Vừa bắt sống Ship 42, Elon Musk leo lên thân tàu tìm "bug"

Theo dõi Genk.vn trên google news

Ngay sau khi tháp Mechazilla lần đầu bắt gọn tàu Ship 42 trở về từ quỹ đạo Trái Đất, Elon Musk lập tức leo lên thân tàu kiểm tra lớp gạch cách nhiệt. Với ông, thành tích vài tuần bay lại vẫn là một "lỗi" cần gấp rút xóa bỏ.

Lịch sử hàng không vũ trụ nhân loại vừa chứng kiến một cột mốc chưa từng có tiền lệ. Lần đầu tiên, tầng hai của một con tàu vũ trụ khổng lồ sau khi tiến vào quỹ đạo thực sự đã xuyên qua bức tường lửa plasma nóng hơn hàng nghìn độ và hạ cánh chính xác vào đôi đũa khổng lồ trên tháp phóng Mechazilla.

Tuy nhiên, thay vì mở tiệc ăn mừng chiến tích lịch sử này, Elon Musk lập tức leo lên thân tàu Ship 42 để kiểm tra kỹ lưỡng từng centimet trong số hàng vạn tấm gạch cách nhiệt màu đen vừa trải qua thử thách khắc nghiệt của lửa nhiệt.

Sau khi trực tiếp quan sát, người đứng đầu SpaceX nhận xét rằng tổng thể lá chắn nhiệt và hệ thống động cơ của tàu đều ở trạng thái rất tốt, đồng thời ước tính Ship 42 chỉ cần vài tuần tân trang là có thể tiếp tục cất cánh.

Đối với giới quan sát, việc một con tàu vũ trụ trở về từ không gian chỉ mất vài tuần để bay lại đã là kỳ tích nới rộng giới hạn kỹ thuật nhân loại. Dẫu vậy, trong mắt Musk, khoảng thời gian chờ đợi ấy vẫn là một "lỗi" cần phải triệt tiêu hoàn toàn.

Thử thách vượt tường lửa 1.500°C và cuộc hội chẩn ngoài không gian

Trước chuyến bay thử nghiệm thứ 15 này, SpaceX đã 3 lần thành công dùng cánh tay cơ khí tháp phóng bắt giữ tầng đẩy siêu nặng Super Heavy. Dù vậy, xét về góc độ vật lý, độ khó khi đón chính tàu Starship nằm ở một cấp độ hoàn toàn khác.

Tầng đẩy chỉ đưa tàu tới rìa khí quyển ở tốc độ tách tầng thấp, còn Ship 42 là phương tiện thực sự tiến vào quỹ đạo Trái Đất ở độ cao 275 km với vận tốc đạt 27.000 km/h, tương đương khoảng 25 lần tốc độ âm thanh.

Để hãm tốc và quay về đúng bãi phóng, hơn 99% động năng của con tàu phải chuyển hóa thành nhiệt năng qua ma sát khí quyển, buộc mặt đón gió của Ship 42 gánh chịu bức tường lửa plasma nóng trên 1.500°C.

Chỉ một khe hở chí mạng cực nhỏ trên lớp lá chắn cũng đủ khiến dòng khí siêu nóng cắt xuyên thân tàu như máy cắt plasma.

Nhằm đảm bảo độ an toàn cao nhất, SpaceX đã tổ chức một cuộc "hội chẩn ngoài không gian" ngay trong nhiệm vụ. Trong số 26 vệ tinh được Ship 42 triển khai, 3 vệ tinh cải biến đặc biệt mang theo camera độ nét cao đã ghi lại hình ảnh cận cảnh lá chắn nhiệt trong hơn 22 giờ bay quanh Trái Đất.

Kết hợp với dữ liệu từ kính thiên văn quang học dưới mặt đất, các kỹ sư đã hoàn tất khâu kiểm tra từng vùng bề mặt trước khi xác nhận lệnh quay về bãi phóng (RTLS).

Về phần cứng, dựa trên dữ liệu từ 14 chuyến bay thử trước đó, khoảng 18.000 tấm gạch gốm cách nhiệt hình lục giác của Ship 42 đã nhận được 3 cải tiến trọng yếu.

Thứ nhất là bổ sung kết cấu khóa cơ học tại các vùng chịu rung chấn và tải trọng khí động học lớn nhằm chấm dứt tình trạng rơi gạch lúc cất cánh. Thứ hai là thiết kế lại rãnh khe hở giữa các viên gạch để ngăn plasma luồn vào đốt cháy lớp lót bên trong. Thứ ba là áp dụng gạch đón gió dạng cong thế hệ mới ở mũi tàu và mép trước cánh tà giúp giảm luồng nhiệt đỉnh cục bộ.

Nhờ lớp giáp mới, sau 22,5 giờ ngoài không gian, Ship 42 đã thực hiện trọn vẹn động tác hạ cánh nằm ngang (Bellyflop), khai hỏa lật thẳng người vào phút chót và treo mình an toàn trên cánh tay Mechazilla.

Tuyên chiến với lời nguyền tàu con thoi của NASA

Việc đưa con tàu trở về nguyên vẹn chỉ mới là nửa đầu của bài toán; quá trình kiểm tra từng viên gạch của Musk mới là nửa sau quyết định vận mệnh của Starship. Khoảng cách giữa việc "sống sót trở về" và "tái bay ngay lập tức" từng là hố sâu khép lại kỷ nguyên tàu con thoi của NASA.

Trước đây, tàu con thoi của Mỹ cũng sử dụng hàng vạn tấm gạch gốm cách nhiệt với kỳ vọng tái sử dụng giá rẻ, nhưng cuối cùng lại trở thành bài học đắt giá. Do phần thân làm từ hợp kim nhôm có giới hạn chịu nhiệt rất thấp, chỉ cần rơi một vài tấm gạch trọng yếu cũng đủ gây ra thảm kịch vỡ vụn như tàu con thoi Columbia.

Chưa kể, hơn 24.000 tấm gạch trên tàu con thoi gần như mang hình dáng khác biệt hoàn toàn, buộc hàng trăm kỹ sư mất nhiều tháng kiểm tra không phá hủy, vá lỗi và thay thế sau mỗi chuyến bay, đẩy chi phí tân trang vượt cả tiền chế tạo tên lửa dùng một lần.

Ngược lại, Ship 42 cho thấy một cấu trúc kỹ thuật ưu việt hơn hẳn. Thân tàu Starship được chế tạo từ thép không gỉ austenit cường độ cao có điểm nóng chảy vượt xa hợp kim nhôm, giúp tàu vẫn đủ khả năng hạ cánh an toàn ngay cả khi mất vài tấm gạch. Bên cạnh đó, toàn bộ 18.000 tấm gạch cách nhiệt của Starship đều đạt mức tiêu chuẩn hóa rất cao.

Tham vọng quay vòng trong một giờ như máy bay chở khách

Dù đã vượt xa tàu con thoi, Musk khẳng định Starship vẫn chưa thực sự thành công chừng nào kỹ sư còn phải dựng giàn giáo thay dù chỉ một viên gạch hỏng sau khi hạ cánh. Tham vọng của ông là tiếp tục thực hiện nhiều cải tiến nhỏ để con tàu có thể bay lại ngay lập tức như máy bay chở khách dân dụng, với kỳ vọng không cần tân trang ngoài lịch bảo dưỡng định kỳ.

Áp lực này xuất phát trực tiếp từ khối lượng vận tải khổng lồ sắp tới của SpaceX. Ngoài các đợt phóng vệ tinh cỡ lớn tần suất cao, Musk đang ấp ủ kế hoạch dùng Starship thiết lập chòm sao trung tâm dữ liệu AI mang tên Starmind tại quỹ đạo Trái Đất tầm thấp với quy mô lên tới 1 triệu vệ tinh.

Song song đó là sứ mệnh đưa phi hành gia đổ bộ Mặt Trăng thuộc chương trình Artemis của NASA vào năm 2028 và kế hoạch vận chuyển hàng triệu tấn vật tư nhằm xây dựng khu định cư trên Sao Hỏa.

Vì mỗi con tàu bay vào không gian sâu đều đòi hỏi nhiều tàu Starship tiếp nhiên liệu nối tiếp nhau lên quỹ đạo bơm xăng, tần suất phóng trong tương lai buộc phải đạt mức nhiều chuyến mỗi ngày thay vì theo tuần hay theo tháng.

Trong viễn cảnh khép kín tối thượng mà Musk vẽ ra, ngay khi đôi đũa tháp phóng bắt trọn Ship 42, con tàu sẽ không cần di chuyển vào nhà chứa. Thay vào đó, cánh tay cơ khí lập tức đặt tàu lên tầng đẩy kế tiếp, nạp oxy lỏng cùng khí metan và đưa Starship cất cánh trở lại chỉ trong vòng 1 giờ - một quy trình không chừa dù chỉ một phút cho công tác tân trang gạch cách nhiệt.

Tags:
Tin cùng chuyên mục
Xem theo ngày

NỔI BẬT TRANG CHỦ