Chủ nhà không phải trả tiền, thợ vẫn nhận đủ công. Thứ công ty AI thu về là toàn bộ quá trình sửa chữa, từ cách chẩn đoán sự cố đến lựa chọn dụng cụ và xử lý tình huống.
Một công ty tại Mỹ sẵn sàng thanh toán chi phí sửa điện, nước và điều hòa cho một số hộ gia đình. Đổi lại, kỹ thuật viên sẽ đeo thiết bị ghi hình để biến kinh nghiệm làm việc của họ thành dữ liệu huấn luyện AI và robot.
Thợ sửa ống nước đến nhà, kiểm tra chỗ rò rỉ, lựa chọn dụng cụ rồi hoàn thành công việc như bình thường. Điểm khác biệt là chủ nhà không phải trả tiền, còn toàn bộ quá trình được ghi lại từ góc nhìn của người thợ.
Đây là chương trình do HUMXN, một công ty chuyên thu thập dữ liệu huấn luyện AI, triển khai tại Minneapolis, Chicago và Miami. Các dịch vụ đủ điều kiện bao gồm sửa ống nước, điện, hệ thống sưởi và điều hòa, vệ sinh ống gió cùng giặt thảm.
Mục tiêu không chỉ là giúp AI nhận biết người thợ đang làm gì. HUMXN cho biết dữ liệu sẽ được cung cấp cho các công ty phát triển hệ thống có khả năng hiểu và tiến tới tự thực hiện những công việc trong thế giới thực.
Nói cách khác, người thợ hôm nay có thể đang trực tiếp tạo dữ liệu để huấn luyện những robot đảm nhận một phần công việc của họ trong tương lai. Hiện chưa có robot nào được đưa tới nhà dân để sửa chữa và HUMXN cũng chưa công bố thời điểm công nghệ này có thể thay thế con người.
Chủ nhà không trả bằng tiền mà bằng dữ liệu
Theo thông báo của HUMXN, các kỹ thuật viên tham gia vẫn được thanh toán đầy đủ. Chi phí được công ty AI trợ cấp để đổi lấy quyền ghi lại quá trình họ làm việc trong những ngôi nhà thực tế.
Người thợ sẽ sử dụng thiết bị ghi hình đeo trên người nhằm lưu lại công việc từ góc nhìn thứ nhất. Dữ liệu thu được không chỉ cho thấy kết quả sửa chữa mà còn ghi lại toàn bộ quá trình, từ lúc kiểm tra hiện trạng, thử nghiệm thiết bị và lựa chọn công cụ cho tới cách xử lý khi tình huống thay đổi.
Đây là những thông tin khó thu thập trong môi trường phòng thí nghiệm. Một video hướng dẫn thông thường có thể chỉ trình bày phương pháp tiêu chuẩn, trong khi các cuộc sửa chữa thực tế chứa nhiều tình huống phát sinh, thiết bị cũ, không gian chật hẹp và những vấn đề không xuất hiện đúng như mô tả trong sách hướng dẫn.
HUMXN muốn chuyển các bản ghi này thành những bộ dữ liệu có cấu trúc dành cho các nhà phát triển AI và robot. Máy móc qua đó có thể học không chỉ cách sử dụng công cụ mà cả trình tự hành động, quá trình chẩn đoán và cách người thợ đưa ra quyết định.
Việc chọn ba thành phố có khí hậu khác nhau cũng nằm trong kế hoạch thu thập dữ liệu. Kỹ thuật viên điều hòa tại Miami có thể gặp những hệ thống và điều kiện rất khác so với đồng nghiệp ở Minneapolis, trong khi các ngôi nhà cũ tại Chicago lại tạo ra một nhóm vấn đề riêng.
Theo HUMXN, sự đa dạng này giúp AI tiếp xúc với nhiều trường hợp ngoại lệ hơn. Thay vì chỉ học một quy trình hoàn hảo trong phòng thí nghiệm, hệ thống có thể quan sát cách con người thích nghi với thiết bị, kiến trúc và môi trường khác nhau.
Người thợ đang tạo ra dữ liệu để robot học nghề
Các mô hình AI hiện nay chủ yếu được huấn luyện bằng văn bản, hình ảnh và video có sẵn trên internet. Tuy nhiên, robot muốn hoạt động trong thế giới thực cần một loại dữ liệu khác, phản ánh chính xác cách con người thao tác bằng tay, sử dụng công cụ và phản ứng trước những tình huống không lường trước.
Nhà sáng lập HUMXN Thomas Unise cho rằng hàng triệu lao động lành nghề đang thực hiện những công việc phức tạp mỗi ngày, nhưng rất ít kiến thức đó tồn tại ở định dạng mà AI có thể học được. Công ty muốn xây dựng cầu nối giữa kinh nghiệm của người lao động và các doanh nghiệp phát triển robot, đồng thời cho rằng bên tạo ra dữ liệu cũng cần nhận được lợi ích kinh tế.
Mô hình này tạo ra một giao dịch ba bên. Chủ nhà nhận dịch vụ miễn phí, công ty sửa chữa vẫn được trả công, còn HUMXN thu được nguồn dữ liệu thực tế có thể cấp phép cho các nhà phát triển AI và robot.
Dù vậy, hoạt động ghi hình bên trong nhà riêng cũng đặt ra những câu hỏi về quyền riêng tư. Người tham gia cần biết thiết bị sẽ thu thập những gì, có ghi lại âm thanh hoặc người không liên quan hay không, dữ liệu được lưu trong bao lâu và có thể được cung cấp cho những tổ chức nào.
Thông báo hiện tại chưa trình bày đầy đủ cách xử lý dữ liệu. HUMXN mới cho biết các công việc đủ điều kiện sẽ được trợ cấp, còn bản ghi quá trình sửa chữa được chuyển thành dữ liệu phục vụ phát triển AI vật lý và robot.
Chương trình cho thấy dữ liệu huấn luyện AI đang bắt đầu rời khỏi màn hình máy tính để tiến vào nhà ở, nhà máy và công trường. Trong tương lai, những thao tác tưởng như bình thường của thợ điện, thợ sửa xe hoặc công nhân xây dựng có thể trở thành nguồn nguyên liệu có giá trị để dạy robot làm việc.
Với chủ nhà, lời đề nghị trước mắt khá đơn giản: được sửa chữa miễn phí nếu chấp nhận cho quá trình đó được ghi lại. Với người lao động, câu hỏi dài hạn phức tạp hơn, bởi kinh nghiệm giúp họ kiếm sống hôm nay cũng có thể trở thành dữ liệu giúp máy móc đảm nhận chính công việc ấy trong tương lai.
