10 ngày từ bài báo của New York Times tới lá thư xin lỗi gửi toàn công ty.
Chiều Chủ nhật 8/11 theo giờ Mỹ, nhân viên Nvidia nhận một lá thư từ người sáng lập Jensen Huang mở đầu bằng lời xin lỗi gửi gia đình và đồng nghiệp. Trong thư, ông viết rằng mình đã không chung thủy với vợ và nhận “toàn bộ trách nhiệm” cho tổn thương đã gây ra.
Gần như cùng lúc, hội đồng quản trị Nvidia công bố một cuộc điều tra độc lập do các thành viên độc lập dẫn dắt, có luật sư bên ngoài hỗ trợ. Hội đồng cho biết hiện chưa có lý do để tin rằng an ninh quốc gia hay bí mật của Nvidia đã bị xâm phạm, và Jensen Huang vẫn giữ ghế CEO trong suốt quá trình điều tra.
Một khách hàng ở Singapore
Vụ việc bắt đầu từ ngày 29/10, khi New York Times đưa tin giới chức tình báo Mỹ cho rằng Alice Huang có thể đã chuyển thông tin cho phía Trung Quốc. Bà là lãnh đạo của Megaspeed, một công ty trung tâm dữ liệu đặt tại Singapore và là khách hàng của Nvidia.
Theo tờ báo này, Megaspeed đã mua hơn 4,8 tỷ USD chip Nvidia trong 2 năm qua. Nvidia phản bác ngay trong ngày rằng Jensen Huang gặp hàng nghìn lãnh đạo khách hàng mỗi năm, nên việc ông tiếp xúc với Megaspeed không có gì bất thường.
Tuần tiếp theo, sức ép tăng dần qua từng mốc. Hạ viện Mỹ đòi giải trình, Financial Times đưa tin về một bản ghi nhớ của chính phủ, rồi lá thư xin lỗi được gửi đi vào chiều Chủ nhật.
Ai đứng ở đâu trong vụ việc
Lá thư gửi nhân viên không nêu tên người phụ nữ. Nhưng theo SF Standard, Jensen Huang đã xác nhận với hội đồng quản trị rằng mối quan hệ đó là với Alice Huang, người không có quan hệ họ hàng với ông.
Theo New York Times, giới chức Mỹ đã để mắt tới Megaspeed từ năm 2024 vì nghi công ty này giúp doanh nghiệp nước ngoài lách quy định kiểm soát xuất khẩu chip. Nvidia cho biết nghi vấn đó đã từng được điều tra.
Phía Trung Quốc gọi các cáo buộc về một chiến dịch gián điệp nhắm vào Jensen Huang là “suy đoán vô căn cứ”. Cáo buộc Alice Huang làm việc cho tình báo Trung Quốc hiện vẫn dựa trên nguồn tin báo chí và chưa được kiểm chứng độc lập.
Từ quan hệ khách hàng tới lời thừa nhận
Trong suốt tháng 10, Nvidia và Jensen Huang mô tả mối quan hệ này như một quan hệ khách hàng bình thường. Khi trả lời Bloomberg, chính ông nói các lần gặp Alice Huang đều liên quan tới Megaspeed và “hoàn toàn bình thường”.
Lá thư ngày 8/11 lật lại cách mô tả đó, dù vẫn không đề cập trực tiếp tới cáo buộc gián điệp. Ông viết rằng mình ủng hộ cuộc điều tra, sẽ hợp tác đầy đủ và cam kết bảo vệ an ninh quốc gia Mỹ.
Vụ việc rơi đúng vào lúc Jensen Huang đang là một trong những doanh nhân vận động Washington nới lỏng quy định xuất khẩu chip AI. Theo nhà phân tích Dan Ives được CNN dẫn lời, cuộc điều tra sẽ khiến hoạt động xuất khẩu chip của Nvidia chịu nhiều giám sát hơn.
Phiên giao dịch thứ Hai tại Mỹ, rơi vào tối 9/11 theo giờ Việt Nam, là phép thử đầu tiên với cổ phiếu Nvidia sau lời thừa nhận, còn cuộc điều tra độc lập chưa có mốc kết thúc. Hội đồng quản trị nói chưa thấy dấu hiệu bí mật bị lộ, nhưng câu hỏi mà Washington và nhà đầu tư đang đặt ra đã đi xa hơn đời tư của một doanh nhân 63 tuổi, vì nó chạm vào cách một doanh nghiệp chip hàng đầu quản trị rủi ro ở cấp lãnh đạo cao nhất. Lá thư chiều Chủ nhật đã trả lời câu hỏi về đời tư, không phải vì lời xin lỗi đủ sức làm rõ mọi chuyện mà vì phần còn lại của vụ việc giờ thuộc về các nhà điều tra.
* Nguồn: thư của Jensen Huang và tuyên bố của hội đồng quản trị Nvidia (qua CNBC, Axios, CNN, Forbes), New York Times (qua CNBC, CBS News), Financial Times (qua NBC News, SF Standard), investingLive. Lời trích được dịch từ tiếng Anh. Mốc giờ Mỹ được đổi sang giờ Việt Nam theo chênh lệch 12 tiếng so với giờ miền Đông nước Mỹ vào tháng 11.
* Cáo buộc Alice Huang làm việc cho tình báo Trung Quốc là thông tin báo chí Mỹ dẫn từ giới chức giấu tên, NBC News cho biết chưa tự xác nhận được và phía Trung Quốc bác bỏ. Ảnh: Raysonho và Pronoia, Wikimedia Commons (CC0).
