Một tấm bảng gỗ cùng bản báo cáo 10 trang do Steve Jobs thực hiện năm 13 tuổi vừa đạt mức giá cao gấp nhiều lần dự kiến, tiếp tục cho thấy sức hút đặc biệt của những kỷ vật gắn với nhà đồng sáng lập Apple.
Dự án khoa học mà Steve Jobs thực hiện năm lớp 8 đã được bán với giá 34.375 USD, tương đương khoảng 896 triệu đồng theo tỷ giá ngày 29/8. Mức giá do RR Auction công bố đã bao gồm phí của người mua và vượt đáng kể ước tính ban đầu từ 20.000 USD.
Hiện vật mang tên “What is the SCR?”, được Jobs thực hiện vào năm 1968 trong thời gian học tại Cupertino Junior High. SCR là viết tắt của silicon-controlled rectifier, một loại linh kiện bán dẫn được sử dụng để điều khiển dòng điện trong những ứng dụng như thay đổi tốc độ động cơ hoặc độ sáng của đèn.
Ảnh: RR Auction
Bên trong dự án của Steve Jobs năm 13 tuổi
Phần trưng bày được chế tạo từ gỗ dán, dài khoảng 82,5 cm và chia thành ba khu vực giải thích. Bên trái là mô hình bằng gỗ mô tả bốn lớp vật liệu bán dẫn loại P và N bên trong một SCR điển hình.
Khu vực trung tâm chứa hai mạch thử nghiệm. Mạch đầu tiên minh họa nguyên lý và đặc tính cơ bản của linh kiện, còn mạch thứ hai cho thấy SCR có thể được ứng dụng trong điều khiển tốc độ động cơ và làm mờ đèn. Phía bên phải là sơ đồ cùng phần mô tả một SCR chịu dòng điện 25 ampere.
Phía sau bảng còn có dây nguồn kết nối với mạch thử nghiệm thứ hai. Một nhãn nhỏ ở góc ghi rõ: “Submitted by Steve Jobs, Cupertino J.H., 8th Grade”.
Ảnh: RR Auction
Đi kèm mô hình là bản báo cáo dài 10 trang, được đóng trong bìa màu xanh và viết tiêu đề bằng khuôn chữ. Trang đầu ghi: “What is the Silicon-Controlled Rectifier, by Steve Jobs, Science, Mrs. Yakel, Feb. 29, 1968”.
Ảnh: Ảnh: RR Auction
Jobs mở đầu báo cáo bằng việc giải thích rằng ông lựa chọn nghiên cứu và thử nghiệm bộ chỉnh lưu điều khiển bằng silicon, đồng thời chế tạo một mạch nhằm minh họa các đặc tính cơ bản của linh kiện bán dẫn này. Phần cuối có thêm những sơ đồ mạch được vẽ bằng tay.
Một mảnh giấy dành cho ban giám khảo hướng dẫn cách kết nối Circuit II với máy hiện sóng để xem mô hình hoạt động. Cậu học sinh Steve Jobs còn cẩn thận nhấn mạnh: “Vui lòng rút điện, xin hãy rút điện sau khi sử dụng”.
Hiện vật từng bị chính Steve Jobs từ chối nhận lại
Theo hồ sơ xuất xứ do RR Auction cung cấp, dự án được lấy từ bộ sưu tập cá nhân của John Chovanec, em kế của Steve Jobs. Mẹ của Chovanec là Marilyn kết hôn với Paul Jobs, cha nuôi của Steve Jobs, vào năm 1990 và tiếp tục sống tại ngôi nhà của gia đình Jobs ở Los Altos sau khi ông Paul qua đời năm 1993.
Một số đồ dùng thời thơ ấu của Steve Jobs vẫn được lưu giữ trong căn nhà và nhà để xe của gia đình. Chovanec kể rằng ông cùng mẹ từng nhiều lần đề nghị Jobs mang dự án khoa học về, nhưng nhà đồng sáng lập Apple không muốn nhận lại.
Ảnh: Ảnh: RR Auction
Sau đó, Chovanec thông báo sẽ chuyển hiện vật về nhà mình nếu Jobs tiếp tục không cần tới. Theo lời kể được RR Auction ghi lại, Jobs trả lời: “Được thôi, nhưng đừng làm phiền tôi về việc này nữa”.
Chovanec giữ dự án trong nhiều năm trước khi đưa ra đấu giá. Tình trạng của hiện vật được mô tả là từ rất tốt đến gần như hoàn hảo, dù đã tồn tại gần sáu thập kỷ.
Đây không phải kỷ vật đầu tiên trong bộ sưu tập của Chovanec đạt mức giá lớn. Một áp phích Apple Computer năm 1977 từng được bán với giá 659.900 USD, chiếc vỏ gỗ của máy Apple-1 thuộc sở hữu của Jobs đạt 254.375 USD, còn bộ nơ của ông được mua với giá 113.580 USD.
So với những món đồ trên, dự án lớp 8 có giá thấp hơn rất nhiều. Tuy nhiên, hiện vật mang ý nghĩa đặc biệt bởi nó cho thấy sự quan tâm của Steve Jobs đối với điện tử và chất bán dẫn từ nhiều năm trước lúc Apple được thành lập trong chính nhà để xe của gia đình ông.
