PS5 đời đầu giờ cài được cả Linux

Một công cụ mới vừa xuất hiện cho phép một số mẫu PlayStation 5 đời đầu chạy Linux, biến máy chơi game của Sony thành một máy tính để bàn có hiệu năng khá cao nếu thiết bị vẫn dùng phiên bản phần mềm hệ thống cũ.

Từ khi PlayStation 5 ra mắt vào cuối năm 2020, cộng đồng phát triển đã liên tục tìm cách mở rộng khả năng của hệ máy này vượt ra ngoài những gì Sony cho phép. Quá trình đó được thúc đẩy bởi nhiều thông tin rò rỉ và các lỗ hổng có thể dẫn tới việc mở khóa hệ thống ở mức sâu hơn. Sau hơn 5 năm, những người còn giữ mẫu PlayStation 5 bản đầu tiên, thân máy lớn, và chưa cập nhật phần mềm lên bản mới nay có thể cài Linux nhờ một bộ nạp do nhà phát triển Andy Nguyen, còn được biết đến với tên TheFl0w, phát hành trên mạng.

Theo mô tả trên GitHub, công cụ này khai thác một lỗ hổng đã được chỉnh sửa ở lớp quản lý phần cứng để đưa Linux lên PlayStation 5 bản đầu tiên chạy phần mềm hệ thống dòng 3.xx hoặc 4.xx. Khi đó, thiết bị không còn là máy chơi game mà có thể hoạt động như một máy tính Linux tương đối mạnh cho nhu cầu để bàn. PlayStation 5 sở hữu bộ xử lý Zen 2 với 8 nhân, 16 luồng cùng bộ xử lý đồ họa RDNA 2, vì vậy hiệu năng đủ để chạy một số game trên Steam và nhiều trình giả lập với độ mượt ấn tượng. Công cụ này cũng hỗ trợ xuất hình và âm thanh qua HDMI ở độ phân giải 4K, 60 khung hình mỗi giây, đồng thời cho phép dùng ổ M.2 làm phân vùng riêng cho Linux và khai thác toàn bộ cổng USB trên máy.

Tuy nhiên, phạm vi tương thích hiện vẫn khá hẹp. Chỉ một số phiên bản phần mềm hệ thống nhất định mới được hỗ trợ. Cụ thể, các bản 3.00, 3.10, 3.20 và 3.21 có thể chạy nhưng chưa hỗ trợ ổ M.2. Nhóm bản 4.00, 4.02, 4.03, 4.50 và 4.51 thì hỗ trợ ổ M.2. Trong số này, phiên bản 4.0 là bản duy nhất hiện có khả năng làm việc với ổ M.2 theo cách được đề cập. Nhà phát triển cho biết hỗ trợ có thể được mở rộng thêm cho các bản 1.xx và 2.xx. Dòng 5.xx cũng có khả năng được bổ sung sau, nhưng khi đó Linux sẽ phải chạy bên trong môi trường máy ảo của hệ điều hành gốc, nên hiệu năng có thể giảm và đi kèm thêm giới hạn.

Với những ai đang giữ một máy PlayStation 5 cũ và chưa từng cập nhật phần mềm, điểm tích cực là cách làm này không can thiệp vào ổ M.2 bên trong đang dùng cho chức năng thông thường của máy. Nói cách khác, người dùng có thể thử Linux mà không phải hy sinh hoàn toàn trải nghiệm chơi game gốc. Dù vậy, đây vẫn là một dạng can thiệp bằng phần mềm tạm thời, nên mỗi lần muốn khởi động vào Linux, người dùng phải chạy lại quy trình khai thác từ đầu. Thiết bị cũng chưa có lựa chọn đưa máy vào chế độ chờ rồi quay lại Linux ngay sau đó.

Vì công cụ còn rất mới, vẫn chưa thể kết luận đầy đủ PlayStation 5 sẽ làm được đến đâu khi chạy Linux. Dù vậy, các thử nghiệm trước đó cho thấy hệ máy này có thể chạy một số game trên Steam rất trơn tru, thậm chí có thêm những tùy chọn mà bản PlayStation 5 gốc của game không cung cấp. Tháng trước, Andy Nguyen đã trình diễn Grand Theft Auto V Enhanced chạy trên hệ thống này với hiệu ứng dò tia và tốc độ 60 khung hình mỗi giây. Đây cũng là mức tối đa mà phương pháp khai thác hiện nay hỗ trợ. Đoạn trình diễn được đăng ngày 6/3/2026 cho thấy PlayStation 5 khi chạy Linux có thể tiến khá gần vai trò của một máy tính chơi game thực thụ.

Việc Linux xuất hiện trên PlayStation 5 gây chú ý vì hiệu năng và gợi lại một phần lịch sử cũ của Sony. Thời PlayStation 3 mới ra mắt, hãng từng cung cấp tính năng cho phép cài Linux lên máy. Tính năng đó sau này bị gỡ bỏ bằng bản cập nhật phần mềm 3.21 vào tháng 4, kéo theo tranh cãi lớn và một vụ kiện tập thể nhằm vào Sony. Vụ việc sau đó bị bác vào năm 2011. So với giai đoạn đó, những gì đang diễn ra với PlayStation 5 đến từ cộng đồng phát triển độc lập, nhưng vẫn cho thấy người dùng luôn muốn khai thác phần cứng của máy theo nhiều cách hơn ngoài mục đích ban đầu.

Bạn đọc có thể tham khảo giá bán PS5 tại Việt Nam hiện đang từ khoảng 10 triệu đồng tuỳ tình trạng sản phẩm.