Nhiều thói quen quen thuộc trong căn bếp gia đình có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe nếu duy trì thường xuyên.
Trong sinh hoạt hàng ngày, không ít thói quen nấu nướng được truyền từ kinh nghiệm gia đình sang thế hệ sau. Có những việc tưởng như giúp món ăn ngon hơn hoặc bảo quản thực phẩm tốt hơn nhưng thực tế lại chưa chắc đúng.
Dưới đây là 5 thói quen phổ biến mà các gia đình nên điều chỉnh.
1. Ăn đồ ăn càng nóng càng tốt?
Quan niệm “ăn nóng mới ngon, mới tốt cho dạ dày” khá phổ biến. Tuy nhiên, điều đáng lưu ý không nằm ở việc thức ăn nóng hay nguội mà ở nhiệt độ khi đưa vào miệng. Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp việc uống đồ uống rất nóng, ở nhiệt độ trên 65°C, vào nhóm yếu tố có thể gây ung thư cho con người (nhóm 2A). Nguy cơ được quan tâm chủ yếu là đối với ung thư thực quản, liên quan đến tổn thương nhiệt lặp đi lặp lại ở niêm mạc.
Điều này không có nghĩa một lần ăn hoặc uống đồ nóng sẽ gây ung thư. Vấn đề nằm ở thói quen tiêu thụ thực phẩm, đồ uống ở nhiệt độ quá cao trong thời gian dài. Vì vậy, thay vì cố gắng ăn ngay khi món vừa được nấu xong, nên để thực phẩm giảm bớt nhiệt trước khi thưởng thức.
Ảnh minh họa
2. Đợi thức ăn nguội hoàn toàn mới cho vào tủ lạnh
Đây lại là một quan niệm phổ biến khác: thức ăn vừa nấu xong phải để ngoài cho nguội hẳn rồi mới cất vào tủ lạnh. Trên thực tế, thực phẩm đã nấu chín không nên được để ở nhiệt độ phòng quá lâu. Khoảng nhiệt độ từ 4°C đến 60°C thường được gọi là “vùng nguy hiểm”, bởi vi khuẩn có thể phát triển nhanh trong điều kiện thích hợp.
Do đó, thay vì để nguyên cả nồi thức ăn trên bàn hàng giờ, cách an toàn hơn là chia thực phẩm thành các phần nhỏ, cho vào hộp nông, đậy kín và làm lạnh trong thời gian phù hợp. Với lượng thức ăn lớn, việc chia nhỏ cũng giúp thực phẩm nguội nhanh hơn trong tủ lạnh.
Tủ lạnh cũng không nên bị nhồi quá đầy bởi những nồi thức ăn còn rất nóng, vì điều này có thể làm tăng nhiệt độ bên trong tủ và ảnh hưởng đến các thực phẩm khác.
3. Đợi dầu bốc khói mới cho nguyên liệu vào chảo
Một số người có thói quen làm nóng dầu thật già, đến khi thấy khói bốc lên mới bắt đầu cho thực phẩm vào. Tuy nhiên, dầu bốc khói không phải dấu hiệu cho thấy chảo đã đạt trạng thái lý tưởng để nấu ăn. Ngược lại, đây là dấu hiệu dầu đã đạt đến điểm bốc khói và bắt đầu bị phân hủy, tạo ra khói và các sản phẩm không mong muốn.
Với một số phương pháp chế biến ở nhiệt độ cao, việc làm nóng dầu quá mức có thể làm tăng sự hình thành các hợp chất có hại. Tương tự, thực phẩm giàu tinh bột khi được chiên, nướng ở nhiệt độ cao và quá lâu có thể hình thành acrylamide. Vì vậy, không cần chờ dầu bốc khói. Khi dầu đã nóng vừa đủ, có thể bắt đầu cho nguyên liệu vào và kiểm soát nhiệt trong quá trình nấu.
4. Tắt máy hút mùi ngay khi vừa tắt bếp
Ảnh minh họa
Khói và hơi sinh ra trong quá trình chiên, xào không chỉ khiến căn bếp ám mùi mà còn chứa nhiều hạt và hợp chất khác nhau. Đặc biệt, các món chiên, xào ở nhiệt độ cao có thể tạo ra nhiều hạt vật chất (PM) và các sản phẩm từ quá trình đốt nóng dầu mỡ. Việc thường xuyên tiếp xúc với khói nấu ăn trong không gian kín vì thế không có lợi cho hệ hô hấp.
Một thói quen đơn giản là không tắt máy hút mùi ngay khi vừa tắt bếp. Có thể duy trì hoạt động của máy thêm vài phút để hỗ trợ loại bỏ lượng hơi và khói còn tồn đọng trong không khí. Bên cạnh đó, mở cửa thông thoáng khi điều kiện cho phép cũng giúp cải thiện chất lượng không khí trong khu vực bếp.
5. Dùng màng bọc thực phẩm phủ ngay lên món ăn còn nóng
Màng bọc thực phẩm giúp bảo quản đồ ăn tiện lợi, nhưng không phải loại nào cũng phù hợp với mọi cách sử dụng. Việc dùng màng bọc tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm đang rất nóng, đặc biệt nếu sau đó tiếp tục gia nhiệt, có thể làm tăng khả năng một số thành phần từ vật liệu bao bì di chuyển vào thực phẩm.
Vì vậy, người dùng nên kiểm tra hướng dẫn của nhà sản xuất để biết loại màng bọc đang sử dụng có phù hợp với thực phẩm nóng, lò vi sóng hay không. Không nên mặc định rằng mọi loại màng bọc đều có thể dùng để che thức ăn rồi đem đi hâm nóng. Với thực phẩm vừa nấu xong, có thể để giảm bớt nhiệt trước khi đóng gói và ưu tiên sử dụng hộp đựng thực phẩm phù hợp với nhiệt độ của món ăn.
Thay đổi những thói quen nhỏ trong căn bếp
Không phải cứ ăn một món ăn nóng, cho một hộp thức ăn vào tủ lạnh hay sử dụng màng bọc thực phẩm là lập tức gây hại cho sức khỏe. Điều đáng lưu ý là mức độ, tần suất và cách thực hiện.
Thay vì cố gắng ghi nhớ quá nhiều quy tắc, các gia đình có thể bắt đầu từ những thay đổi đơn giản: không ăn uống ở nhiệt độ quá cao, không để thức ăn chín ở ngoài quá lâu, không đợi dầu bốc khói mới nấu, duy trì thông thoáng khi chiên xào và sử dụng màng bọc đúng hướng dẫn.
Những điều chỉnh nhỏ trong căn bếp, nếu được duy trì đều đặn, có thể góp phần tạo nên thói quen ăn uống và chế biến thực phẩm an toàn hơn.
Tổng hợp
