Microsoft khai tử driver máy in cũ trên Windows 11, hàng triệu thiết bị đứng trước nguy cơ bị bỏ rơi

Microsoft đang chuẩn bị một thay đổi lớn trong cách Windows 11 hỗ trợ máy in, với động thái dừng phân phối các driver vốn chủ yếu phục vụ cho phần cứng đời cũ. Bắt đầu từ bản cập nhật không liên quan đến bảo mật được phát hành ngày 15/1, hãng đã chính thức chấm dứt hỗ trợ các driver máy in V3 và V4, những nền tảng driver đã được Microsoft thông báo khai tử từ tháng 9/2023.

Chính sách mới này nằm trong kế hoạch dài hạn nhằm hiện đại hóa nền tảng in ấn của Windows, vốn được Microsoft triển khai sau khi Windows 10 21H2 ra mắt. Ở giai đoạn đó, hãng đã loại bỏ yêu cầu các nhà sản xuất máy in phải cung cấp trình cài đặt riêng cho thiết bị của mình. Theo định hướng mới, người dùng Windows 11 hoặc Windows Server 2025 trở lên sẽ không còn khả năng cài đặt các driver máy in mới thông qua Windows Update.

Microsoft cho biết các driver hiện có trên Windows Update vẫn có thể được cập nhật, tuy nhiên chỉ trong những trường hợp riêng lẻ. Kể từ ngày 15/1, mọi bản gửi driver máy in mới đều bị chặn theo mặc định và chuyển sang quy trình kiểm duyệt thủ công. Trong quy trình này, nhà sản xuất phải đưa ra lý do cụ thể để giải thích vì sao một driver legacy vẫn cần tiếp tục được hỗ trợ.

Việc chấm dứt hỗ trợ chính thức đồng nghĩa với việc nhiều người dùng đang sử dụng các máy in phụ thuộc vào driver V3 hoặc V4 có thể gặp tình trạng không cài đặt được thiết bị hoặc máy in ngừng hoạt động hoàn toàn. Dù vậy, Microsoft nhấn mạnh rằng phần lớn người dùng sẽ không bị ảnh hưởng, do đa số các dòng máy in mới hiện nay đã chuyển sang các kiến trúc driver hiện đại hơn. Trong trường hợp phát sinh sự cố, hãng khuyến nghị người dùng liên hệ với nhà sản xuất máy in để cập nhật driver được hỗ trợ, hoặc cân nhắc nâng cấp sang giải pháp in ấn mới hơn.

Theo Microsoft, đây là một quyết định liên quan trực tiếp đến công tác bảo trì và bảo mật hệ thống. Hệ sinh thái driver máy in truyền thống của Windows từ lâu đã là một gánh nặng đối với hãng, đặc biệt sau hàng loạt sự cố bảo mật nghiêm trọng như lỗ hổng PrintNightmare, cùng với việc phải duy trì hỗ trợ cho hàng nghìn driver riêng biệt từ các nhà cung cấp khác nhau. Bằng cách siết chặt những gì được phép phân phối qua Windows Update, Microsoft đang chuyển phần lớn trách nhiệm hỗ trợ phần cứng legacy trở lại cho các nhà sản xuất.

Không dừng lại ở đó, từ ngày 1/7/2026, Windows sẽ thay đổi quy tắc xếp hạng driver nội bộ, ưu tiên sử dụng driver IPP class do Microsoft tích hợp sẵn khi có nhiều lựa chọn driver khả dụng. Một năm sau, kể từ ngày 1/7/2027, các bản cập nhật driver máy in của bên thứ ba được phân phối qua Windows Update sẽ chỉ còn giới hạn ở các bản vá liên quan đến bảo mật.

Song song với những thay đổi này, Microsoft cũng được cho là đang đặt nền móng cho việc mở rộng Windows Protected Print Mode, tính năng đã xuất hiện trên các bản Windows 11 24H2 gần đây. Khi được kích hoạt, chế độ này sẽ loại bỏ hoàn toàn driver máy in của bên thứ ba và chỉ cho phép in ấn thông qua các driver class do Microsoft cung cấp. Dù hiện tại đây vẫn là một tùy chọn chưa bắt buộc, nhưng nó phần nào cho thấy định hướng lâu dài của Microsoft đối với nền tảng in ấn trên Windows trong tương lai.