Chip nhớ còn khan đến giữa 2027, và máy rẻ nhất lại chịu thiệt nhất.
Minh năm nay 26 tuổi, làm nhân viên kinh doanh ở Hà Nội và vừa gom đủ khoảng 18,5 triệu đồng để mua laptop. Máy cậu nhắm là chiếc Lenovo IdeaPad Slim 3 đang bán ở CellphoneS, nhưng cậu vẫn định nán đến đợt giảm giá cuối năm cho rẻ thêm vài trăm nghìn.
Mấy hôm nay, trên mạng lan một tấm ảnh dẫn lời TeamGroup rằng giá RAM có thể tăng tiếp 30% đến 40% mỗi quý. Trước đó, hãng này đã nói với các nhà đầu tư hôm 2/11 rằng cơn khan chip nhớ còn chưa tới đỉnh. Minh đọc xong thì khựng lại, và câu hỏi của cậu cũng là câu hỏi của nhiều anh em đang cầm sẵn tiền: chờ thêm vài tháng thì chiếc máy mình định mua sẽ đắt thêm bao nhiêu.
Quán phở lúc nào chả thái thịt mỏng trước
Cứ hình dung mỗi chiếc laptop là một bát phở, còn RAM và SSD là phần thịt bò trong bát. Mấy năm nay, khách sộp nhất của lò mổ là các trung tâm dữ liệu AI, vì họ trả giá cao và ký mua dài hạn. Lãnh đạo TeamGroup Gerry Chen cho biết riêng nhu cầu từ AI đã chiếm 40% đến 50% tổng nguồn cung bộ nhớ. Ông cũng nói phần lớn chip nhớ làm ra trong hai năm tới đã có người đặt trước.
Các hãng laptop vì thế chỉ còn mua được phần thịt còn lại với giá đắt hơn hẳn. Theo TrendForce, hồi đầu năm 2025 thì CPU, RAM và SSD chỉ chiếm khoảng 45% tiền linh kiện của một chiếc laptop tầm trung. Đến quý 3/2026, phần này đã phình lên khoảng 68%.
Giá thịt lên thì chủ quán có ba đường là tăng giá bát, chịu lỗ hoặc thái thịt mỏng đi. Quán phở lúc nào chả chọn thái thịt mỏng đi trước khi tăng giá bán, vì khách nhìn tờ giá dán trên tường chứ ít ai mang cân đi cân miếng thịt. Hãng laptop cũng làm y như thế. Chủ tịch Acer Chen Junsheng từng thừa nhận từ cuối năm 2025 rằng có những mẫu laptop đã bị cắt một nửa RAM.
Ra cửa hàng ở Việt Nam bây giờ là thấy ngay. Chiếc IdeaPad Slim 3 bản văn phòng và chiếc Lenovo LOQ chơi game đều chỉ có RAM 8GB khi bán ra. Theo bảng giá niêm yết của Phong Vũ, muốn lên bản RAM gấp đôi của chiếc IdeaPad Slim 3 thì phải bỏ thêm khoảng 3,5 triệu đồng.
Đấy mới là phần thịt bị thái bớt, còn phần giá thật thì vẫn chưa tăng hết. TrendForce tính rằng hãng laptop phải tăng giá khoảng 80% so với đầu năm 2025 thì mới giữ được mức lời cũ. Nhưng IDC dự báo giá bán trung bình của máy tính năm 2026 chỉ tăng 18,3%, tức phần chênh đang được hàng tồn nhập giá rẻ gánh hộ. Khi hàng tồn cạn, TrendForce cảnh báo phần chênh đó sẽ đổ thẳng lên tem giá.
Con số 30% mỗi quý là giá thịt của khách sộp
Mức 30% mỗi quý mà Minh đọc được thật ra là giá chip nhớ bán cho máy chủ, chứ chưa phải giá chiếc laptop cậu định mua. Ông Gerry Chen nói con số này trong cuộc phỏng vấn với trang Hermitage Akihabara của Nhật. Còn với loại RAM nằm trong laptop và điện thoại, TrendForce chỉ dự báo giá hợp đồng quý 4/2026 tăng 10% đến 15%.
Thịt bò đắt lên thì bát phở cũng chỉ đắt thêm một phần, vì còn bánh, nước dùng và tiền thuê mặt bằng. Giá chip nhớ tăng 40% thì giá vốn chiếc laptop chỉ nhích khoảng 12%, và hãng còn phải tính xem đẩy bao nhiêu sang khách.
Có một điều ít người để ý là máy càng rẻ thì phần thịt càng chiếm nhiều trong bát. Máy văn phòng gần như chỉ có CPU, RAM và ổ cứng, trong khi máy chơi game dồn tiền vào card đồ họa, màn hình và tản nhiệt. Ba chiếc Lenovo đang bán tại các đại lý lớn trong tháng 11/2026 được lấy làm mốc, từ máy văn phòng, máy chơi game nhập môn tới máy chơi game cao cấp. Đầu vào là dự báo của Jefferies, theo đó giá bộ nhớ cả năm 2027 cao hơn 40% đến 45%.
Ở kịch bản cơ sở, chiếc IdeaPad Slim 3 mà Minh nhắm sẽ đắt thêm khoảng 1,4 triệu đồng, tức gần 4 ngày công của một lao động nam. Theo Cục Thống kê, lao động nam trong quý 3/2026 kiếm bình quân khoảng 10,3 triệu đồng mỗi tháng. Chiếc Legion 5 đắt thêm nhiều tiền hơn, nhưng tính ra chỉ tăng khoảng 4,5%, chưa bằng hai phần ba mức tăng của máy văn phòng.
Đợi đến 2028 vẫn chưa rẻ bằng hôm nay
Jefferies dự báo giá bộ nhớ có thể giảm 15% đến 20% vào năm 2028, khi các nhà máy mới bắt đầu chạy. Nhưng giá bán lẻ thì lên nhanh mà xuống chậm, nên chiếc máy của Minh khó quay về đúng giá hôm nay. Trong bốn thời điểm xuống tiền, người mua ngay tháng này vẫn là người trả ít nhất.
Đợt khan chip nhớ lần này không chia đều thiệt hại cho mọi người mua máy. Khách sộp AI được ưu tiên phần thịt ngon, quán phở thái mỏng trước rồi mới tính chuyện tăng giá, còn bát rẻ nhất lại là bát hụt thịt nhiều nhất. Khi TeamGroup nói đỉnh khan hàng vẫn còn ở phía trước, những người như Minh chỉ còn nắm được đúng một thứ là thời điểm rút ví, vì cấu hình và giá bán đều đã do người khác quyết. Bát phở laptop năm sau sẽ ít thịt hơn, không phải vì con số 30% mỗi quý mà vì lò chip nhớ xưa nay vẫn bán phần ngon cho khách trả tiền cao như vậy.
* Minh là nhân vật hình mẫu minh họa. Giá máy theo từng kịch bản là ước tính của tác giả, không phải dự báo của tổ chức nghiên cứu nào.
* Giá đang bán sau giảm trực tiếp tại CellphoneS ghi nhận ngày 4/11/2026: Lenovo IdeaPad Slim 3 14IWC11 83RQ002PVN 18.490.000 đồng, Lenovo LOQ 15IRH11E 83Y9003VVN 26.990.000 đồng (Phong Vũ cùng mức giá), Lenovo Legion 5 15IRX10 83LY00HRVN 48.990.000 đồng. Giá chưa tính thu cũ đổi mới hay quà tặng và có thể thay đổi theo từng ngày. Mức chênh khoảng 3,5 triệu đồng giữa bản 8GB (83RQ002PVN) và bản 16GB (83RQ002NVN) của IdeaPad Slim 3 tính theo giá niêm yết của Phong Vũ.
* Mô hình ước tính: mức tăng giá bán bằng tỷ trọng chip nhớ trong giá bán nhân mức tăng giá chip nhớ nhân tỷ lệ hãng chuyển sang người mua. Tỷ trọng chip nhớ trong giá bán giả định 28% với máy văn phòng, 24% với máy chơi game nhập môn và 16% với máy chơi game cao cấp. Kịch bản nhẹ: chip nhớ tăng 20%, hãng chuyển 50%. Kịch bản cơ sở: tăng 40%, chuyển 70%. Kịch bản nặng: tăng 45%, chuyển toàn bộ. Mốc năm 2028 áp mức giảm 17,5% của chip nhớ lên giá kịch bản cơ sở, với tỷ lệ chuyển 70%. Mô hình chưa tính tỷ giá, thuế và giá CPU.
* Ngày công tính theo thu nhập bình quân 10,3 triệu đồng mỗi tháng của lao động nam quý 3/2026 (Cục Thống kê), chia cho 26 ngày làm việc.
* Nguồn: TrendForce (công bố tháng 3, 9 và 10/2026, mẫu laptop giá đề xuất 900 USD); IDC (dự báo thị trường PC năm 2026); Jefferies (dự báo giá bộ nhớ quý 3/2026 tới năm 2028, theo Tom’s Hardware và TechSpot dẫn lại); TeamGroup (sự kiện nhà đầu tư ngày 2/11/2026 theo MyDrivers và Hardwareluxx, phỏng vấn trên Hermitage Akihabara); Chủ tịch Acer Chen Junsheng (Economic Daily News, VietNamNet dẫn lại ngày 17/12/2025).
