Sứ mệnh đưa người bay quanh Mặt Trăng sau hơn 50 năm

Tên lửa Space Launch System cùng tàu Orion cho sứ mệnh Artemis 2 tại Trung tâm Vũ trụ Kennedy, Florida, ngày 24/3/2026. (Ảnh: AP/John Raoux)

NASA chuẩn bị phóng Artemis 2 - sứ mệnh bay quanh Mặt Trăng có người lái đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ, mở ra giai đoạn mới trong hành trình chinh phục không gian.

Artemis là chương trình kế thừa các nỗ lực từ những năm 2000 nhằm thay thế tàu con thoi, được chính thức thiết lập dưới nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông Donald Trump, với mục tiêu là đưa con người trở lại Mặt Trăng, thiết lập sự hiện diện lâu dài và hướng tới các sứ mệnh tới sao Hỏa.

Sứ mệnh Artemis 2 dự kiến kéo dài khoảng 10 ngày, là chuyến bay có người lái đầu tiên trong chương trình, tiếp nối Artemis 1 năm 2022 - chuyến bay không người lái quanh Mặt Trăng. NASA sẽ kiểm chứng hệ thống tàu và tên lửa trước khi tiến tới nhiệm vụ hạ cánh, dự kiến trong Artemis 4 vào năm 2028.

Khác với chương trình Apollo, NASA lần này hợp tác với doanh nghiệp tư nhân và đối tác quốc tế, trong đó có SpaceX và Blue Origin, để phát triển các tàu đổ bộ Mặt Trăng.

Sứ mệnh sẽ có 4 phi hành gia, gồm 3 người Mỹ và 1 người Canada. Ông Reid Wiseman, 50 tuổi, giữ vai trò chỉ huy. Ông Victor Glover, 49 tuổi, là phi công và sẽ trở thành người da màu đầu tiên bay tới Mặt Trăng. Bà Christina Koch, 47 tuổi, sẽ là người phụ nữ đầu tiên tham gia sứ mệnh Mặt Trăng. Ông Jeremy Hansen, 50 tuổi, là người không phải công dân Mỹ đầu tiên bay quanh Mặt Trăng.

Tàu Orion sẽ được phóng bằng tên lửa SLS cao 98 m từ Trung tâm Vũ trụ Kennedy tại Florida. Sau khi cất cánh, tàu sẽ bay quanh quỹ đạo Trái Đất để kiểm tra hệ thống trước khi tiếp tục hành trình.

Trong chuyến bay, các phi hành gia sẽ thực hiện nhiều thử nghiệm, bao gồm kiểm tra khả năng điều khiển thủ công. Khi đủ điều kiện, tàu sẽ rời quỹ đạo Trái Đất để hướng tới Mặt Trăng.

Khi đến Mặt Trăng, tàu sẽ bay qua phía xa, nơi liên lạc với Trái Đất bị gián đoạn. Đây cũng là thời điểm các phi hành gia đạt khoảng cách xa nhất từng có so với Trái Đất, vượt kỷ lục của Apollo 13.

Sau đó, tàu sẽ quay về theo quỹ đạo “tự trở về” (free-return), tận dụng lực hấp dẫn của Mặt Trăng. Giai đoạn quay trở lại kéo dài khoảng 3 đến 4 ngày, bao gồm quá trình tái nhập khí quyển trước khi hạ xuống Thái Bình Dương.