Nikon kiện Viltrox tại Trung Quốc: Ống kính Z-mount bên thứ ba đối mặt nguy cơ biến mất khỏi thị trường?

Cộng đồng nhiếp ảnh quốc tế đang xôn xao trước thông tin Nikon đã khởi kiện Viltrox tại Trung Quốc, liên quan đến tranh chấp bằng sáng chế trên ngàm Z. Dù Nikon chưa đưa ra thông báo chính thức, hồ sơ xuất hiện trên các trang tố tụng tại Trung Quốc cho thấy vụ việc đã được tòa án thụ lý và dự kiến xét xử vào đầu tháng 3/2026.

Theo thông tin lan truyền trên các diễn đàn và mạng xã hội, vụ kiện xoay quanh việc Nikon cho rằng Viltrox đã bán các ống kính Z-mount sử dụng công nghệ được bảo hộ trong thời gian bằng sáng chế của Nikon còn đang chờ phê duyệt. Theo luật sở hữu trí tuệ Trung Quốc, nếu bằng sáng chế được cấp sau đó, chủ sở hữu có quyền yêu cầu bên liên quan thanh toán tiền bản quyền hồi tố cho các sản phẩm đã bán ra trong giai đoạn bảo hộ tạm thời.

Động thái pháp lý này được xem là bước đi đầu tiên, nhằm buộc Viltrox phải trả phí cấp phép hoặc tiến tới ký kết thỏa thuận bản quyền chính thức. Trong trường hợp hai bên không đạt được tiếng nói chung, khả năng các ống kính liên quan bị yêu cầu dừng bán cũng không thể loại trừ.

Thông tin trên nhanh chóng gây lo lắng cho người dùng Nikon Z, đặc biệt là những ai đang sử dụng ống kính Viltrox trên các mẫu máy mới. Một trong những mối quan tâm lớn nhất là khả năng Nikon có thể chặn hoạt động của ống kính bên thứ ba thông qua các bản cập nhật firmware, khiến ống kính không còn sử dụng được.

Vụ việc cũng làm dấy lên nhiều so sánh với cách Canon từng mạnh tay kiểm soát ống kính RF bên thứ ba. Trước đây, Nikon được xem là cởi mở hơn với các hãng ống kính độc lập, tuy nhiên diễn biến lần này cho thấy hãng vẫn sẵn sàng bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của mình khi cần thiết.

Hiện tại, vụ kiện vẫn đang ở giai đoạn đầu, chưa có lệnh cấm bán hay xác nhận nào về việc vô hiệu hóa ống kính thông qua firmware. Tuy nhiên, chỉ riêng thông tin Nikon khởi kiện cũng đã tạo ra tác động đáng kể, khiến nhiều người dùng và nhà sản xuất ống kính bên thứ ba phải theo dõi sát sao các diễn biến tiếp theo.