Trước đó, trào lưu này từng đạt đỉnh kim ngạch tại Nga vào cuối những năm 1990 và đầu những năm 2000.
Nhiều người dân Nga dường như đang sống lại không khí của thập niên 90 khi cơn sốt tự lắp ráp máy tính (PC) bùng nổ trở lại. Tại các hệ thống bán lẻ, linh kiện phần cứng đang được săn đón và "tẩu tán" với tốc độ chóng mặt.
Tại Nga, nhu cầu mua sắm linh kiện PC chỉ trong vòng nửa năm đã tăng vọt tới 15 lần. Người tiêu dùng nước này đang có xu hướng ưu tiên việc tự tay chọn đồ và lắp ráp máy tính thay vì xuống tiền mua các bộ PC nguyên chiếc dựng sẵn. Phương án này giúp họ chủ động cân đối tối ưu giữa hiệu năng sử dụng và chi phí bỏ ra. Trước đó, trào lưu tự build PC từng đạt đỉnh kim ngạch tại Nga vào cuối những năm 1990 và đầu những năm 2000.
Cơn sốt tự build PC bùng nổ
Chia sẻ với tờ CNews , đại diện chuỗi bán lẻ điện máy M.Video cho biết: Tính riêng trong tháng 6/2026, lượng linh kiện phần cứng bán ra đã cao gấp 15 lần so với thời điểm tháng 1/2026.
Theo dữ liệu từ nhà bán lẻ này, người dân Nga đang ồ ạt gom mua các linh kiện rời để tự lắp ráp PC, trong đó cao điểm nhất là vào mùa xuân năm 2026. Điển hình như vào tháng 4, doanh số bán ra đã vượt mức tháng 1 tới gần 25 lần, và tháng 5 tiếp tục ghi nhận mức tăng gần 19 lần.
Lần gần đây nhất trào lưu tự lắp ráp PC chạm đỉnh tại Nga là vào cuối thập niên 1990 và đầu những năm 2000 — thời điểm mà thị trường chưa tràn ngập các đơn vị phân phối máy tính dựng sẵn như hiện nay.
Nguyên nhân cốt lõi của hiện tượng này đến từ sự tự do trong lựa chọn. Việc tự build PC cho phép người dùng tự tay chọn lựa từng linh kiện cho chiếc máy của mình, thay vì phải đặt niềm tin vào tay nghề hay sự phối ghép của các công ty dựng máy sẵn.
"Người mua muốn tự mình quyết định bài toán cân bằng giữa hiệu năng và giá thành. Một số chọn các nền tảng giá rẻ nhưng ổn định, trong khi những người khác lại sẵn sàng chi đậm để dựng các dàn máy chơi game khủng với card đồ họa RTX 5070 Ti, RTX 5080, vi xử lý Ryzen X3D cùng hệ thống tản nhiệt nước. Điểm chung của họ là đều muốn sở hữu một cấu hình tối ưu, đủ sức mạnh dự phòng và dễ dàng nâng cấp về sau" , ông Fedor Pavlenko, Giám đốc ngành hàng "Linh kiện máy tính" tại M.Video chia sẻ với CNews .
Cơn sốt này diễn ra trong bối cảnh thị trường máy tính xách tay tại Nga đang chứng kiến sự sụt giảm nghiêm trọng. Người dân tỏ ra không mấy mặn mà với việc móc bóp mua laptop mới, khiến doanh số mặt hàng này trong nửa đầu năm 2026 lao dốc tới 20% so với cùng kỳ năm ngoái.
Có hai nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này: giá thành tăng cao và sự biến mất của hàng loạt thương hiệu lớn (như Acer, Asus, HP, IBM, Samsung...) khỏi danh mục nhập khẩu song song.
Người Nga đang chuẩn bị cho điều gì?
Các chuyên gia tại M.Video nhận định, nguyên nhân lớn nhất khiến nhu cầu tự build và nâng cấp PC tăng vọt là do người dùng đang tích cực "chuẩn bị lực lượng" cho mùa thu. Hầu như năm nào cũng vậy, mùa thu luôn là thời điểm các tựa game bom tấn được mong đợi nhất đồng loạt trình làng, kéo theo yêu cầu cấu hình phần cứng ngày càng nặng đô.
Đáng chú ý, người mua thường không dừng lại ở việc thay thế đơn lẻ một linh kiện như SSD, CPU hay card đồ họa.
"Cùng với nhu cầu mua card màn hình, mối quan tâm dành cho vi xử lý, RAM, mainboard, nguồn, vỏ thùng máy và tản nhiệt cũng tăng theo" , đại diện M.Video cho biết. Doanh nghiệp này nhấn mạnh, hành vi tiêu dùng kể trên "cho thấy xu hướng build máy đồng bộ đang rất phổ biến, trong đó người dùng tự tay tối ưu cấu hình để phục vụ chơi game, làm đồ họa, sáng tạo nội dung cũng như các tác vụ đòi hỏi tài nguyên lớn khác" .
Chi tiết sức mua từng phân khúc
Xét riêng từng nhóm linh kiện chủ chốt, nhu cầu đối với card đồ họa (VGA) từ tháng 1 đến tháng 6/2026 đã tăng hơn 19 lần. Trong đó, riêng tháng 4 ghi nhận mức doanh số vọt cao gấp 34 lần so với tháng 1.
Các dòng card Nvidia GeForce RTX series 5000 là mặt hàng được săn đón gắt gao nhất. Những model chiếm cảm tình lớn nhất của người dùng Nga bao gồm: Gigabyte GeForce RTX 5060 Eagle OC 8GB, MSI GeForce RTX 5080 Shadow 3X OC 16GB, Gigabyte GeForce RTX 5060 Ti Windforce Max OC 16GB, Gigabyte GeForce RTX 5070 Ti Windforce OC SFF 16GB và MSI GeForce RTX 5060 Ti Shadow 2X OC Plus 16GB.
Thực tế cho thấy, dòng AMD Radeon — kể cả các thế hệ mới — cũng như các dòng Nvidia GeForce đời cũ đều không nhận được nhiều sự quan tâm từ người tiêu dùng Nga.
Doanh số bộ nhớ trong (RAM) tăng gấp 12 lần, trong đó chuẩn RAM DDR5 thế hệ mới là ưu tiên hàng đầu của người mua.
Kỷ lục về tốc độ tăng trưởng thuộc về vi xử lý (CPU) — doanh số phân khúc này trong kỳ báo cáo đã "cất cánh" tới 61,7 lần. Thậm chí nếu so sánh riêng tháng 4/2026 với tháng 1, con số này còn vọt lên tới 139 lần.
Trái ngược hoàn toàn với mảng card đồ họa khi AMD bị ghẻ lạnh, ở mảng CPU, đội đỏ lại thâu tóm toàn bộ các vị trí dẫn đầu. Mẫu chip bán chạy nhất gọi tên Ryzen 7 5700X, vị trí thứ hai và thứ ba lần lượt thuộc về các biến thể của CPU Ryzen 7 9800X3D, trong khi hai vị trí còn lại trong Top 5 thuộc về Ryzen 5 5600 và Ryzen 7 7800X3D.
CPU khỏe đi kèm nhu cầu giải nhiệt lớn, kéo theo sức mua tản nhiệt nước tăng gấp 19 lần. Doanh số tản nhiệt khí và quạt case cũng tăng 2,5 lần trong nửa đầu năm, với các thương hiệu dẫn đầu bao gồm ID-Cooling, DeepCool và Arctic.
Từ tháng 1 đến tháng 6/2026, doanh số bo mạch chủ (Mainboard) tăng 4,7 lần — các sản phẩm từ các nhà sản xuất như Asus, MSI và Gigabyte là sự lựa chọn phổ biến nhất. Doanh số bộ nguồn trong cùng thời gian cũng tăng 3,2 lần, đứng đầu là các cái tên Thermalright, MSI, Asus và FSP.
Vỏ máy tính (Case) ghi nhận mức tăng khiêm tốn nhất nhưng vẫn đạt gấp 2,5 lần. Không phải tất cả người dùng Nga đều vung tiền cho các mẫu case đắt đỏ, một bộ phận lớn khách hàng vẫn ưu tiên các giải pháp cơ bản, mang tính thực dụng cao.
