Tại sao Sony dừng phát hành game "bom tấn" trên PC? Tại Valve!

Những ngày gần đây, cộng đồng trò chơi điện tử (game) đang đứng ngồi không yên với quyết định mới của Sony. Sau 6 năm tìm cách thâm nhập thị trường game trên máy tính (PC), hãng công nghệ khổng lồ đã gặt hái được những thành tựu nhất định, những con số doanh thu “đủ sức làm choáng” mình, nhưng có vẻ từng đó là chưa đủ.

Sony dừng phát hành "bom tấn" lên máy tính, không còn tập trung khai thác miếng bánh béo bở này nữa.

Cớ sự từ đâu mà ra?

Sáu năm qua, Sony đã đưa nhiều tựa game bom tấn, từng độc quyền nền tảng PlayStation lên hệ máy PC. God of War, The Last of Us hay Uncharted đều đạt doanh số ấn tượng, cho thấy game thủ PC sẵn sàng “móc hầu bao” để trải nghiệm những kiệt tác mà nhà Sony phát hành.

Nhưng theo Bloomberg , các nguồn thạo tin nội bộ cho hay những thành công chúng ta thấy chỉ là bề nổi của tảng băng. Ngoài những thành công của Returnal - một trong những tựa game flagship của PlayStation 5, Ghost of Tsushima, thì một số game PlayStation gần đây không đạt kỳ vọng doanh số trên PC.

Sony quyết định không tập trung khai thác mảng PC nữa. Saros, tựa game kế nhiệm tinh thần của Returnal (chứ không phải tiếp nối cốt truyện), sẽ phát hành độc quyền trên hệ máy PS5 vào tháng Tư này.

Tuy nhiên, Sony chưa “rút phích cắm” các dự án game PC, các game trực tuyến nhiều người chơi như Marathon và Marvel Tokon vẫn duy trì mô hình phát hành đa nền tảng.

Sự thật hiển nhiên: thật khó mà hợp tác với đối thủ

Khi Sony tìm đường chen chân vào miền đất PC màu mỡ, họ tìm đến những nền tảng bán game danh tiếng và những gian hàng online giàu tiềm năng, như Steam và Epic Games Store. Trong bài viết này, tôi sẽ tập trung vào nền tảng Steam được hậu thuẫn bởi tập đoàn công nghệ Valve, bởi lẽ đây mới là nhân vật vừa có thể bắt tay với Sony, lại vừa có thể … cắn mất miếng bánh của tập đoàn công nghệ Nhật Bản.

Valve vận hành Steam, nền tảng bán game lớn nhất thế giới. Một khi game thủ nghĩ tới việc mua game, họ sẽ nghĩ tới Steam: không khác gì cách một người muốn tra cứu thông tin sẽ nghĩ ngay tới Google. Đã nhiều năm nay, Steam vững vàng như một thế lực bán phần mềm mạnh mẽ, mà lại rất được lòng người mua.

Nhưng Valve, một công ty công nghệ hàng đầu, không chỉ phát triển phần mềm và mở “gian hàng online” để bán phần mềm. Họ còn từng phát triển phần cứng, chỉ có điều không tạo được tiếng vang lớn trong lĩnh vực này. Mọi việc thay đổi, khi Valve ra mắt máy chơi game cầm tay Steam Deck vào năm 2022. Ngay lập tức, thị trường nhìn thấy tiềm năng từ một hệ máy chơi game di động mạnh mẽ, và hàng loạt các ông lớn trong lĩnh vực công nghệ, như ASUS hay Lenovo, quyết định phát triển những cỗ máy tương tự.

Tham vọng của Valve chưa dừng lại ở đó. Năm ngoái, Valve công bố một hệ sinh thái phần cứng giàu tiềm năng: kính thực tế ảo Steam Frame, tay cầm Steam Controller, và đáng chú ý nhất là Steam Machine - một cỗ máy tính hoàn chỉnh. Dự kiến, số phần cứng này sẽ ra mắt trong năm 2026 này.

Với cỗ máy Steam Machine, Valve tuyên bố dấn thân vào mảng console cũng màu mỡ chẳng kém mảng PC. Trước đây, Microsoft và Sony đối đầu trong “cuộc chiến console”: hai hệ máy Xbox và PlayStation quy tụ những cộng đồng fan trung thành với nền tảng, với những dòng game độc quyền chỉ có trên Xbox hay PlayStation.

Trong năm, Microsoft đã không còn tập trung nguồn lực vào phát triển Xbox, mà tìm cách đưa các game do mình phát triển, phát hành tới nhiều nền tảng. Họ tập trung vào bán phần mềm hơn là cạnh tranh trong mảng phần cứng. Trong tương lai, có thể định hướng này sẽ thay đổi, nhưng hiện tại Sony đang “chiếm thế thượng phong” trong cuộc chiến console.

Nhưng khi gã khổng lồ Valve rút từ trong "túi thần kỳ" ra chiếc máy Steam Machine, Sony liếc mắt sang soi xét kẻ đã đang đồng hành với mình suốt 6 năm qua.

Cuộc chiến console chào đón chiến binh mới

Steam Machine mang trong mình SoC tùy chỉnh của AMD, gồm 6 nhân CPU kiến trúc Zen 4 và GPU 28 CU với mức tiêu thụ điện 110 W. Steam Machine có 16 GB RAM DDR5 và 8 GB VRAM GDDR6. Người dùng có thể lựa chọn dung lượng lưu trữ 512 GB hoặc 2 TB, đồng thời trên máy có khe cắm microSD.

Về cổng kết nối, thiết bị được trang bị DisplayPort 1.4, HDMI 2.0, hai cổng USB 3.2 Type-A, hai cổng USB 2.0 Type-A, một cổng USB 3.2 Gen2 Type-C, cổng Ethernet tốc độ 1 Gb/s, cùng Wi-Fi 6E và Bluetooth 5.3. Steam Machine có kích cỡ nhỏ gọn: một khối vuông vắn có kích cỡ 152 x 162,4 x 156 mm, nặng 2,6 kg.

Đây là một cỗ PC hoàn chỉnh, nhưng lại có thể đặt ở phòng khách bên cạnh những hệ máy console bạn đang sở hữu, hoặc nó có thể trở thành cỗ máy chơi game … thay thế hệ máy console mà bạn đang có. Với thư viện game khổng lồ có trên Steam, Valve tự tin rằng game thủ không thiếu cái để chơi trên Steam Machine, kể cả những tựa game đã từng độc quyền trên nền tảng Xbox hay PlayStation.

Sự tự tin của Valve chính là thứ khiến Sony phải suy xét lại chiến lược khai thác mảng PC của mình. Khi game thủ đã có thể chơi game “độc quyền” của Sony trên một nền tảng khác, thì họ mua cần mua PlayStation làm gì nhỉ? Cỗ máy PS5 của Sony sẽ từ chỗ “hàng hot”, hết ngay khi lên kệ thành thứ … không có cũng được.

Nếu không có những tựa game độc quyền, mang tính flagship cho hệ máy, thì Sony sẽ mất đi lượng fan đông đảo, trung thành với nền tảng suốt nhiều năm. Mối quan hệ dù có khăng khít từ thời PS1 đi nữa cũng sẽ bị xói mòn, khi mà một lựa chọn rẻ hơn, đại chúng hơn, dễ tiếp cận hơn, xuất hiện. Valve đang bán một cỗ máy tính, vậy nên khả năng tùy biến của Steam Machine cao hơn hẳn PlayStation.

Thôi thì tình mình chấm dứt tại đây

Dù Valve bán một cỗ máy tính, không phải một máy console (như định nghĩa ta vẫn biết), nhưng nó hoàn toàn có thể thay thế một cỗ máy console truyền thống. Người chơi vừa có thể chơi game trên Steam Machine, lại vừa có thể biến nó thành vật trang trí phòng khách, không khác gì Xbox hay PS đang nằm cạnh chiếc TV.

Suy cho cùng, PC và console vẫn cạnh tranh nhau trong mảng trò chơi điện tử.

Steam là nền tảng do Valve sở hữu. Sony bán game tại đây, đồng nghĩa với việc họ phải chia phần trăm cho "địa chủ" Valve. Dù rằng Sony bán được hàng và bán rất chạy, Valve nghiễm nhiên hưởng lợi từ doanh số khổng lồ của những God of War, The Last of Us hay Helldivers 2.

Quyết định rút một chân khỏi mảng PC của Sony hợp lý về lâu dài, cho hệ máy PS5 của ngày hôm nay và máy PS6 của ngày mai sau nữa. Số doanh thu từ việc bán game trên PC nhiều thật đấy, nhưng nếu người ta không mua PS nữa, thì Sony sẽ mất mát nhiều, không chỉ là tiền.

Việc Sony không còn bán game bom tấn trên PC sẽ khiến game thủ buồn nhiều lắm. Nhờ quyết sách này của Sony, những tuyệt phẩm roguelite như Returnal, những cốt truyện giàu cảm xúc như The Last of Us, hay những pha hành động mãn nhãn của Uncharted, hay những kiệt tác hành động giàu cảm xúc như God of War.

Nếu như Sony quyết định không bao giờ đưa game bom tấn lên PC nữa, game thủ sẽ phải mua PlayStation 6 để có cơ hội trải nghiệm cuộc phiêu lưu kế tiếp của Kratos.