Một công trình nghiên cứu trên gần một triệu người vừa đưa ra lời cảnh tỉnh bất ngờ về thói quen dùng đồ uống nóng rát. Việc thưởng thức trà hay cà phê ở nhiệt độ quá cao liệu có thực sự đẩy người dùng đến nguy cơ ung thư?
- Kawasaki ra mắt W230 đời 2027: Động cơ xi-lanh đơn 233cc làm mát bằng không khí, 18 mã lực, nặng 143 kg
- Honda ra mắt mẫu xe số mới, chỉ tốn 1,5 lít/100km, nặng 88kg, giá khoảng 53,5 triệu đồng
- Kymco KR125 gây chú ý với ABS hai kênh, TCS và màn hình TFT trong tầm giá dưới 38,8 triệu đồng
- Xe máy điện Frank P1 2026 gây chú ý với thiết kế cyber, tốc độ 105km/h và tầm hoạt động 200km mỗi lần sạc
- Bí mật rợn người về những dã thú bị tuyên bố tuyệt chủng bỗng tái xuất giữa chốn hoang dã
Khởi đầu ngày mới bằng một tách cà phê bốc khói hay nhâm nhi ly trà nóng ran từ lâu đã trở thành nếp sống quen thuộc của hàng triệu người trên thế giới.
Thế nhưng, đằng sau cảm giác ấm áp và sảng khoái ấy lại tiềm ẩn một nguy cơ khôn lường đối với sức khỏe đường tiêu hóa. Một công trình khoa học quy mô lớn do các chuyên gia từ Đại học Oxford thực hiện, công bố trên tạp chí International Journal of Cancer, đã chỉ ra rằng việc uống trà và cà phê ở mức nhiệt quá cao có thể làm gia tăng đáng kể nguy cơ mắc ung thư thực quản.
Đáng lo ngại hơn, mức độ rủi ro này có thể tăng vọt gấp ba lần đối với những ai duy trì thói quen dùng đồ uống rất nóng so với những người uống ở mức ấm vừa phải.
Nghiên cứu quy mô lớn từ Đại học Oxford (phân tích gần 1 triệu người tại Anh) cho thấy uống trà hoặc cà phê rất nóng làm tăng nguy cơ mắc ung thư thực quản lên gấp ba lần so với uống ấm.
Đây được ghi nhận là công trình nghiên cứu lớn nhất từ trước tới nay về mối tương quan giữa nhiệt độ đồ uống thường nhật và căn bệnh ung thư đường tiêu hóa. Nhóm tác giả đã tiến hành rà soát dữ liệu sức khỏe của gần 980.000 người trưởng thành ở độ tuổi trung niên tại Anh, trích xuất từ hai nguồn thuần tập quy mô là Million Women Study và UK Biobank.
Trải qua quãng thời gian theo dõi trung bình lần lượt là 14,2 năm và 11,1 năm, nhóm nghiên cứu đã ghi nhận 2.348 trường hợp mắc ung thư thực quản. Kết quả cho thấy mối liên hệ rõ rệt nhất với ung thư biểu mô tế bào vảy (SCC) - dạng ung thư thực quản chiếm tỷ lệ áp đảo trên toàn cầu.
Những con số thống kê từ nghiên cứu đã phác họa một bức tranh rất đáng lưu tâm. Những người có sở thích uống đồ nóng có nguy cơ mắc bệnh cao gần gấp đôi, trong khi những người chuộng mức nhiệt rất nóng phải đối mặt với nguy cơ cao hơn gấp ba lần so với nhóm chỉ uống ấm.
Không chỉ nhiệt độ, số lượng tiêu thụ mỗi ngày cũng giữ vai trò không nhỏ. Sau khi các chuyên gia kiểm soát biến số về nhiệt độ, những cá nhân uống từ sáu cốc đồ nóng trở lên mỗi ngày có nguy cơ mắc ung thư biểu mô tế bào vảy cao hơn 71% so với nhóm dùng dưới sáu cốc.
Đáng chú ý, thói quen cho thêm sữa vào trà hay cà phê của người dân tại Anh hoàn toàn không làm suy giảm mức độ nguy cơ này, miễn là thức uống dung nạp vào cơ thể vẫn ở nhiệt độ cao.
Mức độ nguy cơ gia tăng tỉ lệ thuận với nhiệt độ và tần suất: người thích uống nóng có nguy cơ tăng gần gấp đôi, uống rất nóng tăng hơn gấp ba; uống từ sáu cốc trở lên mỗi ngày làm tăng 71% nguy cơ so với uống dưới sáu cốc.
Mối liên hệ giữa nhiệt độ chất lỏng và ung thư không phải là điều hoàn toàn mới mẻ trong giới y khoa. Theo số liệu của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), vào năm 2020, thế giới ghi nhận khoảng 604.000 ca mắc mới và 544.000 ca tử vong do ung thư thực quản.
Dự báo đến năm 2040, số ca mắc mới mỗi năm có thể tăng hơn 50%, lên mức gần một triệu người. Ngay từ năm 2016, IARC đã xếp các loại đồ uống rất nóng - tức trên 65 độ C - vào danh mục có khả năng gây ung thư cho con người.
Lý giải dưới lăng kính sinh học, nhà sinh lý học biểu mô Ian Johnson, nghiên cứu viên danh dự tại Viện Quadram ở Anh, chỉ ra rằng dòng chất lỏng ở nhiệt độ quá cao có thể gây tổn thương trực tiếp lên lớp tế bào lót bên trong lòng thực quản, kích hoạt phản ứng viêm cục bộ và tạo tiền đề cho các biến đổi bất thường.
Do đó, việc hạ nhiệt độ đồ uống xuống dưới ngưỡng 65 độ C trước khi sử dụng là một quyết định hết sức thận trọng và khôn ngoan.
Tuy nhiên, người tiêu dùng cũng không nên quá hoang mang. Giới chuyên môn nhấn mạnh rằng xác suất mắc ung thư thực quản trong cộng đồng nhìn chung vẫn ở mức tương đối thấp. Theo Cancer Research UK, căn bệnh này chỉ chiếm khoảng 2% tổng số ca ung thư tại Anh, với tỷ lệ rủi ro trọn đời của mỗi cá nhân rơi vào khoảng 1%.
Tại Mỹ, Viện Ung thư Quốc gia cũng ghi nhận căn bệnh này chỉ chiếm khoảng 1,1% tổng số ca mắc ung thư mới trong năm nay. Hơn nữa, hút thuốc lá vẫn là thủ phạm hàng đầu, bên cạnh các tác nhân khác như lạm dụng rượu bia và ô nhiễm không khí trong nhà.
Nghiên cứu có hạn chế vì dựa vào nhiệt độ tự cảm nhận của người tham gia, do đó kết quả phản ánh mối liên hệ chặt chẽ chứ chưa phải bằng chứng nhân quả tuyệt đối. Hút thuốc lá, rượu bia và ô nhiễm không khí vẫn là các nguyên nhân nguy cơ hàng đầu.
Mặt khác, công trình này cũng tồn tại những giới hạn khoa học nhất định. Giáo sư Muy-Teck Teh từ Đại học Queen Mary, Luân Đôn, lưu ý rằng do mức nhiệt trong nghiên cứu hoàn toàn dựa vào sự cảm nhận tự báo cáo của người tham gia - vốn phụ thuộc vào độ nhạy cảm khoang miệng của từng cá nhân - nên các phát hiện này cần được hiểu là một mối liên hệ chặt chẽ chứ chưa thể xem là bằng chứng khẳng định quan hệ nhân quả tuyệt đối.
Trước thực tế đó, lời khuyên từ tác giả chính Keren Papier thuộc Oxford Population Health lại vô cùng thực tế và dễ thực hiện: hãy kiên nhẫn để đồ uống nguội bớt trước khi thưởng thức.
Chỉ cần chờ đợi vài phút, thêm chút nước lạnh hoặc nhấp từng ngụm nhỏ, mỗi người đều có thể tự bảo vệ bản thân. Các nhà khoa học ước tính, chỉ riêng hành động hạ nhiệt độ đồ uống cũng có thể giúp ngăn ngừa tới 14% số ca ung thư biểu mô tế bào vảy thực quản mới mỗi năm.
