nhìn thấy.

Ngôi số 1 thế giới bốn năm liên tiếp về sản lượng máy hút bụi lau sàn khô ướt gia dụng, theo công nhận của Euromonitor International cho giai đoạn 2022 đến 2025, là kết quả của việc một xưởng gia công mười lăm công nhân ở Tô Châu chọn con đường khó hơn vào năm 2006, rồi chọn tiếp con đường khó hơn nữa vào năm 2018. Cả hai lần, thứ mà họ từ bỏ đều là thứ đang sinh lợi tốt nhất trong tay mình.

Người mua chiếc máy về nhà chưa chắc đã biết tới Tô Châu, tới xưởng gia công năm 1998, hay tới hai chữ mà người sáng lập đặt ra để tự trói tay chính mình. Thứ họ nhận về là mặt sàn khô lại ngay sau khi lau, và một buổi chiều dọn nhà không có gì đáng kể lại. Trong những khu vườn cổ ở Tô Châu, lối đi được bẻ cong để che bớt tầm nhìn, và một khu vườn chỉ được coi là dựng khéo khi người dạo bước đi hết vòng mà không nhận ra mình vừa được dẫn đường. Bạch khoa kỹ được đo bằng đúng thước đo ấy.