Hội đồng thẩm định Better Choice Awards lần đầu tiên có sự tham gia của một Giáo sư người Hàn Quốc

Bốn mùa giải, hàng trăm sản phẩm và thương hiệu được xướng tên, và năm nay là lần đầu tiên một giáo sư người Hàn Quốc ngồi vào ghế Hội đồng thẩm định Better Choice Awards. Khi đọc lướt qua, đó là một dòng thông tin nhân sự dễ bị bỏ qua giữa hàng loạt hạng mục, con số và lịch trình của một mùa giải lớn. Nhưng chi tiết ấy nói khá nhiều về việc giải thưởng này, và cả thị trường Việt Nam phía sau nó, đang tự định vị lại mình như thế nào.

Nhân vật được nhắc tới là Giáo sư Young-Sup Joo, Giáo sư Ưu tú của Đại học Quốc gia Seoul. Khi Việt Nam tuyên bố chuyển từ vị thế một thị trường tiếp nhận công nghệ sang vai trò đối tác chủ động trong hệ sinh thái đổi mới toàn cầu, câu hỏi khó nhất là ai đủ tư cách nói rằng chúng ta đã đi được đến đâu. Sự có mặt của một chuyên gia nước ngoài trong hội đồng chấm giải chính là một cách trả lời.

Vị giáo sư nắm vững 3 trụ cột

Trong giới chuyên gia công nghệ, hiếm ai nắm vững 3 trụ cột của một hệ sinh thái đổi mới: doanh nghiệp, chính phủ và học thuật. Ông Joo là một trong số ít những cá nhân xuất chúng như vậy, và điều đáng chú ý là ông đi theo thứ tự ngược với phần lớn đồng nghiệp.

Sinh năm 1956 tại Seoul, ông học Cơ khí tại Đại học Quốc gia Seoul, lấy bằng Thạc sĩ Kỹ thuật công nghiệp tại KAIST khi cơ sở này còn mang tên Viện Khoa học Hàn Quốc, rồi hoàn thành Tiến sĩ cùng ngành tại Đại học Bang Pennsylvania, Mỹ. Với một nền tảng học thuật như vậy, con đường thông thường là ở lại giảng đường, thế nhưng Giáo sư Young-Sup Joo chọn nhà máy là nơi gắn bó.

Năm 1980, ông bắt đầu sự nghiệp tại Daewoo Electronics và Daewoo Motor, đúng vào thời điểm công nghiệp Hàn Quốc đang vật lộn để thoát khỏi thân phận gia công. 20 năm sau, ông giữ chức Chủ tịch phụ trách khu vực châu Á Thái Bình Dương của GE Thermometrics, kiêm Tổng giám đốc GE Thermometrics Korea, rồi ngồi ghế Tổng giám đốc Hyundai Autonet, công ty điện tử ô tô thuộc tập đoàn Hyundai. Sau 3 thập kỷ tích lũy kinh nghiệm trong 2 ngành khắc nghiệt bậc nhất về cạnh tranh toàn cầu là ô tô và điện tử, ông trở thành cái tin uy tín trong ngành.

Trụ cột thứ hai đến muộn hơn. Sau khi tham gia Hội đồng Tư vấn Kinh tế Quốc dân trực thuộc Tổng thống, tháng 1/2016 ông được bổ nhiệm làm người đứng đầu cơ quan quản lý doanh nghiệp vừa và nhỏ quốc gia của Hàn Quốc, tiền thân của Bộ Doanh nghiệp vừa và nhỏ và Khởi nghiệp ngày nay. Đây là cơ quan hoạch định chính sách cho toàn bộ khối SME và startup, tức là phần đông đảo và dễ tổn thương nhất của nền kinh tế Hàn Quốc.

Trụ cột thứ ba hiện hữu khi ông trở lại Đại học Quốc gia Seoul với tư cách Giáo sư Ưu tú thuộc chương trình Quản trị công nghệ, Kinh tế và Chính sách, đồng thời giữ vai trò Chủ tịch Mạng lưới Hội tụ ICT Hàn Quốc (KICON), Chủ tịch Hiệp hội Đổi mới số Hàn Quốc, và Chủ tịch Hội đồng Nghiên cứu Khoa học và Công nghệ Quốc gia (NST).

Nhiều quan chức trong lĩnh vực công nghệ đi từ trường ra chính phủ, rồi nhìn doanh nghiệp qua báo cáo, còn Giáo sư Joo đi từ dây chuyền lắp ráp, qua ghế CEO của một công ty linh kiện ô tô, rồi mới bước vào cơ quan chính phủ và sau đó mới quay lại giảng đường. Khi ông đánh giá một sản phẩm hay một doanh nghiệp, ông có thể quan sát bằng con mắt của người từng phải chịu trách nhiệm về doanh số và về những cái tên trên bảng lương.

Có một chi tiết khiến quỹ đạo đó trở nên đặc biệt gần gũi với người đọc Việt Nam. Giai đoạn ông làm quản lý cấp cao ở Daewoo và Hyundai Autonet trùng khớp với thời kỳ Hàn Quốc chuyển mình từ công xưởng gia công cho Nhật và Mỹ sang chủ sở hữu những thương hiệu toàn cầu. Đó gần như là bản mô tả chính xác vị trí của Việt Nam hôm nay, khi chúng ta đang lắp ráp cho Samsung, Apple, Foxconn và bắt đầu muốn có thương hiệu của riêng mình.

Vị giáo sư đã quen với bối cảnh đổi mới sáng tạo

Năm 2025, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Nguyễn Xuân Thắng đã đón tiếp Giáo sư Young-Sup Joo tại Hà Nội, trong cuộc trao đổi về việc khoa học công nghệ có thể tiếp sức cho tăng trưởng kinh tế Việt Nam ra sao.

Giáo sư cho rằng Việt Nam nên theo đuổi vai trò của một người dẫn dắt trong lĩnh vực AI và công nghệ, thay vì bằng lòng với việc đuổi theo xu hướng. Ông đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng lợi thế cạnh tranh để giành một vị trí hàng đầu trên bản đồ thế giới.

Tại Hội nghị Trí tuệ nhân tạo và Bán dẫn 2025 ở Hà Nội, ông đánh giá cao định hướng lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số cùng các mô hình kinh tế xanh, số, tuần hoàn, sáng tạo, chia sẻ và tri thức làm động lực tăng trưởng.

Nói cách khác, người sắp chấm điểm sản phẩm Việt đã dành thời gian tìm hiểu Việt Nam ở cả tầng chính sách lẫn tầng trường học và doanh nghiệp. Với vai trò Chủ tịch KICON, ông cũng đứng ở vị trí có thể mở cánh cửa cho doanh nghiệp Việt bước vào mạng lưới công nghiệp Hàn Quốc.

Chủ đề mùa giải Better Choice Awards 2026 phản ánh chính điều đó. "Innovation Beyond Borders" nói về việc xóa nhòa hai loại biên giới: ranh giới giữa các ngành công nghệ, xe, tài chính, y tế, giáo dục đang mờ dần vì AI và kết nối số; và ranh giới giữa Việt Nam với hệ sinh thái đổi mới toàn cầu.