Chỉ một cử chỉ quen thuộc khi selfie cũng có thể khiến dữ liệu sinh trắc học bị đánh cắp

Cử chỉ chữ V với hai ngón tay giơ lên vốn từ lâu đã trở thành biểu tượng quen thuộc trong văn hóa đại chúng toàn cầu. Với nhiều người, đây đơn giản là biểu tượng của chiến thắng, hòa bình hoặc chỉ là một cách tạo dáng vui vẻ trước ống kính.

Nhưng trong một chương trình truyền hình thực tế phát sóng gần đây tại Trung Quốc, chuyên gia bảo mật Li Chang đã làm không ít người giật mình khi chứng minh rằng cử chỉ tưởng chừng vô hại này đang âm thầm làm lộ một trong những thông tin sinh trắc học nhạy cảm nhất của mỗi người.

Li Chang lấy ảnh selfie của một người nổi tiếng làm ví dụ và chỉ ra mức độ rõ ràng của các ngón tay trong khung hình. Theo phân tích của ông, với ảnh chụp cận cảnh trong phạm vi dưới 1,5 mét - khoảng cách điển hình khi chụp selfie - và ngón tay để lộ trực tiếp trước ống kính, xác suất trích xuất hoàn toàn dấu vân tay là rất cao. Thậm chí ở khoảng cách đến 3 mét, khoảng một nửa thông tin dấu vân tay vẫn có thể lấy được.

Phần gây sốc hơn là màn trình diễn tiếp theo: Chang dùng phần mềm chỉnh sửa ảnh kết hợp AI để nâng cấp những hình ảnh mờ nhạt, biến các đường vân tay gần như vô hình với mắt thường thành dữ liệu chi tiết đến mức có thể dùng để giả mạo danh tính.

Giáo sư mật mã học Jing Jiu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc cũng xác nhận: "Với sự phổ biến của camera độ phân giải cao, về mặt kỹ thuật đã hoàn toàn có thể tái tạo thông tin chi tiết về dấu vân tay chỉ từ tư thế chữ V".

Sau khi thí nghiệm của Li Chang lan truyền rộng rãi, một số chuyên gia bảo mật khác đã lên tiếng để tránh gây hoảng loạn không cần thiết. Theo họ, việc thực sự đánh cắp và khai thác dấu vân tay từ ảnh không đơn giản như trên truyền hình. Điều kiện ánh sáng, tiêu cự máy ảnh và độ nét của hình ảnh đều ảnh hưởng lớn đến chất lượng dữ liệu thu được. Ngoài ra, để có kết quả đủ tin cậy, kẻ tấn công thường cần nhiều ảnh của cùng một người để đối chiếu và so sánh.

Nói cách khác, một bức ảnh chụp xa, thiếu sáng hay bị nhoè sẽ không đủ để gây hại. Nhưng hàng chục bức ảnh selfie rõ nét được đăng công khai trên mạng xã hội - câu chuyện có thể khác.

Li Chang không yêu cầu mọi người từ bỏ hoàn toàn cử chỉ quen thuộc này. Thay vào đó, ông khuyên trước khi đăng ảnh lên mạng xã hội, người dùng nên dùng công cụ chỉnh sửa ảnh để làm mờ đầu ngón tay hoặc xóa mịn phần vân tay. Thao tác đơn giản này có thể loại bỏ phần lớn rủi ro mà không cần thay đổi thói quen chụp ảnh.

Trong bối cảnh dấu vân tay ngày càng được dùng để mở khóa điện thoại, xác thực thanh toán và đăng nhập tài khoản ngân hàng, đây là lời nhắc nhở đáng để lưu tâm - dù chỉ mất vài giây chỉnh sửa trước khi nhấn đăng.