Trong quá trình trưởng thành của trẻ, có những điều nếu người cha lâu dài bỏ quên lại có thể để lại ảnh hưởng lớn hơn nhiều người vẫn nghĩ.
Trong nhiều gia đình, người mẹ vẫn là người gánh vác phần lớn việc nuôi dạy con, còn người bố thường tập trung vào công việc hoặc cho rằng chỉ cần lo kinh tế là đã làm tròn trách nhiệm. Thế nhưng, sự trưởng thành của một đứa trẻ không chỉ được quyết định bởi điều kiện vật chất, mà còn phụ thuộc rất lớn vào sự đồng hành của cả cha lẫn mẹ.
Điều đáng nói là có những hành động tưởng như rất nhỏ nhưng nếu kéo dài trong nhiều năm lại có thể để lại ảnh hưởng lớn đến tính cách, khả năng giao tiếp và sự tự tin của con. Trong đó, việc người bố lâu dài thờ ơ với ba khía cạnh dưới đây được xem là một trong những nguyên nhân khiến khoảng cách giữa cha và con ngày càng lớn.
1. Chỉ hỏi điểm số mà quên hỏi con đang cảm thấy thế nào
Không ít ông bố chỉ trò chuyện với con xoay quanh chuyện học hành: Hôm nay được bao nhiêu điểm, làm xong bài tập chưa, có bị cô giáo nhắc nhở không... Trong khi đó, những áp lực, nỗi buồn hay sự thất vọng của con lại rất ít khi được lắng nghe.
Nhiều nghiên cứu về tâm lý trẻ em cho thấy, việc cha mẹ ghi nhận cảm xúc của con có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng quản lý cảm xúc và sự tự tin của trẻ khi trưởng thành. Một đứa trẻ thường xuyên bị gạt đi những tâm sự của mình rất dễ trở nên khép kín, tự ti hoặc ngược lại là nóng nảy, phản ứng cực đoan mỗi khi gặp khó khăn.
Việc người bố lắng nghe và quan tâm đến cảm xúc của con được xem là nền tảng giúp trẻ phát triển sự tự tin và khả năng điều tiết cảm xúc (Ảnh minh họa)
Điều con cần đôi khi không phải một bài giảng dài, mà chỉ là cảm giác được lắng nghe. Mỗi ngày dành vài phút hỏi con hôm nay có chuyện gì vui hay buồn, kiên nhẫn nghe con kể thay vì vội vàng phán xét cũng đủ để tạo nên sự khác biệt trong mối quan hệ giữa cha và con.
2. Không quan tâm con đang chơi với ai và gặp điều gì ngoài xã hội
Việc học chỉ là một phần trong cuộc sống của trẻ. Các mối quan hệ bạn bè, cách ứng xử với người khác hay khả năng tự bảo vệ bản thân cũng quan trọng không kém.
Tuy nhiên, nhiều người bố lại rất ít khi hỏi con đang chơi với ai, có gặp khó khăn gì ở trường hay có từng bị bắt nạt hoặc chịu áp lực từ bạn bè hay không. Ngược lại, cũng có người chỉ biết cấm đoán mà không giải thích, khiến con càng có xu hướng giấu giếm.
Điều trẻ cần không phải là sự kiểm soát tuyệt đối, mà là một người sẵn sàng lắng nghe và hướng dẫn. Khi được cha mẹ trò chuyện thường xuyên về các mối quan hệ, trẻ sẽ biết cách lựa chọn bạn bè, tôn trọng người khác, thiết lập ranh giới cá nhân và chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ nếu gặp nguy hiểm.
3. Không rèn cho con thói quen và tinh thần trách nhiệm
Một sai lầm phổ biến khác là cha mẹ làm thay con quá nhiều hoặc luôn tìm cách giải quyết hậu quả mỗi khi con mắc lỗi.
Thói quen sinh hoạt, tính tự giác và tinh thần trách nhiệm không tự nhiên mà có, chúng được hình thành từ những việc rất nhỏ mỗi ngày. Một đứa trẻ biết tự dọn phòng, sắp xếp thời gian học tập, hoàn thành việc của mình và dám chịu trách nhiệm khi làm sai sẽ dễ thích nghi hơn khi bước vào môi trường học tập cũng như công việc sau này.
Bên cạnh thành tích học tập, các mối quan hệ xã hội và kỹ năng ứng xử của trẻ cũng cần được rèn luyện từ sớm (Ảnh minh họa)
Người bố không cần đặt ra những quy định quá khắt khe, nhưng cần cùng con xây dựng những nguyên tắc rõ ràng trong gia đình và làm gương bằng chính hành động của mình. Khi trẻ hiểu rằng mọi lựa chọn đều đi kèm trách nhiệm, các em sẽ dần hình thành tính tự lập và khả năng vượt qua khó khăn.
Lời kết
Nhiều ông bố cho rằng mình quá bận để dành thời gian cho con. Thực tế, điều quan trọng không nằm ở việc ở cạnh con bao lâu mà là khoảng thời gian ấy có thật sự chất lượng hay không. Chỉ cần dành 15 đến 30 phút mỗi ngày để trò chuyện, đọc sách, chơi thể thao hoặc cùng con làm một việc nhỏ cũng có thể giúp hai bố con gắn kết hơn rất nhiều.
Việc nuôi dạy con chưa bao giờ là trách nhiệm của riêng người mẹ hay người bố. Một đứa trẻ lớn lên khỏe mạnh cả về thể chất lẫn tinh thần cần sự đồng hành của cả hai. Khi người bố biết lắng nghe cảm xúc của con, quan tâm đến những mối quan hệ xung quanh và cùng con rèn luyện tính tự giác, đó cũng chính là lúc trẻ có thêm sự tự tin, bản lĩnh và cảm giác an toàn để bước vào cuộc sống.
Không có người cha nào hoàn hảo, nhưng sẽ luôn có cơ hội để bắt đầu đồng hành cùng con từ những điều nhỏ nhất. Bởi đôi khi, chỉ một câu hỏi, một cuộc trò chuyện hay vài phút lắng nghe mỗi ngày cũng đủ tạo nên những thay đổi tích cực kéo dài suốt cả hành trình trưởng thành của một đứa trẻ.
