Trong khi được quảng cáo là sẽ mang tới cho khách hàng người bạn đồng hành không bao giờ biết mệt mỏi, buồn phiền, những cảnh báo của chuyên gia lại chỉ ra các con số đáng lo ngại.
Vào đầu tháng 6 năm nay, công ty robot UBTech công bố mở đặt cọc cho U1, dòng robot đồng hành cảm xúc đầu tiên của hãng. Mức đặt cọc 3.000 nhân dân tệ, tương đương khoảng 440 USD, có thể hoàn lại toàn bộ. Giá bán chính thức chưa được công bố. Thế nhưng chỉ trong vòng 10 ngày, đã có 3.800 người đặt cọc, gấp hơn ba lần tổng số robot mà UBTech bán được trong cả năm 2024. Cổ phiếu của công ty tăng 6% ngay sau khi tin tức lan ra.
U1 có hai phiên bản: nam cao 183 cm nặng 42 kg, nữ cao 168 cm nặng 35,2 kg. Robot được trang bị 88 khớp chuyển động cao, bộ nhớ mã hóa và hệ thống AI cảm xúc có khả năng ghi nhớ các cuộc trò chuyện và tự điều chỉnh theo thời gian tương tác.
Hãng cho biết càng nói chuyện nhiều, robot càng hiểu người dùng hơn. U1 hỗ trợ tùy chỉnh ngoại hình và chỉ bán cho người lớn, với thời lượng pin từ hai đến bốn tiếng mỗi lần sạc. Sản phẩm dự kiến lên kệ chính thức vào cuối tháng 6.
Tuy nhiên, không ít người dùng tỏ ra hoài nghi sau khi xem video quảng cáo chính thức của UBTech. Trong clip đó, robot chủ yếu chớp mắt và xoay đầu, không cho thấy khả năng đi lại hay cầm nắm đồ vật. Nhiều bình luận trên mạng xã hội Trung Quốc gọi thẳng U1 là "tượng cao cấp" hơn là robot thực sự, và pin hai đến bốn tiếng bị chỉ trích là quá ngắn để có thể đồng hành thực chất.
Dù vậy, ông Zhou Jian, nhà sáng lập kiêm CEO của UBTech, không che giấu tầm nhìn dài hạn của mình. Trong cuộc trò chuyện với tờ LatePost, ông nói thẳng: "Tôi nghĩ rằng trong 10 hoặc 20 năm nữa, thế hệ tiếp theo có thể yêu robot hình người."
Ông cũng nhấn mạnh UBTech không muốn tạo ra một robot tình dục đơn thuần, mà là người bạn đồng hành sẽ không bao giờ nói bạn thật phiền, sẽ ở bên dù bạn đang làm gì, sẵn sàng chơi game hay xem phim cùng bạn bất cứ lúc nào.
Thực tế, UBTech không phải cái tên duy nhất đang đặt cược vào thị trường này. Shouxing Technology, công ty khởi nghiệp chuyên về khuôn mặt người siêu thực, đã hoàn tất năm vòng gọi vốn với danh sách nhà đầu tư bao gồm Lei Jun và Zhiyuan Robotics. Dòng robot Elf của họ nổi bật với da sinh học ba lớp có cảm giác chạm gần giống da người thật.
Trong khi đó, Moya của Zhuoyide có thể mô phỏng nhiệt độ cơ thể người, sở hữu bộ nhớ dài hạn ghi nhớ thói quen và ngày quan trọng của người dùng, đi lại tự do và leo cầu thang được, nhưng giá khởi điểm từ 1,2 đến 1,5 triệu nhân dân tệ và giới hạn chỉ 50 chiếc đầu tiên. Noetix Robotics thì ra mắt robot bán thân phụ nữ giá 99.900 nhân dân tệ với trọng tâm là khả năng hội thoại và cảm xúc.
Trung Quốc hiện là quốc gia dẫn đầu thế giới về robot hình người, chiếm khoảng 90% trong tổng số 13.000 đến 16.000 robot hình người xuất xưởng toàn cầu năm ngoái. Theo Morgan Stanley, doanh số robot hình người nội địa Trung Quốc dự kiến tăng hơn gấp đôi lên khoảng 28.000 chiếc trong năm nay, vượt xa bất kỳ nền kinh tế nào khác.
Một yếu tố quan trọng khác là giá thành đang giảm nhanh: từ vài triệu nhân dân tệ mỗi chiếc cách đây vài năm, các mẫu robot phổ thông hiện nay đã về mức 9.998 đến 29.900 nhân dân tệ, mở ra khả năng tiếp cận cho người dùng cá nhân lần đầu tiên trong lịch sử ngành.
Thế nhưng đằng sau những con số thị trường ấn tượng là những cảnh báo không thể xem nhẹ từ các chuyên gia.
Dữ liệu nghiên cứu cho thấy trong số những người dùng robot cảm xúc trên 2 năm, 37% có dấu hiệu suy giảm kỹ năng xã hội rõ rệt, và khả năng chịu đựng xung đột trong các mối quan hệ thực tế giảm tới 52%.
Không dừng lại ở đó, vấn đề bảo mật dữ liệu còn đáng lo ngại hơn. Để một robot đồng hành thực sự hiểu người dùng, nó phải thu thập toàn bộ thông tin về cảm xúc, thói quen sinh hoạt và phản ứng sinh lý của họ.
Dù vậy, không phải mọi ứng dụng của công nghệ này đều đáng lo ngại. Thành phố Seoul của Hàn Quốc đã phân phát hơn 12.000 robot AI miễn phí cho người cao tuổi sống một mình. Nhiều quốc gia đang thí điểm đưa robot đồng hành vào chương trình bảo hiểm y tế, đặc biệt với trẻ tự kỷ và người rối loạn xã hội, những đối tượng mà một người bạn không bao giờ mất kiên nhẫn có thể thực sự là cứu cánh.
