Khi nhắc đến lối sống gây hại cho gan, chúng ta thường nghĩ ngay đến việc uống nhiều bia rượu. Tuy nhiên, một số thói quen buổi sáng lại có sức tàn phá gan không kém.
Lúc 6 giờ 30 sáng, ông Zhou (52 tuổi, ở Trung Quốc) thức dậy và thực hiện chuỗi thói quen hàng ngày rồi mới bắt đầu ngày mới. Dù không uống rượu hay thức khuya, nhưng trong đợt khám sức khỏe định kỳ, ông sững sờ khi nhận kết quả men gan ALT và GGT tăng cao, kèm theo tình trạng gan nhiễm mỡ.
Ảnh minh họa
Bác sĩ phân tích rằng lối sống của ông là do những việc ông thường xuyên làm mỗi sáng cho tỉnh người. Bao gồm hút thuốc, uống trà đặc và tập thể dục. May mắn là bên cạnh những thói quen xấu, ông Zhou cũng có những thói quen tốt vào buổi sáng và tránh xa bia rượu. Nhờ vậy, gan của ông bị tổn thương chậm hơn, vẫn còn cơ hội cứu chữa.
Câu chuyện của ông Zhou là hồi chuông cảnh báo cho mọi người, nhất là nam giới về những thói quen buổi sáng đang trực tiếp phá gan mà ít người ngờ tới. Ngay cả khi bạn cả đời chẳng động đến một giọt rượu bia, bạn vẫn có thể mắc bệnh nặng về gan, thậm chí ung thư gan nếu thường làm 3 việc này vào mỗi sáng:
1. Nhịn ăn sáng
Thông thường, nam giới thường qua loa hơn nữ giới trong việc ăn uống. Vì bận rộn, áp lực công việc, ngủ nướng hoặc chủ quan với sức khỏe nên họ cũng thường hay bỏ bữa sáng hơn. Trong khi đó, đây lại là 1 thói quen đang âm thầm "tàn phá" lá gan.
Theo các chuyên gia, không ăn sáng dễ dẫn đến cơ thể thiếu dinh dưỡng, thiếu protein và các nguyên nhân khác gây lắng đọng mỡ gan. Hơn nữa, sau một đêm ngủ dài cơ thể rất thiếu năng lượng, không ăn sáng sẽ không thể đáp ứng được các hoạt động bình thường.
Lúc này, cơ thể sẽ huy động glycogen trong gan, đồng thời khiến hoạt động của insulin trong cơ thể sẽ tăng lên. Tuy nhiên, do cơ thể bạn không có đủ thức ăn để cung cấp cho quá trình trao đổi chất nên lúc này gánh nặng cho gan sẽ tăng lên, lâu dần nếu gan bị quá tải sẽ xảy ra các hiện tượng bất thường, mắc bệnh tật.
Ngoài ra, nhịn ăn sáng kéo dài hoặc khoảng thời gian giữa bữa sáng tới bữa trưa quá dài còn ảnh hưởng xấu tới túi mật. Mật được giữ lại trong túi mật quá lâu, không được sử dụng khiến nước trong đó bị hấp thụ, dịch mật ngày càng trở nên nhớt và dần hình thành sỏi mật. Hành vi này thường ngày mặc dù không nhìn thấy, nhưng lâu ngày sẽ làm tổn thương gan.
2. Hút thuốc
Rất nhiều nam giới có thói quen hút 1 điếu thuốc để tỉnh táo hoặc bớt "cơn nghiện" thuốc lá sau một đêm ngủ dài. Thậm chí 1 số người còn có thể coi thuốc lá như 1 phương án thay thế cho bữa sáng hoặc dùng nó để cung cấp năng lượng trong khi chờ ăn sáng.
Ảnh minh họa
Trong khi đó, các chất hóa học trong thuốc lá không chỉ hại phổi mà còn có thể gây bệnh cho gan. Bởi gan là "nhà máy lọc chất độc" ra khỏi cơ thể, khi hút thuốc khiến gan phải hoạt động nhiều và gan dễ bị tổn thương hơn. Nhất là vào buổi sáng khi thức dậy, bụng còn đói.
Bởi vì thời điểm này gan vẫn đang trong giai đoạn phục hồi sau một đêm giải độc và trao đổi chất. Đây là thời điểm gan còn yếu và dễ bị tổn thương nhất. Toàn bộ cơ thể cũng đang thiếu dinh dưỡng, các cơ quan nội tạng đang yếu lại phải thích nghi với thay đổi môi trường nên toàn bộ hệ miễn dịch đều yếu đi.
Đặc biệt, quá trình trao đổi chất vào buổi sáng sau khi thức dậy là tương đối chậm. Việc hút thuốc lúc này sẽ khiến các chất độc trong thuốc lá xâm nhập vào cơ thể nhanh hơn, nhiều hơn và nặng nề hơn. Từ đó làm tăng gánh nặng giải độc cho gan, khiến cho gan của bạn dễ quá tải, suy yếu và mắc bệnh nếu lặp lại trong nhiều ngày.
3. Uống trà đặc hoặc cà phê khi bụng đói
Không phải nam giới nào cũng có thói quen bắt đầu ngày mới bằng bữa sáng đủ chất. Thay vào đó, nhiều người chọn cách đánh thức sự tỉnh táo bằng một ly cà phê đậm đặc hoặc trà nóng ngay khi vừa rời giường. Họ tin rằng chất caffeine nồng độ cao giúp minh mẫn tức thì mà không biết hành vi này đang trực tiếp "ngược đãi" hệ tiêu hóa và lá gan.
Nhiều trường hợp vì dậy sát giờ, nam giới chỉ uống trà để khỏa lấp cơn đói rồi sau đó lại ăn bù quá mức vào bữa trưa. Việc để bụng đói và nạp chất kích thích nồng độ cao chính là tác nhân khiến sức khỏe chuyển hóa suy yếu. Thói quen này kích thích mạnh hệ thần kinh giao cảm, làm tăng tiết axit dạ dày và gây rối loạn nhịp điệu ăn uống tự nhiên.
Về lâu dài, sự mất cân bằng này dẫn đến tích tụ mỡ nội tạng, gián tiếp gây bệnh gan nhiễm mỡ và phá hủy khả năng giải độc của gan. Ngoài ra, nó còn gây hại cho dạ dày và hệ thần kinh, dẫn đến viêm loét dạ dày, trào ngược hoặc rối loạn nhịp tim do nạp quá nhiều chất kích thích vào thời điểm cơ thể nhạy cảm nhất.
Đương nhiên, thói quen xấu này cũng gây hại trực tiếp cho thận và bàng quang. Gây ra các bệnh như suy thận, viêm bàng quang, viêm đường tiết niệu, bệnh cơ quan sinh dục và các rối loạn chức năng đi tiểu khác.
5 dấu hiệu cầu cứu của gan vào buổi sáng
Buổi sáng, ngay sau khi thức dậy còn là thời điểm các vấn đề về gan lộ rõ. Thường gặp như:
- Đắng miệng, hôi miệng dù đã vệ sinh kỹ.
- Uể oải, lờ đờ ngay khi vừa ngủ dậy.
Ảnh minh họa
- Nước tiểu sậm màu (vàng đậm hoặc nâu).
- Đau tức hoặc nặng nề vùng hạ sườn phải.
- Lòng trắng mắt hoặc da có sắc vàng.
Để bảo vệ gan, ngoài tránh xa 3 thói xấu trên, nam giới cũng nên xây dựng lối sống lành mạnh. Không chỉ hạn chế bia rượu, thuốc lá, chất kích thích mà còn phải ăn uống cân bằng, ngủ sớm và ngủ đủ giấc. Không để căng thẳng, áp lực kéo dài, rèn luyện suy nghĩ tích cực và tập thể dục đều đặn cũng giúp gan khỏe mạnh hơn.
Nguồn và ảnh: Sohu, Aboluowang, EBC
NỔI BẬT TRANG CHỦ
-
Trải nghiệm sau 1 tuần với OPPO Find X9s: Đâu phải cứ là "Ultra" mới đáng để tâm?
Lần đầu tiên, OPPO đem "chất ảnh" Hasselblad xuống một tầm giá của GenZ!
-
OPPO ra mắt Find X9 Ultra và Find X9s tại Việt Nam: Cuộc đua nhiếp ảnh 200MP, zoom "khủng" đang nóng hơn bao giờ hết