Từ rửa tay đến đồ bảo hộ: Khi iPad trở thành “huấn luyện viên AI” tại bệnh viện Singapore

Có những kỹ năng trong bệnh viện quan trọng đến mức chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến người bệnh, nhưng việc duy trì chúng đúng chuẩn qua thời gian lại không hề đơn giản. Rửa tay đúng kỹ thuật, mặc và tháo đồ bảo hộ cá nhân (PPE) đúng trình tự - những động tác tưởng chừng rất cơ bản này lại là tuyến phòng thủ đầu tiên chống lại nhiễm khuẩn bệnh viện, một trong những rủi ro âm thầm nhưng dai dẳng nhất của ngành y tế.

Vấn đề là theo thời gian, con người rất dễ hình thành những thói quen sai. Khi một thao tác như rửa tay phải lặp lại hàng chục lần mỗi ngày trong môi trường áp lực cao, việc bỏ bớt bước, làm tắt hay đảo thứ tự gần như là điều khó tránh khỏi. Đào tạo lại thường xuyên là cách hiệu quả nhất để đưa kỹ năng trở về đúng quy trình, nhưng với một bệnh viện có hàng nghìn nhân viên, việc thực hiện điều đó theo cách nhất quán gần như là bất khả thi nếu chỉ dựa vào con người.

Đó chính là khoảng trống mà Blue Mirror, công ty công nghệ y tế đến từ New Zealand, đang cùng Singapore General Hospital (SGH) lấp đầy bằng một chiếc iPad và AI có khả năng quan sát, đánh giá rồi hướng dẫn người dùng ngay trong lúc họ thực hiện thao tác.

“ Trên toàn thế giới, cứ khoảng 10% bệnh nhân đến điều trị tại bệnh viện lại mắc thêm một loại nhiễm khuẩn trong quá trình nằm viện,” Rommie Nunes, Giám đốc Điều hành Blue Mirror, mở đầu bằng một con số đáng suy ngẫm. Theo ông, cách hiệu quả nhất để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn vẫn là đảm bảo nhân viên y tế thành thạo những kỹ năng cơ bản như vệ sinh tay hay mặc và tháo đồ bảo hộ cá nhân. Nhưng đó lại là bài toán rất khó ở quy mô lớn.

“Khi bạn có một bệnh viện với mười nghìn nhân viên, việc tổ chức đào tạo thường xuyên là rất khó khăn,” ông nói.

Vấn đề không nằm ở chỗ nhân viên y tế không biết quy trình, mà ở việc những thao tác này phải được lặp lại hàng chục lần mỗi ngày.

“ Bạn có thể vệ sinh tay 50 lần mỗi ngày, ngày nào cũng vậy,” Rommie Nunes chia sẻ. “ Và theo thời gian, con người rất dễ bắt đầu làm nhanh gọn, quên bước hoặc đảo sai thứ tự thao tác.”

Ông cho biết các chương trình tái đào tạo định kỳ là cách hiệu quả để đưa kỹ năng và sự tập trung quay trở lại đúng quy trình chuẩn, điều đặc biệt quan trọng trong môi trường bệnh viện, nơi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo.

Vì sao Blue Mirror chọn iPad

Khi thiết kế hệ thống này, Blue Mirror từng đối mặt với một lựa chọn kỹ thuật quan trọng.

“Ý tưởng đầu tiên của chúng tôi là gửi hình ảnh từ thiết bị lên internet, xử lý trên một máy chủ AI mạnh hơn rồi trả kết quả về gần như ngay lập tức,” Rommie Nunes kể lại. “Nhưng vì quyền riêng tư và an ninh mạng trong môi trường y tế, chúng tôi phải tìm cách chạy toàn bộ AI ngay trên thiết bị.”

Đó cũng là lúc iPad trở thành lựa chọn phù hợp.

“Chúng tôi thực sự bất ngờ khi làm việc với các thiết bị Apple, đặc biệt là iPad,” ông nói. “Bên cạnh tính di động, chúng có khả năng chạy các mô hình AI thị giác rất mạnh và camera cũng rất tốt. Sự kết hợp đó tạo nên một nền tảng rất phù hợp.”

Theo Blue Mirror, việc xử lý AI trực tiếp trên iPad không chỉ giúp dữ liệu nhạy cảm của nhân viên y tế và bệnh nhân không phải liên tục gửi lên cloud, mà còn giúp hệ thống dễ dàng triển khai ở quy mô lớn.

“Nếu xuất hiện một đợt bùng phát dịch bệnh mới như COVID trước đây, bạn có thể nhanh chóng có hàng trăm, thậm chí hàng nghìn ‘người huấn luyện’ chỉ bằng cách phân phát thêm thiết bị đến những nơi cần thiết.”

Một “huấn luyện viên” biết chỉnh sửa từng động tác

Blue Mirror hoạt động như một chiếc gương số. Nhân viên y tế đứng trước iPad, nhìn thấy chính mình trên màn hình trong khi hệ thống hướng dẫn từng bước bằng lời nói, hình ảnh và video.

AI không chỉ hướng dẫn mà còn theo dõi chất lượng thao tác theo thời gian thực. Nếu phát hiện người dùng thực hiện thiếu bước, sai trình tự hoặc cần cải thiện một động tác nào đó, hệ thống sẽ phản hồi gần như ngay lập tức để người dùng điều chỉnh rồi mới chuyển sang bước tiếp theo.

Thiết kế này cho phép mỗi nhân viên y tế tự luyện tập theo tốc độ của riêng mình. Theo Blue Mirror, có những người cần từ năm đến mười lần thực hành mới cảm thấy thực sự tự tin với kỹ thuật. Hệ thống cũng có thể mở rộng từ những bài học vệ sinh tay cơ bản đến các quy trình PPE nhiều lớp phức tạp như trong điều trị Ebola.

Theo ông Nunes, mục tiêu của Blue Mirror không phải thay thế đội ngũ đào tạo trong bệnh viện. Thay vào đó, iPad giúp bệnh viện có thể nhân rộng những buổi huấn luyện thực hành chất lượng cao tới hàng trăm hay hàng nghìn nhân viên mà vẫn giữ được cùng một quy trình và tiêu chuẩn đánh giá.

Từ đào tạo nhân viên đến hỗ trợ bệnh nhân tại nhà

Blue Mirror hiện không chỉ được dùng để đào tạo nhân viên y tế. Thông qua hợp tác với SGH, công ty còn phát triển công cụ hỗ trợ bệnh nhân tự chăm sóc hậu môn nhân tạo (stoma) tại nhà.

Stoma là một lỗ mở được tạo trên thành bụng sau phẫu thuật để đưa chất thải từ cơ thể ra ngoài thông qua túi chứa chuyên dụng. Với nhiều bệnh nhân ung thư đại trực tràng, đây là thủ thuật cứu sống nhưng cũng đồng nghĩa với việc họ phải học lại gần như toàn bộ quy trình chăm sóc hằng ngày.

Theo Tiến sĩ Lim Siew Hoon, điều dưỡng lâm sàng tại SGH, trước đây việc hướng dẫn chăm sóc stoma chủ yếu diễn ra trực tiếp tại bệnh viện và mỗi buổi đào tạo có thể kéo dài tới một giờ.

Sau phẫu thuật, nhiều bệnh nhân vẫn còn đau ở vùng bụng, rất khó ngồi dậy hoặc tự nhìn vào vị trí stoma của mình. Trong nhiều trường hợp, người chăm sóc cũng phải sắp xếp thời gian đến bệnh viện để học cùng. Bên cạnh việc học một quy trình chăm sóc hoàn toàn mới, nhiều bệnh nhân còn cần thời gian để thích nghi với những thay đổi của cơ thể sau phẫu thuật.

Đó là lý do Blue Mirror phát triển StomaEye, trợ lý hướng dẫn ảo dành cho bệnh nhân. Hệ thống cho phép người dùng quan sát vị trí stoma ngay cả khi đang nằm, hướng dẫn từng bước thay túi bằng hình ảnh trực quan mà không cần dùng tay để thao tác với thiết bị.

Theo đội ngũ phát triển, hệ thống cũng có thể nhận diện các bước thực hiện chưa chính xác, đồng thời phát hiện những dấu hiệu bất thường quanh stoma để khuyến nghị bệnh nhân tìm kiếm hỗ trợ y tế nếu cần.

“Bệnh nhân cảm thấy an tâm hơn khi biết rằng, sau khi trở về nhà, họ vẫn có một trợ lý hướng dẫn đồng hành cùng mình,” Tiến sĩ Lim Siew Hoon cho biết.

iPhone và iPad trở thành nền tảng cho y tế số

Blue Mirror không phải là công ty duy nhất tận dụng thiết bị Apple để giải quyết các bài toán trong môi trường lâm sàng.

Trước đó, eKare đã sử dụng camera, cảm biến chiều sâu và AI trên iPhone để biến ảnh chụp vết thương thành dữ liệu lâm sàng, giúp bác sĩ và điều dưỡng theo dõi quá trình hồi phục một cách khách quan hơn. Công ty cũng đang hướng tới việc cho phép bệnh nhân tự chụp ảnh vết thương tại nhà rồi gửi dữ liệu từ xa cho đội ngũ y tế theo dõi.

Trong khi đó, CareCam lại khai thác iPad Pro cùng LiDAR, ARKit và AI để phát triển 3DGait - hệ thống phân tích dáng đi có thể thay thế nhiều quy trình vốn chỉ thực hiện được trong các phòng thí nghiệm vận động học chuyên dụng. Chỉ với một chiếc iPad Pro đặt trên chân máy, bác sĩ có thể đánh giá khả năng vận động của bệnh nhân ngay tại phòng khám.

Dù giải quyết những bài toán rất khác nhau - từ chăm sóc vết thương, phân tích dáng đi cho đến đào tạo nhân viên y tế - cả ba đều lựa chọn một hướng tiếp cận tương tự: tận dụng camera, cảm biến và khả năng xử lý AI trực tiếp trên thiết bị Apple thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống cloud.

Điều đó không chỉ giúp các giải pháp này dễ triển khai trên những thiết bị vốn đã quen thuộc với bệnh viện, mà còn đáp ứng một yêu cầu đặc biệt quan trọng trong y tế: dữ liệu nhạy cảm của bệnh nhân có thể được xử lý ngay tại chỗ, mà không phải gửi tới máy chủ bên ngoài.