Vệ tinh của Elon Musk tan tành thành 10 mảnh, LeoLabs "nói giảm nói tránh": đây là "sự kiện kiến tạo mảnh vỡ"

Ban quản lý Starlink xác nhận đã mất liên lạc với vệ tinh mang số hiệu 34343 ở độ cao khoảng 560 km so với Trái Đất vào hôm Chủ nhật. Công ty giám sát không gian LeoLabs cho biết trạm radar của họ tại Azores, Bồ Đào Nha đã phát hiện "hàng chục mảnh vỡ" xuất hiện xung quanh vệ tinh này.

Trong thông báo chính thức, Starlink tránh dùng tử "nổ", và LeoLabs gọi đây là "sự kiện kiến tạo mảnh vỡ - fragment creation event".

Đáng chú ý, LeoLabs nhận định nguyên nhân vệ tinh vỡ vụn có khả năng xuất phát từ "một nguồn năng lượng bên trong" thay vì va chạm với rác vũ trụ hay các vật thể khác.

Mặc dù sự cố tạo ra rác vũ trụ, Starlink khẳng định sự kiện này không gây ra rủi ro mới cho Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS), phi hành đoàn hay các sứ mệnh quan trọng sắp tới như Artemis II của NASA và Transporter-16.

LeoLabs đánh giá rằng do sự việc xảy ra ở quỹ đạo thấp, các mảnh vụn này dự kiến sẽ rơi khỏi quỹ đạo trong vài tuần tới, khớp với "khả năng tự hủy" (demisability) của Starlink, trong đó các vệ tinh được chế tạo để bốc cháy hoàn toàn khi đi vào bầu khí quyển, đảm bảo các mảnh vỡ nếu còn sót lại sẽ có năng lượng tác động không đáng kể đối với con người trên mặt đất.

Đội ngũ SpaceX hiện đang nỗ lực tìm kiếm nguyên nhân cốt lõi và cam kết phối hợp chặt chẽ với NASA cùng Lực lượng Không gian Mỹ để theo dõi các mảnh vỡ.

Sự cố mới nhất này không phải là trường hợp cá biệt. Theo LeoLabs, vụ việc có tính chất rất giống với một sự kiện diễn ra vào ngày 17/12/2025, khi một vệ tinh khác cũng rò rỉ khí đẩy và vỡ thành nhiều mảnh do tác động lực từ bên trong. Dù vào thời điểm đó, Starlink từng tự tin cho biết họ đang triển khai các bản cập nhật phần mềm để ngăn ngừa loại lỗi này tái diễn, nhưng sự cố cuối tuần qua cho thấy vấn đề dường như vẫn chưa được khắc phục triệt để.

Các sự cố hỏng hóc nội tại, cộng hưởng với những rủi ro tới từ bên ngoài - điển hình như việc một vệ tinh Starlink suýt đâm trúng một vệ tinh Trung Quốc ở khoảng cách chỉ 200 mét, đang phơi bày những lỗ hổng trong an toàn không gian.

Việc quản lý và điều phối các rủi ro này sẽ càng trở nên cấp thiết và phức tạp hơn, đặc biệt là khi SpaceX đang theo đuổi tham vọng phóng tới một triệu vệ tinh để xây dựng một trung tâm dữ liệu khổng lồ trên quỹ đạo.