Tại sao có nhà khoa học nghi ngờ 'dấu hàn' được tìm thấy trên bề mặt Iapetetus là một con tàu vũ trụ bị bỏ rơi?

Đức Khương,  

Iapetus đôi khi được viết là Japetus là vệ tinh lớn thứ ba của Sao Thổ và là vệ tinh lớn thứ 11 trong Hệ Mặt Trời.

Có tám hành tinh trong Hệ Mặt Trời, được sắp xếp theo thứ tự khoảng cách giảm từ Mặt Trời, đó là Sao Thủy, Sao Kim, Trái Đất, Sao Hỏa, Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương. Nếu sắp xếp theo kích thước, thì Sao Thổ đứng thứ hai, chỉ sau Sao Mộc.

Tại sao có nhà khoa học nghi ngờ "dấu hàn" được tìm thấy trên bề mặt Iapetetus là một con tàu vũ trụ bị bỏ rơi? - Ảnh 1.

Cái tên Sao Thổ ra đời như thế nào? Tương truyền rằng người xưa quan sát thấy màu sắc của hành tinh này bằng mắt thường là màu vàng đất, kết hợp với thuyết Âm Dương Ngũ Hành, họ đặt tên cho nó là "Sao Thổ".

Là một hành tinh lớn hơn nhiều so với Trái Đất, Sao Thổ là một hành tinh khí khổng lồ bao gồm chủ yếu là hydro, heli và các nguyên tố khác. Lõi của Sao Thổ được làm bằng đá và băng, được bao quanh bởi nhiều lớp hydro và khí kim loại.

Hơn 400 năm trước, nhà thiên văn học người Ý Galileo Galilei đã phát minh ra kính viễn vọng thiên văn và hướng nó vào các vì sao trên bầu trời, mở ra một kỷ nguyên quan sát và khám phá vũ trụ mới của loài người.

Tại sao có nhà khoa học nghi ngờ "dấu hàn" được tìm thấy trên bề mặt Iapetetus là một con tàu vũ trụ bị bỏ rơi? - Ảnh 2.

Khi Galileo hướng kính viễn vọng thiên văn về phía Sao Thổ, ông phát hiện ra rằng có thứ gì đó giống như tai người ở cả hai mặt của hành tinh này, ông đã rất tò mò về điều đó. Nhiều thập kỷ sau, nhà thiên văn học người Hà Lan Huygens sau một thời gian dài quan sát và theo dõi, cuối cùng đã xác định được rằng thứ giống như tai người này thực chất là một vòng phẳng (vành đai) xung quanh Sao Thổ. Vành đai này là hệ thống vành đai hành tinh rất nổi tiếng của Sao Thổ, chủ yếu bao gồm băng, đá và bụi.

Trong số tám hành tinh của Hệ Mặt Trời, Sao Thủy và Sao Kim không có vệ tinh và chúng rất nhỏ; Trái Đất có một vệ tinh là Mặt Trăng; Sao Hỏa có hai vệ tinh; Sao Hải Vương có 14 vệ tinh đã được xác nhận; Sao Thiên Vương có 29 vệ tinh đã được xác nhận; Sao Mộc có 79 vệ tinh đã được xác nhận; trong khi đó Sao Thổ có 82 vệ tinh đã được xác nhận, khiến nó trở thành hành tinh có số lượng vệ tinh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời.

Ngoài ra, có hàng chục đến hàng trăm mặt trăng nhỏ có đường kính 40-500 mét trong vành đai của Sao Thổ, nhưng những mặt trăng nhỏ này không được coi là mặt trăng thực sự.

Dù khoa học và công nghệ của con người ngày nay đã rất phát triển, tuy nhiên chúng ta vẫn chưa thể khám phá được hết những bí mật của các vệ tinh của Sao Thổ, chẳng hạn như Titan.

Titan là mặt trăng lớn nhất của Sao Thổ và là mặt trăng lớn thứ hai trong Hệ Mặt Trời (sau Ganymede). Không chỉ vậy, Titan là mặt trăng duy nhất trong Hệ Mặt Trời có bầu khí quyển đáng kể.

Tại sao có nhà khoa học nghi ngờ "dấu hàn" được tìm thấy trên bề mặt Iapetetus là một con tàu vũ trụ bị bỏ rơi? - Ảnh 3.

Điều đáng kinh ngạc hơn nữa là Titan được rất nhiều nhà khoa học nghi ngờ là có sự sống, và họ từ lâu đã suy đoán rằng khí metan trong khí quyển có thể là cơ sở cho sự tồn tại của sự sống.

Tuy nhiên vệ tinh bí ẩn nhất của Sao Thổ lại là Iapetus. Đây là vệ tinh lớn thứ ba của Sao Thổ và là vật thể không cân bằng thủy tĩnh lớn nhất trong Hệ Mặt Trời.

Năm 1671, nhà thiên văn học người Pháp Cassini lần đầu tiên quan sát Iapetus, ông phát hiện ra rằng mỗi khi mặt trăng này di chuyển về phía đông của Sao Thổ, nó sẽ đột ngột biến mất.

Hơn 30 năm sau, Cassini đã sử dụng kính viễn vọng thiên văn tiên tiến hơn để quan sát thấy rằng bất cứ khi nào Iapetus di chuyển đến một khu vực cụ thể, độ sáng của nó sẽ giảm đi rất nhiều. Từ đó Cassini đoán rằng Iapetus nên được chia thành hai mặt sáng và tối. Bởi vậy nhiều nhà thiên văn học còn gọi nó với một cái tên khác là "khuôn mặt âm dương" bởi sự khác biệt rất lớn về màu sắc giữa hai bán cầu của nó.

Tại sao có nhà khoa học nghi ngờ "dấu hàn" được tìm thấy trên bề mặt Iapetetus là một con tàu vũ trụ bị bỏ rơi? - Ảnh 4.

Năm 1997, NASA đã gửi một tàu thăm dò hành tinh vào không gian gọi là tàu thăm dò Sao Thổ Cassini-Huygens. Tàu thăm dò Sao Thổ Cassini-Huygens là tàu thăm dò hành tinh lớn nhất và phức tạp nhất được nhân loại phóng cho đến nay, nó thực sự bao gồm hai tàu thăm dò nhỏ hơn, một là tàu thăm dò Cassini, nhiệm vụ chính là khám phá Sao Thổ, tàu còn lại là tàu thăm dò Huygens, được giao nhiệm vụ thực hiện các chuyến thăm thực địa tới vệ tinh Titan.

Tại sao có nhà khoa học nghi ngờ "dấu hàn" được tìm thấy trên bề mặt Iapetetus là một con tàu vũ trụ bị bỏ rơi? - Ảnh 5.

Năm 2004, tàu thăm dò Cassini đến gần Sao Thổ và bay thành công qua Iapetus, chụp được hình ảnh rõ ràng của Iapetus. Sau khi hình ảnh được gửi trở lại Trái Đất, tất cả các nhân viên đều cảm thấy bị sốc!

Ở khu vực xích đạo của Iapetus, thực sự có một "dấu hàn" dài tới 1.300 km. Dấu hàn này cao hơn khu vực xung quanh một cách rõ ràng - độ cao của đường nâng lên tới 13 km. Xét từ điều kiện địa chất gần dấu hàn này, các nhà thiên văn học cho rằng nó đã tồn tại từ rất lâu.

Tại sao có nhà khoa học nghi ngờ "dấu hàn" được tìm thấy trên bề mặt Iapetetus là một con tàu vũ trụ bị bỏ rơi? - Ảnh 6.

Việc phát hiện ra các dấu hàn đã làm dấy lên những cuộc thảo luận sôi nổi trong cộng đồng thiên văn học và các nhà thiên văn học từ nhiều quốc gia đã đưa ra dự đoán của riêng họ. Một số nhà thiên văn học tin rằng Iapetus có lẽ là một con tàu vũ trụ bị bỏ rơi. Trước khi nền văn minh nhân loại xuất hiện, người ngoài hành tinh đã đến Hệ Mặt Trời và họ rời đi sau khi kiểm tra cẩn thận toàn bộ Hệ Mặt Trời. Nhưng bằng cách nào đó, họ đã bỏ lại một con tàu vũ trụ trên quỹ đạo quanh Sao Thổ. Kể từ đó, tàu vũ trụ đã quay quanh Sao Thổ với tư cách là một trong những mặt trăng của nó.

Tại sao có nhà khoa học nghi ngờ "dấu hàn" được tìm thấy trên bề mặt Iapetetus là một con tàu vũ trụ bị bỏ rơi? - Ảnh 7.

Tuy nhiên, phỏng đoán này đã không được cộng đồng học thuật công nhận rộng rãi, bởi vì cho tới hiện tại, chúng tra vẫn chưa thể xác nhận cấu trúc thực sự của nó chỉ bằng một "dấu hàn" có vẻ ngoài tương tự.

Cũng có quan điểm cho rằng đây thực chất là chỗ phình ra tự nhiên do lực ly tâm trong quá trình quay của Sao Thổ gây ra. Khi bắt đầu hình thành Iapetus, nó ở trạng thái nóng chảy, gần với trạng thái chất lỏng đặc, và lực ly tâm do chuyển động quay của nó tạo ra sẽ khiến vị trí xích đạo của nó phình ra. Sau đó, khi Iapetus dần nguội đi, chỗ phình ra này đông đặc lại và tồn tại cho đến ngày nay.

Nguồn: Earthlymission; Nature; NASA; Rarehistoricalphotos

 

Tin cùng chuyên mục
Xem theo ngày