Thương vụ 100 tỷ USD giữa NVIDIA và OpenAI đổ vỡ: Rạn nứt trong đế chế AI

Thỏa thuận đầu tư lên tới 100 tỷ USD giữa NVIDIA và OpenAI - được mệnh danh là "dự án điện toán lớn nhất lịch sử" khi công bố hồi tháng 9 năm ngoái - đã chính thức đổ vỡ, theo Wall Street Journal. Cuộc đàm phán đình trệ sau khi một số người trong NVIDIA bày tỏ lo ngại về giao dịch này, phơi bày rạn nứt tiềm ẩn giữa hai gã khổng lồ quyền lực nhất trong ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo.

Thỏa thuận ban đầu được hai bên công bố tại trụ sở NVIDIA ở Santa Clara, California, với mục tiêu xây dựng ít nhất 10 gigawatt công suất tính toán cho OpenAI - tương đương nhu cầu điện đỉnh của thành phố New York.

NVIDIA cam kết đầu tư tới 100 tỷ USD để giúp OpenAI chi trả cho hạ tầng này, trong khi công ty tạo ra ChatGPT sẽ thuê chip từ nhà sản xuất GPU hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, điều mà nhiều người không biết là đây chỉ là bản ghi nhớ không ràng buộc pháp lý, và các cuộc đàm phán chưa bao giờ tiến xa hơn giai đoạn đầu.

Jensen Huang, CEO của NVIDIA, đã âm thầm nhấn mạnh với các đối tác trong ngành trong những tháng gần đây rằng thỏa thuận 100 tỷ USD không phải là cam kết chính thức. Đáng chú ý hơn, ông đã chỉ trích những gì mà ông mô tả là sự thiếu kỷ luật trong cách tiếp cận kinh doanh của OpenAI và bày tỏ lo ngại về áp lực cạnh tranh mà công ty này phải đối mặt từ Google và Anthropic. Quan điểm này từ vị CEO vốn được coi là đồng minh chiến lược của Sam Altman cho thấy mức độ nghiêm trọng của sự bất đồng giữa hai bên.

Tình hình tài chính của OpenAI càng làm gia tăng những lo ngại này. Công ty dự kiến sẽ lỗ 14 tỷ USD chỉ riêng trong năm 2026 và đang tìm cách huy động tới 100 tỷ USD trong vòng gọi vốn hiện tại với định giá có thể lên tới 830 tỷ USD.

Điều đáng lo ngại hơn là Sam Altman đã thừa nhận OpenAI có tổng cam kết chi tiêu lên tới 1.400 tỷ USD - một con số gấp hơn 100 lần doanh thu mà công ty tạo ra năm ngoái. Dù CEO của OpenAI sau đó giải thích rằng con số thực tế thấp hơn sau khi tính đến sự chồng lấp giữa các thỏa thuận, nhà đầu tư vẫn không ngừng đặt câu hỏi về khả năng công ty thực hiện những cam kết tài chính khổng lồ này.

Trước tình thế bế tắc, OpenAI đang tích cực tìm kiếm nguồn vốn thay thế. Amazon đang trong vòng đàm phán để đầu tư tới 50 tỷ USD và mở rộng thỏa thuận cung cấp công suất tính toán cho startup AI này. Công ty cũng đã ký kết hàng loạt thỏa thuận điện toán đám mây trị giá 38 tỷ USD với các đối tác khác.

Tuy nhiên, chuỗi thỏa thuận ầm ĩ này đã tạo ra hiệu ứng ngược: thay vì củng cố niềm tin, chúng khiến nhà đầu tư càng lo lắng về khả năng OpenAI đáp ứng các nghĩa vụ, dẫn đến đợt bán tháo cổ phiếu các công ty công nghệ liên quan.

Trong khi OpenAI loay hoay tìm vốn, NVIDIA đã nhanh chóng chuyển hướng chiến lược. Gã khổng lồ chip vừa công bố kế hoạch rót thêm 2 tỷ USD vào CoreWeave - một nhà cung cấp điện toán đám mây đồng thời cũng là khách hàng của NVIDIA.

Đặc biệt, công ty đã cam kết đầu tư tới 10 tỷ USD vào Anthropic, đối thủ cạnh tranh trực tiếp của OpenAI. Động thái này cho thấy NVIDIA không chỉ đơn thuần rút lui khỏi OpenAI mà còn tích cực hỗ trợ đối thủ của họ - một tín hiệu đáng lo ngại cho Sam Altman.

Áp lực cạnh tranh lên OpenAI đang gia tăng từng ngày. Ứng dụng Gemini của Google đã làm chậm đáng kể tốc độ tăng trưởng của ChatGPT, buộc OpenAI phải tuyên bố tình trạng "code red" nội bộ. Anthropic cũng đang tạo sức ép mạnh mẽ với công cụ coding AI có tên Claude Code được đánh giá cao. Điều đáng lo ngại hơn cho NVIDIA là cả Google lẫn Amazon đều đang phát triển chip riêng (TPU và Trainium) để huấn luyện mô hình AI, đe dọa trực tiếp đến vị thế thống trị của GPU NVIDIA.

Hai bên hiện đang thảo luận một kịch bản mới, trong đó NVIDIA có thể đầu tư vài chục tỷ USD vào vòng gọi vốn hiện tại của OpenAI thay vì cam kết 100 tỷ USD ban đầu. NVIDIA vẫn khẳng định họ là đối tác ưa thích của OpenAI trong suốt 10 năm qua và mong muốn tiếp tục hợp tác.

Tuy nhiên, nguồn tin của WSJ cho biết ông Jensen Huang vẫn tin rằng việc hỗ trợ tài chính cho OpenAI là cực kỳ quan trọng, một phần vì công ty này là một trong những khách hàng lớn nhất của NVIDIA. Nếu OpenAI tụt hậu so với các nhà phát triển AI khác, doanh số của NVIDIA sẽ chịu ảnh hưởng nghiêm trọng.