Bốn ngày trước, Erling Haaland đội chiếc mũ Viking rời sân sau khi hạ Bờ Biển Ngà, cả thế giới chỉ xem đó như một trò vui của gã khổng lồ tóc vàng. Rạng sáng nay, trò vui ấy hóa thành một lời tiên tri ứng nghiệm khi con sói phương Bắc tháo xích và nuốt chửng đúng vị thần lớn nhất của bóng đá thế giới.
Con sói được sinh ra để khiến các vị thần khiếp sợ
Trong thần thoại Bắc Âu, có những sinh vật mà số phận đã được định đoạt từ trước cả khi chúng kịp trưởng thành, và Fenrir là kẻ đáng sợ nhất trong số đó, bởi con sói do thần lừa lọc Loki sinh ra ấy lớn nhanh đến mức không một vị thần Aesir nào dám lại gần, khi một lời tiên tri đã báo rằng chính nó sẽ mang ngày tận thế đến cho cả cõi thần. Erling Haaland cũng là một đứa trẻ chào đời cùng thứ sức mạnh gần như không thuộc về người bình thường. Anh sinh ngày 21 tháng 7 năm 2000 ngay trên đất Anh, tại Leeds, vào đúng quãng thời gian người cha Alf-Inge Haaland đang khoác áo Leeds United ở giải Ngoại hạng, nên anh lớn lên giữa những phòng thay đồ và sân tập của bóng đá đỉnh cao từ trước khi biết đá bóng. Người mẹ Gry Marita Braut của anh là nhà vô địch bảy môn phối hợp của Na Uy trong thập niên 1990, vì thế thứ chảy trong huyết quản anh là dòng máu của cả một gia đình điền kinh và bóng đá thượng thặng.
Người ta kể rằng khi mới lên 5 tuổi, cậu bé Haaland đã nhảy xa đứng tới 1,63 mét và theo tương truyền còn lập một kỷ lục thế giới trong nhóm tuổi của mình, một chi tiết nghe như huyền thoại nhưng lại báo trước tất cả những gì đến sau.
Ở tuổi trưởng thành, anh cao 1,95 mét, sở hữu sải chân và tốc độ của một vận động viên điền kinh đặt trong hình hài một tiền đạo, thứ khiến mọi hàng phòng ngự trên thế giới cảm thấy đúng nỗi sợ mà các vị thần Aesir từng cảm thấy trước Fenrir, đó là nỗi sợ phải đứng trước một sức mạnh thuần túy lớn đến mức không thể kiểm soát. Trước khi bước vào cuộc chạm trán Brazil, Haaland đã ghi bàn trong 14 trận đấu chính thức liên tiếp cho Na Uy với tổng cộng 27 lần lập công, và anh là tiền đạo nhanh nhất lịch sử chạm mốc 60 bàn cho đội tuyển quốc gia, cột mốc anh đạt được chỉ sau 54 trận. Con số ấy nói lên một điều lạnh gáy, rằng con sói này chưa một lần biết no.
Gleipnir, sợi xích mảnh như lụa mà không sao phá nổi
Các vị thần từng 2 lần thử trói Fenrir bằng những sợi xích sắt to nặng nhất, nhưng cả 2 lần con sói đều vươn mình phá tung để phô sức mạnh, khiến họ hiểu rằng không một thứ kim loại nào trên đời giam nổi nó. Cuối cùng, những người thợ lùn phải rèn ra Gleipnir, một sợi dây mảnh và mềm như dải lụa nhưng bền tuyệt đối, được kết từ 6 thứ tưởng như không tồn tại gồm tiếng chân mèo, râu của người phụ nữ, rễ của ngọn núi, gân của con gấu, hơi thở của cá và nước bọt của chim. Thứ trói được con sói mạnh nhất chưa bao giờ là một sức mạnh lớn hơn, mà là một ràng buộc vô hình mà chính nó không tài nào dứt ra được.
Câu chuyện của bóng đá Na Uy suốt gần ba thập kỷ cũng là câu chuyện của một sợi Gleipnir như thế. Một đất nước chỉ có 5,4 triệu dân bỗng sản sinh cùng lúc 2 tài năng thuộc hàng hiếm nhất thế giới, khi Haaland trở thành cỗ máy ghi bàn đáng sợ nhất hành tinh, còn Martin Odegaard, cậu bé từ Drammen từng ký hợp đồng với Real Madrid ở tuổi 16, lớn lên thành nhạc trưởng và đội trưởng của Arsenal. Vậy mà thế hệ được gọi là vàng ấy hết lần này đến lần khác vấp ngã ngay trước ngưỡng cửa, khi họ lỡ hẹn với World Cup 2022 rồi lần lượt vắng mặt ở 2 kỳ EURO 2020 và 2024, tới mức chính cái danh hiệu thế hệ vàng dần trở thành một lời chế giễu cay đắng. Con sói mạnh nhất lại đúng là con sói bị buộc chặt nhất, và sợi Gleipnir của Na Uy mang tên những kỳ vòng loại mà họ luôn gục ngã vào đúng phút chót.
Bi kịch nằm ở chỗ chính Haaland, một trong những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới, lại chưa từng một lần được đặt chân đến một giải đấu lớn cho tới mùa hè năm nay, khi anh đã 25 tuổi. Anh từng thừa nhận rằng trong suốt cuộc đời mình, anh chưa một lần được chứng kiến Na Uy góp mặt ở một kỳ World Cup, và cảm giác thiếu vắng ấy đã đeo bám anh qua từng năm tháng rực rỡ ở cấp câu lạc bộ. World Cup 2026 vì thế không phải một giải đấu bình thường đối với con sói ấy, mà là lần đầu tiên trong đời nó được tháo xích.
Lời tiên tri, con sói sẽ nuốt chửng vua của các vị thần
Điều khiến Fenrir trở thành nỗi ám ảnh lớn nhất trong thần thoại Bắc Âu không nằm ở kích thước của nó, mà nằm ở nội dung lời tiên tri, bởi người ta báo trước rằng vào ngày Ragnarok, con sói sẽ nuốt chửng chính Odin, vị vua tối cao của các vị thần. Nếu bóng đá thế giới có một Odin, thì đó không thể là ai khác ngoài Brazil, đội tuyển vĩ đại nhất lịch sử với 5 lần lên đỉnh thế giới và một thứ quyền uy mà không nền bóng đá nào sánh được.
Và đây là lớp chi tiết mà ngay cả nhiều người hâm mộ lâu năm cũng bỏ qua, rằng trước rạng sáng nay, Brazil chưa từng một lần đánh bại được Na Uy trong lịch sử đối đầu giữa hai đội, khi qua 4 lần chạm trán trước đó, đội tuyển 5 lần vô địch thế giới chỉ giành được 2 trận hòa và phải nhận 2 trận thua. Đỉnh của lời tiên tri nằm ở chính World Cup 1998, kỳ giải gần nhất mà Na Uy từng góp mặt, khi Kjetil Rekdal ghi bàn trên chấm phạt đền để hạ Brazil với đúng tỉ số 2-1 và đưa Na Uy lần đầu vào vòng trong. Để rồi 28 năm sau, ngay trên đất Mỹ, con số định mệnh ấy lặp lại nguyên vẹn đến mức rợn người.
Sợi chỉ định mệnh còn được thắt chặt thêm bởi một con người, đó là Stale Solbakken, người đang ngồi trên băng ghế chỉ đạo của Na Uy trong đêm nay. Solbakken chính là một thành viên của đội tuyển Na Uy tại World Cup 1998, kỳ giải mà họ từng quật ngã Brazil, và sự nghiệp cầu thủ của ông sau đó bị một cơn đau tim cắt ngang vào năm 2001. Gần một phần tư thế kỷ trôi qua, chính người đàn ông từng sống trong khoảnh khắc huy hoàng năm ấy đã dẫn dắt một thế hệ mới trở lại đúng nơi họ từng rời đi, để hoàn tất một lời tiên tri mà không một ai dám tin sẽ ứng nghiệm thêm một lần nữa.
Xích đứt, Ragnarok ở MetLife
Trong gần trọn trận đấu tại sân MetLife, con sói dường như vẫn đang ngủ, bởi Haaland chạm bóng lác đác và bị hàng thủ Brazil theo sát đến mức tưởng như sợi Gleipnir vẫn đang giữ được nó. Brazil thậm chí có cơ hội định đoạt thế trận ngay trong hiệp một khi được hưởng phạt đền, nhưng cú sút nhu nhược của Bruno Guimaraes đã bị thủ môn Orjan Nyland cản phá, và pha bỏ lỡ ấy về sau hóa ra là biểu tượng cho sự bạc nhược của cả một tập thể. Rồi đến phút 79, sợi xích cuối cùng cũng đứt tung. Từ đường tạt bên cánh trái của Schjelderup, Haaland bật cao vượt qua Gabriel, người kỳ phùng địch thủ nhiều năm của anh tại giải Ngoại hạng Anh, để đánh đầu tung lưới Alisson và mở tỉ số.
Đến phút 90, con sói ăn nốt miếng cuối cùng khi anh tung một cú sút thấp từ ngoài vòng cấm đi sệt vào góc lưới, ấn định một kết cục mà Brazil không còn đủ thời gian để chối bỏ. Bàn gỡ trên chấm phạt đền của Neymar ở phút bù giờ, trong lần thứ 2 anh được ra sân tại giải và gần như là pha chạm bóng cuối cùng của anh ở một kỳ World Cup, chỉ còn là tiếng tru yếu ớt của một vị thần trước khi màn đêm phủ xuống hoàn toàn.
Kẻ đã dám nhìn vào mắt sói
Trong toàn bộ câu chuyện Fenrir, chỉ có duy nhất một vị thần đủ can đảm đến gần con sói, đó là thần chiến tranh Tyr, người đã đặt bàn tay mình vào miệng Fenrir để nó chịu tin mà cho các thần trói lại, và khi con sói nhận ra mình bị lừa, nó đã cắn đứt lìa bàn tay ấy. Bàn thắng mở tỉ số của Haaland mang đúng dáng dấp bi kịch đó, bởi người phải trả giá lại chính là Gabriel, hậu vệ đã đối đầu anh nhiều năm trên đất Anh trong một mối duyên nợ nảy lửa mà cả hai đều thuộc lòng từng thói quen của nhau. Có một sự trớ trêu nằm sâu bên dưới khoảnh khắc ấy, bởi Haaland vốn sinh ra trên đất Anh và đủ điều kiện khoác áo tuyển Anh, nhưng anh đã chọn phương Bắc, để rồi định đoạt số phận của Brazil bằng một cú bật cao qua đúng một hậu vệ của bóng đá Anh. Ở khoảnh khắc quyết định nhất, chính người hiểu con sói rõ nhất lại là người bị nó vượt qua trong không trung, và cái giá mà Tyr phải trả khi dám đút tay vào miệng Fenrir có lẽ là hình ảnh sòng phẳng nhất cho những gì Gabriel nhận lấy trong đêm nay.
Người đã bỏ tiền mua lại thần thoại của chính mình
Có một chi tiết mà gần như không khán giả bóng đá nào để ý, nhưng lại khiến toàn bộ câu chuyện con sói này trở nên gai người theo một cách khó lý giải. Vào tháng 3 năm nay, Haaland đã bỏ ra 1,3 triệu krone Na Uy, tương đương khoảng 136.000 đô la Mỹ, để mua một cuốn sách Viking cực hiếm in từ năm 1594, bản duy nhất còn sót lại của một tác phẩm do sử gia thế kỷ 13 Snorri Sturluson để lại. Snorri Sturluson chính là người đã chép lại phần lớn những gì hậu thế còn biết về thần thoại Bắc Âu, trong đó có cả câu chuyện về con sói Fenrir và ngày tận thế Ragnarok. Người mà đêm nay cả thế giới ví như con sói phương Bắc lại chính là người đã đích thân bỏ tiền cứu lấy cuốn sách của tác giả kể ra huyền thoại về con sói ấy, rồi lặng lẽ tặng nó cho một thư viện ở Bryne, thị trấn nhỏ nơi anh lớn lên.
Tình yêu của Haaland dành cho gốc gác Bắc Âu chưa bao giờ là một lớp son phấn truyền thông, bởi trước ngày lên đường sang Mỹ, cả đội tuyển Na Uy đã cùng chụp một tấm ảnh tiễn quân trong trang phục Viking truyền thống bên một vịnh hẹp của quê hương, kèm thông điệp rằng những người Viking đang trở lại. Đêm nay ở MetLife, lời hứa nằm trong tấm ảnh ấy đã thành sự thật, khi những người Viking không chỉ trở lại mà còn đánh gục đúng vị thần lớn nhất đứng chắn trên đường đi của họ.
Sau tận thế là một thế giới mới
Ragnarok trong thần thoại Bắc Âu chưa bao giờ là một dấu chấm hết tuyệt đối, bởi sau khi các vị thần cũ ngã xuống và thế giới chìm trong biển lửa, một mặt đất mới lại trồi lên xanh tươi để khởi đầu một kỷ nguyên khác. Đêm nay trên đất Mỹ cũng vậy, khi một quốc gia chỉ có 5,4 triệu dân lần đầu tiên trong lịch sử bước vào tứ kết World Cup, nơi họ sẽ chờ đối thủ là Anh hoặc Mexico để viết tiếp giấc mơ mà cả một thế hệ đã ấp ủ suốt gần ba thập kỷ. Còn với con sói vừa tháo xích, cuộc đi săn vẫn chưa dừng lại, bởi Haaland hiện đã có 7 bàn thắng và đang chia sẻ ngôi đầu trong cuộc đua Chiếc giày vàng cùng Lionel Messi và Kylian Mbappe, hai cái tên lớn nhất của thế hệ đi trước. Người ta từng giam con sói này vì sợ những gì nó có thể làm, và giờ thì nó đã ra khỏi xích, vẫn đói, và vẫn đang nhìn về phía trước.
