Vừa thu về gần 7.000 tỷ đồng từ một bộ phim do đạo diễn công khai ghét AI làm ra, A24 quay sang ký thỏa thuận AI với Google.
Ngày 22 tháng 6, Google thông báo đầu tư khoảng 75 triệu USD (khoảng 1.900 tỷ đồng) vào A24 - studio điện ảnh độc lập được nhiều người trẻ xem là "hãng phim của mình" - để cùng phát triển công cụ AI ứng dụng trong sản xuất phim. Đây là lần đầu tiên Google nắm cổ phần tại một hãng phim Hollywood.
A24 - hãng phim độc lập Mỹ nổi tiếng với các phim như Everything Everywhere All at Once, Hereditary - Ảnh: A24
A24 là gì, và tại sao deal này gây tranh cãi?
Để hiểu tại sao thông báo này làm nhiều người phản ứng mạnh, cần biết A24 là ai.
A24 là hãng phim độc lập Mỹ thành lập năm 2012, chuyên đầu tư vào các bộ phim do đạo diễn mới, ý tưởng táo bạo - những dự án mà các studio lớn thường không dám làm. Trong hơn một thập kỷ, A24 tạo ra nhiều phim được giới trẻ yêu thích như Everything Everywhere All at Once (đoạt Oscar 2023), Hereditary, Midsommar, hay Lady Bird. Tên A24 đã trở thành một loại "con dấu chất lượng" với người xem phim - thứ mà ngay cả các studio lớn như Warner Bros hay Universal cũng khó tạo được.
Điều quan trọng hơn: A24 xây dựng thương hiệu trên hình ảnh "không làm phim vì tiền, làm phim vì nghệ thuật". Đó là lý do cộng đồng fan của họ - phần lớn là người dưới 35 tuổi - trung thành đến mức có người xăm logo A24 lên người, hay chi tiền mua vé xem phim chỉ vì thấy chữ A24 trên poster.
Những bộ phim tiêu biểu do A24 sản xuất - Ảnh: Reddit
Bộ phim kỷ lục và đạo diễn ghét AI
Tháng 5 năm 2026, A24 ra mắt Backrooms - phim kinh dị dựa trên một hiện tượng internet nổi tiếng về những căn phòng vô tận, trống rỗng, gây cảm giác bất an. Phim thu về 277 triệu USD toàn cầu, trở thành phim ăn khách nhất lịch sử 14 năm của A24, với ngân sách sản xuất chỉ 10 triệu USD.
Đạo diễn là Kane Parsons, 20 tuổi - người bắt đầu sự nghiệp bằng cách đăng loạt video về Backrooms lên YouTube từ năm 2022 và xây dựng lượng người theo dõi khổng lồ trước khi được A24 mời làm phim. Kane Parsons trở thành đạo diễn trẻ nhất trong lịch sử điện ảnh Mỹ có phim đứng vị trí số 1 phòng vé.
Điều đáng chú ý: Kane Parsons là một trong số ít đạo diễn trẻ công khai lên tiếng phản đối AI trong sáng tạo. Trong cuộc phỏng vấn với tờ The Australian ngay trước khi A24 công bố deal với Google, Kane Parsons nói thẳng: "Nếu tôi có thể búng ngón tay và xóa generative AI vĩnh viễn, tôi có lẽ sẽ làm. Sáng tạo, tôi không tìm được niềm vui nào từ những công cụ đó. Với tôi, generative AI không phải đổi mới - nó là triệu chứng của sự thối rữa văn hóa và kinh tế sâu rộng hơn".
Kane Parsons, đạo diễn 20 tuổi của phim Backrooms - Ảnh: Internet
Chính vì vậy, khi A24 thông báo deal với Google chưa đầy một tháng sau thành công của Backrooms, phản ứng từ cộng đồng fan gần như ngay lập tức. Nhiều người hủy đăng ký dịch vụ thành viên trả phí của A24. Diễn viên và đạo diễn Justine Bateman viết trên mạng xã hội: "Thật thất vọng khi một công ty vừa hưởng lợi từ thành công của Kane Parsons - người kiên quyết chống AI - lại ký deal kiểu này".
Thỏa thuận này thực ra là gì?
Theo thông tin được Wall Street Journal công bố, đây là hợp tác nghiên cứu nhiều năm, không độc quyền. Một điểm khác biệt so với nhiều deal AI-Hollywood trước đây: Google không được quyền truy cập vào kho phim của A24 để huấn luyện mô hình AI - thứ mà nhiều công ty công nghệ thường muốn nhất trong các thỏa thuận tương tự.
Thay vào đó, các kỹ sư nghiên cứu của DeepMind sẽ làm việc trực tiếp tại A24 trong quá trình sản xuất phim, xây dựng các công cụ hỗ trợ nhà làm phim dựa trên phản hồi thực tế - bắt đầu bằng ứng dụng tạo storyboard tự động. Scott Belsky, người phụ trách bộ phận công nghệ A24 Labs, nhấn mạnh mục tiêu không phải là thay thế con người mà là trao thêm công cụ cho đạo diễn.
Về phía Google, lợi ích không phải là data hay IP. Được ngồi trong phòng làm việc của A24 - studio được coi là nơi tập trung nhiều nhà làm phim tài năng nhất hiện nay - là cơ hội để DeepMind xây dựng công cụ AI thực sự phù hợp với nhu cầu sáng tạo. Nếu thành công, các công cụ này có thể trở thành tiêu chuẩn cho cả ngành.
Xu hướng chung của Hollywood
A24 không phải hãng phim duy nhất đang đi theo hướng này, dù mỗi nơi chọn cách tiếp cận khác nhau.
Lionsgate - hãng phim sở hữu thương hiệu John Wick và The Hunger Games - gần đây mua cổ phần tại công ty AI Runway và lên kế hoạch sản xuất series ngắn hoàn toàn bằng AI dựa trên các nhân vật phim đang có. Khác với A24 nhấn mạnh "hỗ trợ sáng tạo", lãnh đạo Lionsgate nói thẳng AI sẽ tiết kiệm "hàng chục triệu USD mỗi năm" trong chi phí sản xuất. Netflix mua lại startup AI làm phim của Ben Affleck đầu năm 2026. Còn Disney từng ký thỏa thuận với OpenAI để sử dụng công cụ tạo video Sora, nhưng thỏa thuận này sụp đổ khi OpenAI đóng cửa Sora hồi tháng 3.
Cũng cần nói thêm: ngày 4 tháng 6, Hiệp hội diễn viên SAG-AFTRA vừa phê chuẩn hợp đồng mới với các hãng phim, trong đó quy định nhà sản xuất chỉ được dùng diễn viên AI nếu chứng minh công nghệ này mang lại "giá trị bổ sung đáng kể" so với diễn viên thật. Quy định có hiệu lực từ 1 tháng 7 năm 2026 - tức là các thỏa thuận AI như của A24 với Google sẽ phải vận hành trong khung pháp lý chặt chẽ hơn trước.
Theo khảo sát Pew Research công bố tháng 6 năm 2026 trên 5.119 người Mỹ trưởng thành, 48% người Mỹ dưới 30 tuổi tin rằng AI sẽ gây tác động tiêu cực cho xã hội - tỷ lệ cao nhất trong mọi nhóm tuổi. Đây cũng là nhóm chiếm 85% khán giả đến rạp xem Backrooms trong tuần đầu công chiếu.
