Chi phí dành cho ba linh kiện cốt lõi trong laptop đã tăng mạnh chỉ sau hơn một năm. Các nhà sản xuất giờ khó có thể đồng thời giữ nguyên giá bán, cấu hình và lợi nhuận.
- Anh chàng may mắn thời công nghệ: "Đào được" kho báu 10.000 USD RAM Samsung đang phủ bụi ngay trong nhà kho
- Khủng hoảng RAM chưa có hồi kết: chính CXMT còn không đủ hàng cho Trung Quốc, Apple muốn mua cũng khó
- Năm ngoái còn khuyên người dùng mua 32GB RAM, giờ Microsoft xóa sạch lời khuyên đó, quay về bán Surface 8GB RAM
Giá CPU, DRAM và SSD tăng cao đang tạo áp lực ngày càng lớn lên thị trường máy tính xách tay. Theo báo cáo mới của TrendForce, ba linh kiện này đã chiếm khoảng 68% tổng chi phí linh kiện của một mẫu laptop phổ thông có giá bán đề xuất 900 USD trong quý III/2026.
Con số này không có nghĩa CPU, RAM và SSD trị giá 612 USD, bởi 68% được tính trên chi phí linh kiện để sản xuất máy, không phải giá bán lẻ. Tuy nhiên, tỷ lệ trên vẫn cho thấy phần ngân sách mà các hãng phải dành cho những thành phần cốt lõi đang phình lên nhanh chóng.
Để so sánh, đầu năm 2025, khi thị trường bộ nhớ còn tương đối ổn định, CPU, DRAM và SSD chỉ chiếm khoảng 45% chi phí linh kiện của một laptop cùng phân khúc. Sau hơn một năm giá linh kiện leo thang, tỷ lệ này đã tăng thêm 23%.
Ba lựa chọn đều khó khăn
TrendForce cho rằng các hãng laptop đang đứng trước ba phương án và lựa chọn nào cũng đi kèm rủi ro.
Phương án đầu tiên là tăng giá bán để chuyển phần chi phí phát sinh sang người tiêu dùng. Điều này giúp bảo vệ biên lợi nhuận nhưng có thể khiến khách hàng trì hoãn nâng cấp, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu PC tiêu dùng vốn đã suy yếu.
Lựa chọn thứ hai là giữ nguyên giá và tự hấp thụ chi phí. Cách làm này có thể giúp sản phẩm duy trì sức cạnh tranh nhưng sẽ trực tiếp bào mòn lợi nhuận của nhà sản xuất và hệ thống phân phối.
Phương án cuối cùng là cắt giảm cấu hình, chẳng hạn trang bị ít RAM hơn, dùng SSD dung lượng thấp hơn hoặc lựa chọn bộ xử lý rẻ hơn. Laptop nhờ đó có thể giữ được mức giá cũ, nhưng lại trở nên kém hấp dẫn khi đặt cạnh các sản phẩm thế hệ trước.
Theo TrendForce, các hãng gần như không thể cùng lúc duy trì giá bán, cấu hình và lợi nhuận trong năm 2027. Họ sẽ phải hy sinh ít nhất một trong ba yếu tố này.
Tác động hiện chưa xuất hiện đầy đủ trên thị trường vì nhiều nhà sản xuất vẫn còn lượng linh kiện được mua từ trước với giá thấp hơn. Khi số hàng tồn kho giá rẻ này dần cạn kiệt, các mẫu laptop mới sẽ phản ánh rõ hơn mặt bằng giá CPU, DRAM và SSD hiện tại.
Giá tăng có thể khiến thị trường laptop tiếp tục thu hẹp
TrendForce hiện dự báo lượng laptop xuất xưởng toàn cầu trong năm 2027 sẽ giảm ở mức một chữ số thấp. Tuy nhiên, nếu giá CPU và DRAM tiếp tục duy trì ở mức cao và các hãng buộc phải chuyển phần lớn chi phí sang người mua, mức giảm có thể tiến sát ngưỡng một chữ số cao.
Hoạt động xuất xưởng tương đối khả quan vào đầu năm 2026 cũng chưa chắc phản ánh sự phục hồi thực sự. Nguồn cung CPU được cải thiện, các hãng mua linh kiện sớm và một bộ phận người dùng nâng cấp máy trước kế hoạch đã giúp đẩy doanh số lên trong ngắn hạn. Đổi lại, nhu cầu của những quý sau có thể yếu đi vì nhiều đơn hàng đã được thực hiện trước.
Nguồn cung DRAM cho máy tính cá nhân được dự báo tiếp tục chịu áp lực khi các nhà sản xuất bộ nhớ ưu tiên dây chuyền tiên tiến cho máy chủ AI và HBM. Tình trạng thiếu NAND Flash có thể dịu bớt trong nửa cuối năm 2027 khi công suất mới đi vào hoạt động, nhưng những linh kiện khác như PCB, tụ gốm và chip quản lý nguồn cũng đang đối mặt với áp lực tăng giá.
Chi phí sản xuất tại những địa điểm bên ngoài Trung Quốc cũng khiến các hãng phải xem xét lại chiến lược chuỗi cung ứng. Tỷ trọng laptop được sản xuất ngoài Trung Quốc được dự báo giảm từ khoảng 24% năm 2025 xuống 21% năm 2026 và có thể còn dưới 20% trong năm 2027.
Tỷ trọng laptop sản xuất ngoài Trung Quốc được dự báo giảm từ 24% năm 2025 xuống dưới 20% vào năm 2027, trong bối cảnh chi phí tại các địa điểm sản xuất mới ngày càng tăng. Ảnh: TrendForce.
Áp lực lớn nhất trong năm tới sẽ nằm ở sức chịu đựng của người mua trước giá bán tăng cao, trong khi các hãng phải lựa chọn giữa giữ cấu hình, bảo vệ lợi nhuận hoặc duy trì mức giá cạnh tranh.
