Bọc con trong tổ kén quá ấm và những tiếc nuối không thể biện minh bởi tình yêu!

Trong một bài báo về thế hệ những đứa trẻ “lớn lên trong túi hút chân không”, có một câu nói mà có lẽ bất cứ cha mẹ nào khi đọc cũng sẽ tìm thấy hình ảnh của mình trong đó – “Điều tồi tệ nhất chúng ta đã làm khi trở thành cha mẹ, đó là đóng kín những đứa con của mình. Nó chẳng khác nào việc chúng ta đang thả những đứa trẻ vào những chiếc túi nhựa khổng lồ rồi sử dụng máy hút chân không để hi vọng sẽ "bảo quản" được chúng an toàn trong sự bảo vệ và chăm sóc của mình”.

Trẻ nhỏ cần vui chơi để lớn khôn và hạnh phúc

Là những người dân của đất nước hạnh phúc nhất thế giới, bí quyết nuôi dạy con của cha mẹ Đan Mạch trở thành nguồn cảm hứng được nghiên cứu và tìm hiểu bởi các chuyên gia và cha mẹ ở khắp nơi trên thế giới. Trong cuốn sách “Nuôi dạy một đứa trẻ hạnh phúc”, tác giả Jessica Joelle Alexander và Iben Dissing Sandahl đã chia sẻ những kết quả nghiên cứu và những trải nghiệm thực tế của mình trong việc làm cha mẹ tại Đan Mạch, trong đó họ cực kì nhấn mạnh tới ý nghĩa và tầm quan trọng của việc vui chơi tự do đối với trẻ. Theo các các tác giả của cuốn sách: “Tự do vui-chơi dạy trẻ bớt lo lâu” và “Càng vui-chơi bao nhiêu, đứa trẻ càng có năng lực đàn hồi và tinh thông giao tiếp xã hội bấy nhiêu”. “Năng lực đàn hồi” ở đây được hiểu là khả năng thích nghi, sự cân bằng cảm xúc nội tâm và tính tự chủ của trẻ.

Thế nhưng, theo một cách nào đó, điều duy nhất mà hầu hết cha mẹ hiện đại làm là “đóng kín” con cái của mình. “Hầu hết chúng ta chốt chặn cầu thang, bảo vệ và khóa chặt mọi thứ mà ta thấy có thể gây hiểm nguy từ xa. Nếu không làm thế, ta thấy mình là phụ huynh tồi… Cuộc sống hiện đại thời nay đòi hỏi phải có quá nhiều đồ dùng và thiết bị bảo hộ đến mức đôi khi ta thắc mắc không hiểu rằng trẻ con cách đây hai mươi năm thì sinh tồn kiểu gì”, Jessica và Iben chia sẻ trong cuốn sách đang được coi là cẩm nang nuôi dạy con hạnh phúc được tìm đọc nhiều nhất trên thế giới của mình. Bố mẹ Việt cũng không nằm ngoài vòng xoáy của những bận rộn và âu lo đó trong hành trình nuôi dạy con của mình.

Tại cuộc hội thảo về làm cha mẹ với chủ đề “Nhật ký làm mẹ 4.0” mới được tổ chức cuối tháng 7 tại Hà Nội, chị P.Nghi (37 tuổi) có chia sẻ về một nỗi khổ giấu kín trong lòng mà không phải ai cũng hiểu được, đó là chuyện “không thể kết nối được với con”. Con chị ngoài việc học ngày, học đêm và luôn giành điểm số cao nhất trong mọi kì thi thì “không biết cái gì khác cả” (theo chia sẻ của chị), cô bé không biết làm việc nhà, không biết chủ động trò chuyện, quan tâm đến cảm xúc, tình cảm của bố mẹ và người thân, mỗi lần mẹ hỏi han chuyện gì thì chỉ trả lời “Cũng bình thường ạ!” hoặc “Con không biết thế nào!”. Đặc biệt là con chị không thể hiện bất cứ niềm yêu thích, say mê với điều gì, không hào hứng với các hoạt động thể thao, lúc nào cũng trầm lặng, khép kín, u buồn như một cái cây thiếu ánh nắng mặt trời.

Đó cũng có thể coi là dấu hiệu chung về cách những đứa trẻ bị “đóng kín” lớn lên. Lúc nhỏ được người giúp việc, ông bà làm giúp mọi việc từ xúc ăn, đến đeo giày, xách ba-lô; khi lớn lại được bố mẹ nghĩ thay và quyết định hộ mọi thứ từ mặc bộ váy nào, đọc cuốn sách gì cho đến học lớp học năng khiếu nào, lên thời gian biểu hàng ngày ra sao, chơi với bạn như thế nào. Suốt những năm đầu đời, lũ trẻ chỉ nhìn thế giới bên ngoài qua những ô cửa sổ từ căn hộ của gia đình đến các trung tâm ngoại khóa; thế giới của chúng là bước chân từ phòng riêng đầy ắp đồ chơi lên xe ô tô, đến các lớp học thêm; những trải nghiệm mà chúng có là áp lực điểm số luôn phải như kỳ vọng của bố mẹ, là giải thưởng ở các cuộc thi, là áp lực của việc luôn phải cố gắng làm tốt những điều mà bố mẹ mong muốn chứ không phải là khát khao khám phá của mình.

Cách nuôi dạy con kiểu bao bọc của cha mẹ đã tạo ra một thế hệ những đứa trẻ mãi không thể trưởng thành, không thể thực sự lớn lên hạnh phúc khi thiếu đi những khám phá, những trải nghiệm thực sự cần thiết, khi thiếu không gian để được "tự lớn khôn" theo cách của mình.

Dành thời gian để lớn khôn cùng con

Cũng ở Đan Mạch, trong một bộ phim tài liệu về việc điều trị chứng rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHA) ở trẻ, các bác sĩ đã yêu cầu cha mẹ có con mắc bệnh phải “thực sự dành 10 phút mỗi ngày cho con” trong vòng 4 đến 8 tuần liên lục. Trong 10 phút này, các bố mẹ phải vứt bỏ hết mọi vướng bận, các thiết bị điện tử và dành trọn tâm trí, tình cảm của mình để cùng tham gia một hoạt động nào đó với con. Sau lộ trình điều trị đặc biệt kéo dài 8 tuần này, “10 phút mỗi ngày dành cho con” của các bố mẹ đã giúp con họ giảm hẳn các dấu hiệu của bệnh mà không cần đến bất kì loại thuốc đặc trị nào. Một câu chuyện lay động trái tim của tất thảy những ai đang làm cha mẹ về ý nghĩa và sức mạnh lớn lao của thời gian mà chúng ta dành cho con cái mình.

Thay vì bao bọc con trong những lo lắng, thay vì lấp đầy con bằng những mong muốn của mình, thay vì bỏ tiền mua cho con tất cả mọi thứ mà (cha mẹ nghĩ là) con muốn. Bố mẹ hãy dành cho con một tình yêu bằng cả trái tim và lý trí, để hiểu rằng, những đứa trẻ không cần quá nhiều thứ để lớn lên, chúng chỉ cần duy nhất một thứ - thứ mà mọi cha mẹ đều có - đó là “thời gian”.

Hãy dành thời gian cho con và trao cho con thật nhiều cơ hội để trải nghiệm và khám phá bản thân mình, khám phá những điều tuyệt vời ở thế giới bên ngoài qua những hoạt động phù hợp với con ở từng lứa tuổi. Đừng là người bao bọc, hãy trở thành một người bạn đồng hành của con, những người luôn biết đứng từ xa một cách đầy tin tưởng để con được làm mọi thứ theo cách của mình, được vấp ngã và học hỏi, những người luôn có mặt để hỗ trợ con đúng lúc, kịp thời để con lớn khôn từ những trải nghiệm của chính mình.

Có rất nhiều hoạt động giúp bố mẹ dành thời gian chất lượng bên con như cùng con đọc sách, chơi các trò chơi khoa học, làm các dự án kinh doanh giúp con học cách quản lý tài chính từ nhỏ, tham gia các lễ hội màu sắc, vui chơi ngoài thiên nhiên và đặc biệt là tham gia các hoạt động thể thao như đá bóng, chơi cầu lông, bơi lộc hoặc các giải chạy bộ mà cả gia đình có thể tham gia.

Đứa trẻ nào cũng vô cùng vui vẻ hưng phấn khi có sự đồng hành của cha mẹ trong mọi cuộc phiêu lưu của mình, đó mới chính là chiếc chìa khóa giúp cha mẹ nuôi dạy trẻ thực sự trở thành những em bé thông minh và hạnh phúc.