Chăn trọng lực (weighted blanket) từng tạo nên cơn sốt trên các nền tảng gọi vốn cộng đồng và đến nay vẫn được bán rất chạy.
Một chiếc chăn nặng gần 16kg nghe giống một món đồ dành cho phòng gym hơn là phòng ngủ. Thế nhưng ở Mỹ và nhiều nước châu Âu, chăn trọng lực (weighted blanket) đã xuất hiện từ hơn một thập kỷ, được bán bởi hàng loạt thương hiệu lớn và trở thành lựa chọn quen thuộc của không ít người muốn cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Tại Việt Nam, chăn trọng lực vẫn chưa thực sự phổ biến. Không ít người lần đầu nghe đến đều thắc mắc: Tại sao lại có người muốn đắp một chiếc chăn nặng đến vậy mỗi đêm?
Thực tế, gần 16kg chỉ là trọng lượng của một số mẫu cỡ lớn hoặc dành cho người có cân nặng cao. Phần lớn chăn trọng lực bán trên thị trường dành cho người trưởng thành chỉ dao động từ 5 - 8kg, trong đó loại 7kg là phổ biến nhất.
Vậy điều gì khiến một chiếc chăn nặng gấp nhiều lần chăn thông thường lại được nhiều người yêu thích?
Chăn trọng lực được cấu tạo như thế nào?
Nếu chỉ nhìn bề ngoài, chăn trọng lực gần như không khác một chiếc chăn bông thông thường. Lớp vỏ thường làm từ cotton, bamboo hoặc microfiber để đảm bảo độ mềm mại và khả năng thoáng khí.
Thay vì chỉ nhồi bông hoặc sợi polyester, phần lõi được chia thành hàng trăm ô nhỏ và mỗi ô chứa hàng nghìn hạt thủy tinh siêu nhỏ (micro glass beads) hoặc hạt nhựa mật độ cao. Những hạt này chỉ có kích thước khoảng 0,5 - 1mm nhưng có khối lượng riêng lớn, nhờ đó tạo nên trọng lượng đáng kể mà chiếc chăn vẫn mềm và ôm sát cơ thể.
Việc chia thành nhiều ô nhỏ cũng giúp các hạt không dồn về một góc khi người dùng trở mình, giữ cho áp lực luôn được phân bổ đều trên toàn bộ cơ thể.
Hiện nay, chăn trọng lực được bán với nhiều mức từ khoảng 3kg đến gần 16kg để phù hợp với từng nhóm người dùng. Theo khuyến nghị của nhiều nhà sản xuất, người dùng nên chọn chăn có trọng lượng tương đương khoảng 8 - 12% trọng lượng cơ thể, trong đó mức 10% được xem là dễ áp dụng nhất. Chẳng hạn, người nặng khoảng 68kg nên sử dụng chăn khoảng 7kg.
Các mẫu chăn nặng lên tới 16kg ít phổ biến hơn. Đây thường là những mẫu kích thước Queen hoặc King dành cho hai người sử dụng, hoặc dành cho người có thể trạng rất lớn.
Vì sao một chiếc chăn nặng lại được cho là giúp dễ ngủ hơn?
Điều khiến chăn trọng lực khác biệt không phải khả năng giữ ấm, mà là áp lực nhẹ và đồng đều mà nó tạo ra lên cơ thể. Cơ chế này được gọi là Deep Pressure Stimulation (DPS), tạm dịch là kích thích áp lực sâu. Cảm giác này thường được mô tả giống như được ôm nhẹ hoặc quấn chăn chắc tay.
Theo một số giả thuyết, áp lực ổn định này có thể giúp một số người thư giãn hơn, giảm cảm giác bồn chồn trước khi ngủ và tạo cảm giác an toàn. Vì vậy, chăn trọng lực đã được nghiên cứu như một công cụ hỗ trợ cho người mất ngủ, người bị lo âu hoặc một số người có khác biệt trong xử lý cảm giác.
Người dùng nước ngoài đánh giá ra sao?
Sau nhiều năm xuất hiện trên thị trường, chăn trọng lực nhận được khá nhiều phản hồi tích cực từ người dùng. Trong các bài đánh giá của những tạp chí tiêu dùng như GQ hay trên các diễn đàn Reddit, nhiều người cho biết họ không nhất thiết ngủ lâu hơn, nhưng cảm thấy thư giãn hơn khi nằm xuống, ít trằn trọc và thích cảm giác được chiếc chăn ôm sát cơ thể.
Một số người mô tả cảm giác này giống như được ôm khi ngủ, trong khi số khác cho biết họ ít tỉnh giấc giữa đêm hơn sau một thời gian sử dụng.
Tuy nhiên, trải nghiệm không giống nhau ở tất cả mọi người. Không ít người cũng phản ánh rằng chăn khá nóng vào mùa hè, khó xoay người hoặc đơn giản là không mang lại khác biệt rõ rệt so với chăn thông thường.
Khoa học nói gì?
Nếu chỉ đọc các bài đánh giá của người dùng, nhiều người có thể nghĩ chăn trọng lực là giải pháp hoàn hảo cho chứng mất ngủ. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học lại đưa ra cái nhìn thận trọng hơn.
Theo các chuyên gia của Cleveland Clinic, một số nghiên cứu cho thấy chăn trọng lực có thể giúp giảm cảm giác lo âu và cải thiện trải nghiệm chủ quan về giấc ngủ ở một số người. Tuy nhiên, quy mô nghiên cứu còn hạn chế và kết quả chưa đủ nhất quán để khẳng định đây là phương pháp điều trị mất ngủ.
Các tổng quan nghiên cứu cũng cho thấy bằng chứng hiện tại tích cực hơn ở nhóm người trưởng thành, trong khi hiệu quả ở trẻ em hoặc người mắc rối loạn phổ tự kỷ vẫn chưa được chứng minh rõ ràng.
Nói cách khác, điều được ghi nhận nhiều nhất là người dùng cảm thấy ngủ dễ chịu hơn, chứ chưa có đủ bằng chứng để kết luận chăn trọng lực giúp tất cả mọi người ngủ nhanh hơn hoặc ngủ sâu hơn.
Có đáng để thử?
Nếu kỳ vọng chỉ cần đổi sang chăn trọng lực là có thể giải quyết hoàn toàn tình trạng mất ngủ, bạn có thể sẽ thất vọng. Nhưng nếu xem đây là một món đồ giúp tăng cảm giác thư giãn trước khi ngủ, tương tự máy tạo tiếng ồn trắng, rèm cản sáng hay đèn ngủ ánh sáng vàng, thì chăn trọng lực là một sản phẩm đáng cân nhắc.
Giấc ngủ chịu ảnh hưởng bởi rất nhiều yếu tố như căng thẳng, thời gian sử dụng điện thoại, ánh sáng, tiếng ồn, nhiệt độ phòng và thói quen sinh hoạt. Một chiếc chăn, dù nặng 7 kg hay gần 16 kg, không thể giải quyết tất cả những vấn đề đó.
Với những người muốn cải thiện trải nghiệm nghỉ ngơi, chăn trọng lực có thể là một lựa chọn thú vị để thử. Một số mẫu chăn trọng lực có bán tại Việt Nam để tham khảo như Chăn trọng lực hãng Bedsure 3,4kg; Chăn trọng lực hãng Hushblanket 9.3kg; Chăn trọng lực MS2 hãng Royal Latex 100% Polyester, chăn đôi cỡ lớn; Chăn trọng lực mềm mại Fedaoq 3 kích cỡ cho trẻ em, người lớn.
