Radeon RX 9050 xuất hiện với một phiên bản chỉ có 4 GB VRAM, cấu hình tưởng như đã thuộc về quá khứ của thị trường card đồ họa.
Trong vài năm qua, 8 GB dần trở thành mức bộ nhớ tối thiểu trên card đồ họa thế hệ mới. Ngay cả con số này cũng thường xuyên bị đặt dấu hỏi khi các trò chơi hiện đại ngày càng đòi hỏi nhiều VRAM hơn, đặc biệt ở thiết lập đồ họa cao.
Tuy nhiên, giữa lúc giá bộ nhớ tăng mạnh, thị trường lại chứng kiến một bước lùi đáng chú ý. Radeon RX 9050 mới của AMD không chỉ có phiên bản 8 GB dành cho thị trường bán lẻ, mà còn xuất hiện trong cấu hình chỉ có 4 GB VRAM trên những bộ máy tính lắp ráp sẵn.
Một chiếc PC CyberPowerPC sử dụng Ryzen 5 5500, Radeon RX 9050 4 GB, 8 GB RAM DDR4 và SSD 500 GB đã được Best Buy niêm yết với giá 849,99 USD. Điều này cho thấy phiên bản 4 GB không chỉ tồn tại trên tài liệu kỹ thuật, mà đã được các hãng máy tính đưa vào sản phẩm thương mại. Ảnh eBay
AMD chưa trực tiếp công bố rộng rãi RX 9050 trên trang sản phẩm toàn cầu. Tuy nhiên, nhiều đối tác sản xuất card đồ họa như ASRock, PowerColor và Sapphire đã lần lượt giới thiệu các phiên bản 8 GB, trong khi ASRock từng đăng tải thông tin về cả biến thể 4 GB.
Không chỉ ít VRAM, băng thông cũng bị giảm một nửa
Radeon RX 9050 được phát triển trên kiến trúc RDNA 4, trang bị 16 Compute Unit và 1.024 bộ xử lý dòng. Phiên bản 8 GB sử dụng bộ nhớ GDDR6 tốc độ 18 Gbps trên giao tiếp 128-bit, cho băng thông lý thuyết 288 GB/giây.
Biến thể 4 GB không đơn giản chỉ bị cắt một nửa dung lượng. Card còn sử dụng giao tiếp bộ nhớ 64-bit, khiến băng thông giảm xuống còn khoảng 144 GB/giây. Con số 288 GB/giây được đề cập trong một số bài viết thực chất thuộc về bản 8 GB.
Như vậy, người dùng phiên bản 4 GB phải đối mặt với hai giới hạn cùng lúc. GPU có ít không gian hơn để lưu texture và dữ liệu đồ họa, trong khi tốc độ trao đổi dữ liệu với bộ nhớ cũng thấp hơn đáng kể. Ảnh: X
Về mặt lý thuyết, RX 9050 vẫn có thể phục vụ các trò chơi eSports hoặc những tựa game nhẹ ở độ phân giải Full HD. Tuy nhiên, 4 GB VRAM dễ trở thành điểm nghẽn với các trò chơi mới, nhất là khi bật texture chất lượng cao, ray tracing hoặc những chế độ đòi hỏi tải lượng dữ liệu lớn.
Việc phiên bản này chủ yếu xuất hiện trong máy tính lắp ráp sẵn cũng đáng chú ý. Người mua card rời thường quan tâm nhiều hơn đến thông số và khả năng nâng cấp, trong khi cấu hình của máy bộ dễ được tiếp thị bằng tên GPU, CPU và mức giá tổng thể. Hai sản phẩm cùng mang tên RX 9050 vì thế có thể đem lại trải nghiệm rất khác nhau tùy dung lượng VRAM.
Các mẫu card RX 9050 được PowerColor, Sapphire và ASRock giới thiệu cho thị trường bán lẻ đều sử dụng 8 GB GDDR6 và giao tiếp 128-bit. Giá khởi điểm được một số thị trường ghi nhận ở khoảng 279 USD, dù mức giá và phạm vi phân phối có thể khác nhau theo khu vực.
Sự tồn tại của bản 4 GB cho thấy các nhà sản xuất PC đang phải tìm mọi cách cắt giảm chi phí để giữ lại một phân khúc máy chơi game dễ tiếp cận hơn. Việc bỏ bớt chip nhớ là một trong những cách trực tiếp nhất, dù phần tiết kiệm đạt được có thể phải đánh đổi bằng khả năng chơi game lâu dài.
Bối cảnh phía sau RX 9050 cũng không mấy khả quan.
Trong báo cáo tài chính gần đây, Micron cho biết nhu cầu của thị trường đối với cả DRAM và NAND vẫn vượt đáng kể khả năng cung ứng. Doanh thu từ trung tâm dữ liệu của hãng tăng mạnh khi các công ty công nghệ tiếp tục xây dựng hạ tầng AI, tạo thêm áp lực lên lượng bộ nhớ dành cho thiết bị tiêu dùng.
AMD chưa khẳng định phiên bản RX 9050 4 GB được tạo ra trực tiếp để ứng phó với khủng hoảng bộ nhớ. Dù vậy, thời điểm sản phẩm xuất hiện khiến mối liên hệ này khó bị bỏ qua. Khi giá linh kiện leo thang, lựa chọn của các hãng không còn chỉ là tăng giá, mà còn có thể là cắt giảm cấu hình để giữ sản phẩm trong một khoảng ngân sách nhất định.
Sự trở lại của card đồ họa 4 GB vì thế không phải tín hiệu cho thấy công nghệ đang tiến lên. Nó phản ánh một thị trường nơi ngay cả mức cấu hình từng bị xem là lỗi thời cũng được đưa trở lại để đổi lấy giá bán thấp hơn.
Trong năm 2026, 4 GB VRAM gần như chỉ còn phù hợp với những nhu cầu rất cơ bản. Khoản tiết kiệm ban đầu khó bù lại nguy cơ chiếc card sớm chạm giới hạn khi các game mới tiếp tục tăng yêu cầu về bộ nhớ đồ họa.
