Lặng người nghe chuyện nghề chụp ảnh dạo ở Sài Gòn thời Smartphone lên ngôi

Tại khu vực nhà thờ Đức Bà, hiện nay còn khoảng gần chục thợ chụp ảnh dạo, hầu hết đều đã cao tuổi. Chúng tôi lân la hỏi chuyện với một người thợ chụp ảnh đang ngồi chăm chú đọc tờ báo, năm nay ông đã 71 tuổi và bắt đầu chụp ảnh từ năm 1970. Ông cho hay : “Hồi xưa, luật chụp ảnh rất gắt gao và máy ảnh cũng đắt đỏ nên ít ai có điều kiện làm nghề chụp ảnh như bây giờ. Thuở ban đầu,tôi chụp bằng loại máy tráng ảnh trực tiếp, đòi hỏi người thợ phải nắm thật vững kĩ thuật chụp ảnh và biết canh chính xác thời gian để kéo ảnh ra. Tùy theo ý thích của người chụp muốn cho ảnh ám màu xanh hay vàng mà thời gian kéo ảnh và gỡ lớp màn mỏng trên bề mặt ảnh sẽ được tính toán một cách cẩn thận, chính xác. Được một thời gian, tôi chuyển sang chụp bằng máy phim, thời đó ở Sài Gòn chưa có nơi rửa ảnh, chúng tôi phải đóng phong bì gửi phim sang Mỹ để rửa ảnh, mỗi lần gửi như vậy chỉ rửa được đúng 36 tấm. Vì thế ngày xưa người ta chụp ảnh xong cũng phải qua 2-3 tuần mới nhận được ảnh, chứ không như bây giờ chụp xong là có thể lấy ngay”.

Rời khu vực nhà thờ Đức Bà, chúng tôi di chuyển sang Thảo Cầm Viên, tại đây vào một ngày hè cuối tuần khách tham quan vô cùng tấp nập. Dạo một vòng quanh Thảo Cầm Viên, không khó để bắt gặp những người thợ chụp ảnh đứng rải rác khắp nơi. Có một điều thú vị đặc biệt là khi hỏi những người thợ chụp ảnh về tuổi nghề của họ thì chúng tôi luôn nhận được những câu trả lời như “mới chụp ảnh từ năm 80”, “mới chừng hai mươi mấy ba chục năm”. Có vẻ như tình yêu với nghiệp cầm máy ảnh khiến họ cảm thấy công việc này luôn "mới" và đầy niềm vui.

Ông Trần Văn Lưu, 60 tuổi,đang ngồi nghỉ trưa dưới tán cây, cho biết ông có thâm niên chụp ảnh hơn 20 năm. “Để được vào chụp ảnh trong Thảo Cầm Viên thì thợ chụp ảnh buộc phải học và thi lấy chứng chỉ hành nghề ở Hội Nhiếp Ảnh TP.HCM (122 Sương Nguyệt Ánh, Q.1), sau đó nộp hồ sơ đăng kí với Ban quản lí công viên. Họ còn kiểm tra thực tế khả năng chụp của mình nữa, khi nhận thấy đủ năng lực mới nhận vào chụp và đều đặn mỗi tháng mỗi thợ phải đóng phí hoạt động là 500.000 đồng cho Ban quản lí”, ông Lưu cho biết. Sau hơn 20 năm gắn với với nghề chụp ảnh, ông Lưu giờ tuổi đã cao và không còn lo lắng chuyện mưu sinh nhưng hàng ngày ông vẫn có mặt ở Thảo Cầm Viên để chụp ảnh. “Tôi thích chụp ảnh một phần vì lòng yêu nghề vẫn còn cháy bỏng, phần khác do con cái khuyên tôi vào đây để hưởng không khí trong lành, đi bộ rèn luyện sức khỏe, chụp được bao nhiêu thì chụp, không cần gắng sức. Ngày hè ở đây đông đúc vậy chứ ngày thường vắng lắm, nhìn qua lại chỉ thấy toàn thợ chụp hình với bảo vệ không à, nhiều khi cả tuần liền không có lấy một kiểu ảnh mà mỗi ngày đều phải tốn tiền ăn uống, đi lại và đóng thuế đầy đủ”.

Trò chuyện cùng ông Phạm Giản Toàn (55 tuổi), người có thâm niên hơn 30 năm chụp ảnh lưu niệm. Ông cho biết quê ông ở Tân Trụ (Long An) nhưng hiện đang ngụ tại Q. 8 (TP.HCM) “Thời thanh niên tìm việc quá khó khăn, thấy nghề chụp ảnh lúc đó ăn khách nên tôi mua máy và đi học lấy chứng chỉ rồi ra làm nghề. Ban đầu, tôi chụp ở khu vực tượng Trần Hưng Đạo, sau đó chuyển sang chụp ở khách sạn New World được vài năm thì dần hết khách tôi mới xin về gia nhập hợp tác xã của khu vực Nguyễn Huệ này. Nói chung từ đó đến nay tôi đã chụp hầu hết các địa điểm ở Quận 1”.

Smartphone bùng nổ với các tính năng chụp ảnh đa dạng khiến những người thợ chụp ảnh dạo như ông Toàn gặp không ít khó khăn để bám trụ với nghề. Nhưng vì lòng yêu nghề, vì mưu sinh mà họ vẫn không quản ngại nắng mưa hay tuổi tác, ngày ngày vẫn tiếp tục công việc mà họ đã gắn bó gần nửa cuộc đời.