Startup cần tiền để hoàn thiện công nghệ và tìm khách hàng, trong khi quỹ đầu tư muốn thấy triển vọng kinh doanh rõ ràng. Khoảng cách giữa hai phía là một trong những vấn đề được đặt ra tại AI Connect 2026.
Nếu đã có khách hàng, doanh thu, lợi nhuận và một mô hình kinh doanh được chứng minh, startup còn cần quỹ đầu tư mạo hiểm để làm gì? Câu hỏi của ông Võ Văn Khôi, CEO kiêm đồng sáng lập Viet Dynamic, đưa cuộc trao đổi tại AI Connect 2026 vào một bài toán quen thuộc với doanh nghiệp công nghệ: cần vốn để lớn, nhưng phải chứng minh được khả năng lớn lên mới có cơ hội nhận vốn.
Viet Dynamic phát triển nền tảng AI thị giác máy tính phục vụ sản xuất công nghiệp. Từ trải nghiệm của doanh nghiệp, ông Khôi cho rằng những yêu cầu về kết quả kinh doanh đang khiến nhiều startup Việt khó huy động nguồn lực để phát triển sản phẩm và cạnh tranh ở thị trường quốc tế.
Đây cũng là vấn đề được các nhóm phát triển AI, quỹ đầu tư và doanh nghiệp công nghệ thảo luận tại chương trình do Ban tổ chức Âu Lạc Grand Prize 2026 tổ chức. Sự kiện có sự tham gia của các đội thuộc Top 15 giải thưởng, cùng đại diện ThinkZone Ventures, AiViet Ventures, Do Ventures, GenAI Fund, Endeavor Vietnam và một số doanh nghiệp công nghệ.

Ông Võ Văn Khôi - CEO & Co-Founder Viet Dynamic
Startup cần tiền để tăng trưởng, quỹ cần nhìn thấy đường thu hồi vốn
Theo ông Khôi, khó khăn của startup không chỉ nằm ở việc tìm được nhà đầu tư, mà còn ở những điều kiện đi kèm. Doanh thu, hiệu quả kinh doanh và khả năng sinh lời đều là các thước đo cần thời gian và nguồn lực để hình thành. Trong khi đó, doanh nghiệp lại đang gọi vốn để có thể đạt được những kết quả ấy.
Ông cũng đề cập đến sự khác biệt trong cách định giá giữa nhà đầu tư trong nước và nước ngoài. Nếu không tiếp cận được nguồn vốn phù hợp, các công ty công nghệ có thể chỉ phát triển đến quy mô vừa và nhỏ, thiếu nguồn lực để bước ra thị trường quốc tế.
Ở phía quỹ đầu tư, ông Đoàn Hải Nam, Giám đốc Đầu tư ThinkZone Ventures, cho rằng cần đặt câu chuyện trong điều kiện cụ thể của thị trường vốn Việt Nam, vốn có nhiều khác biệt so với Mỹ.
Giai đoạn 2021–2022, nhiều startup Việt nhận vốn từ các quỹ trong và ngoài nước với mức định giá cao. Nhưng khi dòng tiền thu hẹp, việc huy động cho những vòng tiếp theo trở nên khó khăn hơn. Không ít doanh nghiệp phải giảm tốc tăng trưởng hoặc chấp nhận gọi vốn với mức định giá thấp hơn trước.
Bên cạnh triển vọng của từng startup, quỹ còn phải tính đến khả năng thoái vốn. Phần lớn số tiền được đem đi đầu tư đến từ các nhà đầu tư góp vốn vào quỹ, kéo theo yêu cầu về thu hồi vốn và lợi nhuận. Vì vậy, một công nghệ có tiềm năng vẫn cần đi cùng lời giải cho câu hỏi doanh nghiệp sẽ kiếm tiền và phát triển như thế nào.
Với startup AI, ông Nam cho biết ThinkZone chú trọng ba yếu tố: thị trường đủ lớn, lợi thế công nghệ có thể duy trì và khả năng tạo doanh thu. Tốc độ thay đổi của AI khiến việc đánh giá lợi thế công nghệ càng khó hơn. Một sản phẩm đang dẫn trước có thể bị vượt qua chỉ sau vài tháng, nên startup cần cho thấy điều gì sẽ giúp mình tiếp tục cạnh tranh.

Ông Đoàn Hải Nam - Giám đốc Đầu tư (Investment Director) ThinkZone Ventures
Dù vậy, yêu cầu chứng minh triển vọng kinh doanh không có nghĩa mọi startup đều phải có lợi nhuận mới được đầu tư. Ở giai đoạn đầu, phản hồi của khách hàng, khả năng giữ chân người dùng và hiệu quả kinh tế trên từng sản phẩm cũng là những cơ sở để quỹ đánh giá. Khi doanh nghiệp mở rộng, tăng trưởng doanh thu và lộ trình tiến tới lợi nhuận mới trở thành các yêu cầu rõ nét hơn.
Nhìn từ hai phía, điểm khó nằm ở mức độ chứng minh mà startup có thể đáp ứng tại từng giai đoạn. Doanh nghiệp cần vốn để tiếp tục thử nghiệm và phát triển, còn quỹ cần đủ cơ sở để tin rằng khoản đầu tư có thể tạo ra kết quả.
Từ bản trình diễn AI đến khách hàng chịu trả tiền
Ngay cả khi đã có sản phẩm, thuyết phục doanh nghiệp đưa AI vào hoạt động thực tế vẫn là một chặng đường dài. Những câu chuyện tại AI Connect cho thấy thời gian bán hàng và triển khai có thể kéo dài nhiều tháng, trong khi đội ngũ vẫn phải liên tục sửa sản phẩm.
Đại diện CloudThinker, nhóm phát triển nền tảng AI tự động hóa vận hành hạ tầng công nghệ thông tin, cho biết phải mất khoảng ba đến bốn tháng tiếp cận, trình diễn và thử nghiệm để có được khách hàng đầu tiên.
Rào cản ban đầu là sự tin tưởng. Khách hàng còn dè dặt trước việc đưa AI vào một hệ thống đang vận hành, buộc CloudThinker phải điều chỉnh giải pháp qua từng phản hồi thực tế. Sau gần một năm triển khai, khách hàng mới bắt đầu trao đổi về khả năng mở rộng ứng dụng sang các bộ phận khác.
Với 1Robot, đơn vị phát triển hệ điều hành AI cho robot và xe tự hành, bài toán còn liên quan đến phần cứng, độ ổn định và khả năng tích hợp với hệ thống tự động hóa trong nhà máy. Đại diện nhóm cho biết đã dành khoảng ba tháng làm việc trực tiếp cùng đối tác tại nhà máy để hoàn thiện dự án đầu tiên.
Có dự án đầu tiên mới giải quyết được một phần khó khăn. Để tăng trưởng, 1Robot còn phải xây dựng mạng lưới đối tác và tìm cách nhân rộng sản phẩm, thay vì tiếp tục triển khai riêng lẻ cho từng khách hàng. Đây cũng là bước chuyển quan trọng giữa việc hoàn thành một dự án và xây dựng một mô hình kinh doanh có thể mở rộng.
Chia sẻ kinh nghiệm từ Palexy, ông Thông Đỗ, nhà sáng lập kiêm CEO công ty, cho rằng startup cần sớm tiếp xúc với nhu cầu thực tế và tạo doanh thu. Trước khi thành lập Palexy, ông từng đồng sáng lập Arimo, công ty phân tích dữ liệu tại Thung lũng Silicon được Panasonic mua lại năm 2017.

Ông Thông Đỗ - Nhà sáng lập kiêm CEO Palexy
Palexy ra đời năm 2019, phát triển giải pháp AI phân tích hành vi khách hàng và hiệu quả vận hành cho các chuỗi bán lẻ. Thay vì dồn toàn bộ nguồn lực để làm một sản phẩm hoàn chỉnh ngay từ đầu, công ty bắt đầu bằng dịch vụ phân tích dữ liệu và cung cấp báo cáo cho khách hàng.
Cách làm này giúp Palexy có doanh thu trong quá trình tìm hiểu thị trường. Qua những công việc thực tế, đội ngũ cũng xác định được các nhu cầu lặp lại để từng bước tự động hóa bằng phần mềm. Sản phẩm vì thế được phát triển từ những việc khách hàng đang cần và sẵn sàng trả tiền.
Khi ra nước ngoài, Palexy ưu tiên các thị trường mà khách hàng hiện hữu đã có hoạt động. Theo ông Thông, những khách hàng hài lòng vừa giúp công ty hoàn thiện giải pháp, vừa có thể tạo cơ hội tiếp cận thị trường mới. Với startup, quan hệ với khách hàng đầu tiên vì vậy có thể mang lại giá trị vượt ra ngoài một hợp đồng.
Giải thưởng chỉ có một, nhu cầu vốn và khách hàng thì nhiều hơn
Theo ông Lê Hồng Việt, Tổng Giám đốc FPT Smart Cloud, Trưởng Ban tổ chức Âu Lạc Grand Prize 2026, khảo sát các đội tham gia cũng ghi nhận những khó khăn về vốn và tìm kiếm khách hàng. Giải thưởng 1 triệu USD chỉ dành cho một đội, trong khi nhu cầu hỗ trợ không chỉ có ở đội chiến thắng.
Ban tổ chức cho biết muốn kết nối các nhóm phát triển AI với nhà đầu tư, các thành viên Liên minh AI Âu Lạc và khách hàng của doanh nghiệp trong liên minh. Với các startup đang cần môi trường triển khai thực tế, những kết nối này có thể mở thêm cơ hội thử nghiệm sản phẩm và tìm hợp đồng.

Ông Lê Hồng Việt - Tổng Giám đốc FPT Smart Cloud, Tập đoàn FPT - Trưởng Ban Tổ chức Âu Lạc Grand Prize
Âu Lạc Grand Prize do Liên minh AI Âu Lạc khởi xướng, được Tập đoàn FPT bảo trợ. Mùa đầu tiên ghi nhận hơn 400 lượt ghi danh, từ đó chọn 15 giải pháp vào thẩm định vòng sơ khảo, thuộc các lĩnh vực như pháp lý, sản xuất, vận hành doanh nghiệp, nghiên cứu khoa học và công nghiệp sáng tạo.
Theo kế hoạch của Ban tổ chức, ba giải pháp sẽ được lựa chọn để thuyết trình trước Hội đồng chung khảo vào ngày 2/12/2026. Lễ công bố và trao giải thưởng trị giá 1 triệu USD dự kiến diễn ra ngày 5/1/2027.
Cuộc trao đổi tại AI Connect cho thấy vốn và khách hàng là hai bài toán gắn chặt với nhau. Một hợp đồng đầu tiên giúp startup có doanh thu và dữ liệu để hoàn thiện sản phẩm, đồng thời tạo thêm cơ sở khi làm việc với quỹ đầu tư. Nhưng để đi từ một dự án thành doanh nghiệp có thể mở rộng, startup vẫn cần nguồn lực đủ dài hơi - cũng là khoảng trống mà các bên đang tìm cách thu hẹp.