Với ý tưởng ban đầu là một hình thức tiêu khiển, giải trí và giảm stress, trò chơi điện tử đã trở thành một sản phẩm có tác động toàn cầu. Gần đây, game còn trở thành đề tài thời sự nóng bỏng khi các cuộc tranh cãi gay gắt về lợi, hại của nó đang diễn ra sôi nổi.
Gần đây chúng ta thường nghe tới cụm từ “bạo lực vì chơi game” trên các phương tiện truyền thông như TV hay sách báo…Rất nhiều nguồn dư luận đã nói về tác hại ghê gớm từ những hình ảnh đổ máu hay chém giết trong game. Nhiều người cho rằng đây chính là nguyên nhân dẫn đến các vụ tự sát hay giết người cướp của. Nhưng liệu sự thật có phải như vậy hay không khi vẫn chưa có công trình nghiên cứu nào dám khẳng định chắc chắn điều đó?
Hầu hết các phương tiện thông tin đại chúng, những chuyên gia và thậm chí là một số phụ huynh đều than phiền về vấn đề bạo lực trong game có thể khiến con người trở nên dễ bị kích động hơn và trong một số trường hợp còn là nguyên nhân của các vụ giết người. Tuy nhiên, dường như đó chỉ là một lý do được nhắc đi nhắc lại hết lần này đến lần khác nhằm biện hộ cho những lần thay đổi luật lệ cũng như tăng cường kiểm soát nội dung của game.
Chúng ta có thể nhận thấy điều đó khi nhìn vào cách mà các phương tiện truyền thông kết luận các vụ giết người như là một hệ quả của việc chơi game, ngay cả khi tội phạm hầu như chỉ chơi...xếp hình. Khi có một vụ án nào đó mà kẻ thủ ác liên quan đến việc chơi game là ngay lập tức những người chỉ trích lên án sự hung ác, tính tàn bạo của trò chơi điện tử và cho rằng kẻ phạm tội đã bắt chước theo một số hành động trong game.
Tuy vậy đa số những người đứng ra chỉ trích này lại chưa hề chơi game hay làm quen với khái niệm căn bản của game. Kết quả là những điều họ nói ra dường như rất vội vàng và mang nặng cảm tính chủ quan.
Thậm chí một số người còn viết thư gửi tới các nhà sản xuất nhằm cảnh báo rằng sẽ có những cuộc công kích mạnh mẽ vào các sản phẩm của họ nếu các hãng này còn tiếp tục phát hành các game bạo lực, rằng những người phản đối đã có bằng chứng để chỉ ra rằng các game thủ tuổi vị thành niên khi quá nghiện game sẽ gặp phải những khó khăn trong việc phân biệt đâu là thật và đâu là tưởng tượng.
Tại Mỹ, giới truyền thông còn tạo ra cụm từ “Xbox Killings” để chỉ những kẻ giết người vì muốn chiếm đoạt chiếc máy Xbox của nạn nhân. Tuy nhiên báo chí đã “đánh lận con đen” trạng thái tâm lý của một người gặp vấn đề về tâm thần. Tại sao đó không phải là một vụ giết người cướp của đơn thuần, mà cứ phải là giết người vì muốn cướp máy chơi game? Đó là điều hoàn toàn không hề liên quan đến nhau, ít nhất là cho đến lúc này khoa học chưa hề chứng minh có sự liên quan nào giữa chúng.
Một công trình nghiên cứu mang tên “Video game và ảnh hưởng tới giới trẻ” mới đây tại Mỹ cho rằng: “ Những tác động của game là có thể dự báo được. Các game bạo lực truyền tải những hành động “nguy hiểm” đến người chơi như việc bắt nạt bạn bè hay phá phách.
Tất nhiên, chúng có thể dẫn đến các cuộc cãi vã, xô xát...nhưng chưa dẫn đến các hành vi phạm tội nếu đứa trẻ này được giáo dục một cách đầy đủ”. Nghiên cứu này cũng lưu ý: “Hiện nay vẫn chưa có một công trình nào chỉ ra sự liên quan của các game bạo lực với tội ác ở thế giới thực”.
Nếu một người không có ý thức đạo đức, cho dù chơi game bạo lực hay không, họ vẫn sẽ phạm tội. Còn một con người có đạo đức và văn hóa, dù có chơi game bạo lực, họ vẫn sẽ không phạm tội. Bởi vậy, không thể quy kết trách nhiệm cho trò chơi điện tử khi các hành động bạo lực xảy ra. Trong khi đó, chơi game được chứng minh là có một số ảnh hưởng tích cực đến người chơi.
Theo Reuters thì mới đây, nhà sản xuất trò chơi điện tử hàng đầu của Pháp - Ubisoft đã cho ra đời một tựa game có thể giúp những người nghiện thuốc lá từ bỏ thói quen xấu này. Không chỉ vậy, chơi game giúp con người giải tỏa những căng thẳng trong học tập và làm việc. Nếu chơi game thường xuyên và hợp lý, các game thủ sẽ học được một số kỹ năng cần thiết trong cuộc sống, ví như tập trung cao độ. Một số game còn có khả năng kích thích trí tưởng tượng và từ đó rèn luyện khả năng sáng tạo hơn rất nhiều.
Tóm lại, chúng ta chưa có căn cứ rõ ràng để khẳng định trò chơi điện tử có những ảnh hưởng xấu tới con người và xã hội. Người chơi cần có nhận thức sâu sắc hơn về các nguy hiểm tiềm tàng và các lợi ích từ việc chơi game. Bất kỳ điều gì cũng có 2 mặt và nếu các game thủ biết sử dụng trò chơi điện tử một cách hợp lý thì chắc chắn sẽ thu được nhiều yếu tố tích cực. Sự điều độ là rất quan trọng. Chỉ khi người chơi không làm chủ được thời gian, gây ra sự mất cân bằng về tâm sinh lý, mới dễ gây ra các hành vi bạo lực.
